استعفا تنها راهحل بود
مهرشاد ایمانی: امروز سالروز استعفای محمدعلی ابطحی از سمت معاونت حقوقی و پارلمانی ریاستجمهوری در دولت دوم سیدمحمد خاتمی است. شاید به نظر برسد که یک استعفا چه اهمیتی در گستره تاریخ معاصر دارد؟ اما خروج ابطحی از دولت متعاقب رخدادهایی بود که بیتردید از حافظه تاریخ سیاسی معاصر پاک نمیشود؛ رد صلاحیت تعداد زیادی از نمایندگان مجلس و متعاقبش تحصن ایشان که همه اینها زمینه کنارکشیدن ابطحی از معاونت حقوقی و پارلمانی دولت را فراهم کرد.
ارتباط حسنه دولت اصلاحات و مجلس ششم بیمثال است
او درباره عملکرد دوران معاونت حقوقی و پارلمانیاش به «شرق» چنین میگوید: «انتخاب من برای این سمت به این دلیل بود که بتوانم رابطه دولت و مجلس را سامان دهم. در دولت نخست آقای خاتمی عناوین موضوعی مهمی تدوین شده بود که غالبا در سخنرانیها استفاده میشد و برای آنها چارت حقوقی در نظر گرفته نشده بود. ازاینرو ما در نظر داشتیم تا بتوانیم بر این عناوین بار حقوقی وضع کنیم. تفکر حاکم در مجلس ششم بهشدت با دولت اصلاحات همسو بود؛ بنابراین فرصت خوبی فراهم شد تا این مهم را به منصه ظهور برسانیم تا مفاهیم مورد تأکید اصلاحات در بستر زمان و با تغییر دولتها از بین نرود و بهعنوان یک رویه ثابت در کشور ادامه یابد. من در معاونت حقوقی و پارلمانی این مسئولیت را دنبال کردم؛ بهنحوی با مشارکت کمیتهای در مجلس در لیستی تمام این عناوین احصا و با هماهنگی کامل میان دولت و مجلس تقسیم وظایفی شده بود که بخشی از عناوین تحت قالب لایحه و بخشی دیگر با عنوان طرح به مجلس برود. حتی بهصراحت میگویم بسیاری از عناوین حقوقبشری که در دولت احمدینژاد و روحانی پیگیری شد، ماحصل تلاشهای ما در دولت اصلاحات و مجلس ششم بود. واقعا همکاری مجلس و دولت در
آن زمان بیمثال است؛ زیرا درحالیکه هرکدام از این قوا استقلال خود را داشتند و حتی مجلس گاهی وزرای دولت را در معرض استیضاح قرار میداد اما هیچ اختلاف و مشکلی وجود نداشت. هرچند تمام مصوباتی که مجلس در آن دوران در این بحث به شورای نگهبان فرستاد، رد شد و به نتیجه نرسید اما بههرحال آن تلاشها در تاریخ سیاسی کشورمان موجود است و قطعا روزی به کار میآید».
تندروی مجلس هفتم باعث استعفایم شد
او در پاسخ به این پرسش که چه اتفاقی شما را به سمت استعفا سوق داد، اظهار کرد: «پایان مجلس ششم بهشدت پرحاشیه بود. عمدهترین مسئله دردسرساز، ردصلاحیت تعداد زیادی از نامزدهای جبهه اصلاحات و خاصه نمایندگان مجلس ششم برای انتخابات مجلس هفتم بود. بهدلیل آن ردصلاحیتها، تعدادی از نمایندگان در مجلس تحصن کردند که این اتفاق و در این سطح برای نخستینبار در رخ میداد. مقاومتهای خارج از مجلس و اختلافات درون مجلس سطح مناقشه را بالا برده بود. از سوی دیگر نظر آقای خاتمی هم با تحصنکنندگان همسو نبود. بهطورکلی روزهای بسیار پرمسئلهای را گذراندیم.
در آن روزهای سخت در نهایت انتخابات مجلس هفتم در غیاب اکثریت نامزدهای جبهه اصلاحات برگزار شد و در چنین شرایطی مجلس جدید با گرایشی تند و ضداصلاحطلبی شکل گرفت. یک سال بیشتر هم به پایان عمر دولت دوم اصلاحات باقی نمانده بود و من در مجلس احساس کردم که دیگر نمیتوانم آن مسئولیتهایی را که مقرر کرده بودیم، انجام دهم. اصولا کار معاونت حقوقی و پارلمانی هماهنگی میان دولت و مجلس است، درصورتیکه بسیاری از نمایندگان مجلس هفتم در ضدیت با دولت اصلاحات قرار داشتند و طبیعتا هماهنگی در چنین فضایی ممکن نبود. نمایندگان لجبازی میکردند و حتی در مجلس درگیریهایی به وجود میآمد و تصور میکردند که من نماد تمام اصلاحطلبان در مجلس هستم و میخواستند تمام مسائل خود را بر من تلافی کنند. وقتی خواستند آقای خرم را استیضاح کنند، تمام تلاشم را کردم که این اتفاق رخ ندهد اما در نهایت او استیضاح شد و من هم از مسئولیت خود استعفا دادم؛ زیرا واقعا استعفا تنها راهحل بود. بعد از پذیرش استعفایم هم تا پایان دولت در مقام مشاور آقای خاتمی انجام وظیفه کردم».
نبوی محور تحصنکنندگان بود
ابطحی تحصن نمایندگان مجلس ششم را چندان به صلاح جریان اصلاحات نمیداند؛ «آقایان خاتمی و کروبی در گفتوگو با رهبری و شورای نگهبان سعی میکردند که مشکل را حل کنند اما برخی از دوستان اصلاحطلبمان در مجلس این روش را قبول نداشتند و میگفتند باید خیلی جدیتر پای کار آمد و به ردصلاحیتها اعتراض کرد. آقای خاتمی و نمایندگانی که آقای کروبی مدیریتشان میکرد، با تحصن مخالف بودند اما نمایندگانی با محوریت آقای نبوی طرفدار تحصن بودند».
ابطحی در آخر درباره عملکرد مجلس در دورههای بعد از مجلس ششم گفت: «متأسفانه اکنون بخشی از وظایف نهاد قانونگذاری به خارج از مجلس منتقل شده است و گاه پیش میآید که نمایندگان به حاشیه میروند. این روند به نفع نهاد دموکراسی در ایران نیست و اگر قرار باشد توسعه سیاسی ادامه پیدا کند، باید چنین وضعیتی اصلاح شود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.