رفاقت با تهران زیر فشار
رابطه با تهران تحت فشار؛ آنهم فشار دو قدرتی که از هیچ ابزاری دریغ نمیکنند؛ ارمنستان رابطهاش با ایران را ادامه میدهد آنهم زیر فشار آمریکا و اسرائیل. درست سال گذشته همین فصل بود که جان بولتون رئیس وقت مشاور امنیت ملی وقت آمریکا، به ایروان رفت و با نیکول پاشینیان برای قطع رابطهاش با ایران رایزنی کرد. به نظر تحلیلگران آن زمان این دیدار که در آستانه اعمال تحریمها علیه ایران صورت گرفت، با هدف ترغیب یا حتی وادارکردن این کشورها به همراهی با آمریکا بوده است. اما پاشینیان مخالفت کرد. کفیل نخستوزیر ارمنستان بعد از سفر جان بولتون، بر اهمیتداشتن روابط ویژه با ایران تأکید کرد و گفت این موضع را «شفاف و آشکار» به طرف آمریکایی اطلاع داده است.
یکی از خروجیهای خیابان سئول و رشید یاسمی در تهران، در محله ونک باشگاهی است که گویی بخشی از خاک سرزمین همسایه است؛ ارمنیها آنجا به راحتی همدیگر را پیدا میکنند و ارمنی حرف میزنند و مراسمهای سالانهشان را به جا میآورند؛ از جمله سالگرد قتل عام ارامنه توسط ترکهای عثمانی. اما این تنها مقر آنها در ایران نیست، اصفهان و محله جلفا، تهران و بخشی از نارمک، بخشی از مغازههای خیابان بهار شیراز و... . همین حضور آنهاست که موجب شد وقتی نیکول پاشینیان به تهران سفر کرد، یکی از برنامههایش ملاقات با ارمنیهای حاضر در ایران باشد. حتما این یکی از موضوعاتی است که رابطه دو کشور را نیز بیشتر به سمت همگرایی میبرد.
در منابع اینترنتی آمده «ورود ارمنیها به مرکز ایران، به نخستین سالهای سده هفدهم میلادی بازمیگردد، زمانی که شاهعباس آنها را از شهر جلفا در کرانه رود ارس به مناطق مرکزی ایران کوچاند. حرکتهای بزرگ جمعیتی در گذشته بسیار بیش از امروز جنبه اجباری داشته است. ارامنه را در دورههای تاریخی گوناگون یا به اسارت آوردهاند یا به کوچ مجبورشان کردهاند.
ایران و ارمنستان دو همسایهای هستند که شاید میتوان گفت ایروان است که بیشتر نیازمند رابطه با تهران است، از آنجا که مرز ارمنستان با دو همسایه خود-ترکیه و جمهوری آذربایجان- بسته است، از همین رو مرز با ایران برای این کشور اهمیت حیاتی دارد». از سوی دیگر رابطه دو کشور در حالی به پیش میرود که مناقشه قرهباغ همیشه در این بین مطرح است. ایران در زمان درگیریهای قرهباغ تلاش میکند نقش میانجی را برعهده بگیرد. همچنین مقامهای دولت ایران در ملاقاتهای رسمی با سران دو همسایه شمالی همیشه خواستهاند مناقشه قرهباغ را از طریق مذاکره حل کنند.
ارمنستان واقع در جنوب قفقاز است که هنوز با همسایه خود جمهوری آذربایجان بر سر منطقه قرهباغ کوهستانی اختلاف دارد. در مورد این مناقشه تاریخی نوشتهاند «بحران قرهباغ در سال ۱۹۸۸ شروع شد و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی (۱۹۹۱) ادامه یافت. در سال ۱۹۹۴ به کمک گروه مینسک توافقنامه آتشبس میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان امضا شد. این تنش تاکنون بیش از ۳۰ هزار قربانی بر جای نهاده است».
بیبیسی در مطلبی در این مورد نوشت «ارمنستان پس از استقلال از شوروی سابق روابط مستحکمی با ایران برقرار کرده است. دولتهای مختلف در ارمنستان بر اهمیت این روابط تأکید کردهاند. ارمنستان به خاطر روابط خود با ایران تحت فشار بوده است اما به دلیل اینکه این کشور گزینه چندانی برای ارتباط با جهان خارج ندارد، آمریکا معمولا سعی کرده به این روابط به رغم نارضایتیاش اعتنای چندانی نکند». اگرچه ترامپ با سفر بولتون و جولیانی خلاف این را ثابت کرد.
این در حالی است که رژیم اسرائیل نیز مخالف دیگر این رابطه است. اسپوتنیک در مطلبی در این مورد مینویسد «واضح است که اورشلیم از تقویت روابط ارمنستان و ایران استقبال نمیکند و این را در ایروان به خوبی درک میکنند.
تقریبا بلافاصله پس از دیدار نخستوزیر پاشینیان از ایران، [سال گذشته] گریگور آوانسیان معاون وزیر امور خارجه ارمنستان از اسرائیل بازدید کرد، جایی که وی همچنین در مورد بازکردن سفارت اسرائیل «برای برقراری روابط جدید و در سطح بالاتر» بحث و گفتوگو کرد... به احتمال زیاد، ایده اصلی فعالیتهای سیاست خارجی نخستوزیر پاشینیان و دولت او تحمل در روابط با کشورهای خارجی؛ با مسکو، تهران، واشنگتن، بروکسل و اورشلیم است».
ارمنستان در حالی میزبان حسن روحانی شد که برای قطع این ارتباط تحت فشار شدید آمریکا و اسرائیل است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.