در نشست خبری معاونت مطبوعاتی مطرح شد
از سیر تا پیاز تخصیص یارانه به مطبوعات
شرق: روز گذشته نشست خبری محمد خدادی، معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد، پیرو توزیع کاغذ، نحوه تخصیص یارانه و شیوهنامه جدید تخصیص یارانه برگزار شد. وی با اشاره به پیادهروی اربعین و نقش رسانه در انعکاس این واقعه گفت: ظرفیت رسانهای کشور فارغ از جناحبندی باید پیام اربعین را منعکس کند و برای خبرنگارانی که قصد پوشش این پیادهروی را دارند کارت بینالمللی صادر میشود. وی با اشاره به اینکه 11هزار و 900 رسانه دارای مجوز در کشور منتشر میشود، گفت: از این تعداد 354 روزنامه، هزار و 424 هفتهنامه، 765 دوهفتهنامه، دو هزار و 118 ماهنامه، 327 دوماهنامه، هزار و 968 فصلنامه، 666 دوفصلنامه و 93 سالنامه داریم و تعداد رسانههای چاپی دارای مجوز ما جمعا هفت هزار و 715 عدد است. وی افزود: در رسانههای برخط فقط 42 خبرگزاری مجوزدار، سه هزار و 360 پایگاه خبری داریم و سه هزار و 402 رسانه برخط در جمع داریم. رسانههای الکترونیک غیربرخط هم که در قالب سیدی منتشر میشوند 600 رسانه هستند. خدادی با اشاره به اینکه مطابق قانون، رسانهای که شش ماه منتشر نشود، مطابق اعمال ماده 16 امتیازش خودبهخود باطل میشود، گفت: البته این قانون تا به حال اعمال نشده و فحوای کلام این است که داشتن 11 هزار و 900 رسانه به معنای الزاما فعالبودن آنها نیست. خدادی با اشاره به حضور پنجماههاش در معاونت مطبوعاتی و مصادفشدن آن با بحران کاغذ گفت: در مورد کاغذ درباره سال 98 صحبت میکنم. زمانی که آمدم، صادرات کاغذ به کشور متوقف شده بود. ما رسانهای داشتیم که حتی برای یک روز کاغذ نداشت. زمانی که وارد کار شدیم، تلاش وزیر ارشاد، دستور ریاستجمهوری و رهبری و نقش پیگیر معاوناول در ماجرای کاغذ فراموشنشدنی است. این پیگیریها منجر به تخصیص ارز نیمایی به کاغذ شد. درواقع نگاه دولت به رسانه مانند دارو بود و همانطور که ارز نیمایی را به دارو اختصاص داد، به کاغذ هم اختصاص داد. این آزمایشی بود برای دولت تا ببیند در سر بزنگاهی که منابع به حداقل رسیده به رسانه واقعی توجه کند. ما مأموریت داشتیم که این شرایط بحرانی را مدیریت کنیم. در این راه ما اولین گاممان تخصیص ارز نیمایی بود و پس از آن هم ظرفیتها را مورد بررسی قرار دادیم. در این میان باید از مدیران رسانه و چاپخانهها نیز کمال تشکر را داشته باشیم که در گذشتن از این مسیر یاریگر ما بودند. معاونت مطبوعاتی تا قبل از این اتفاقات نه با واردات و نه با توزیع آشنایی نداشت. نه ساختارش را داشت و نه کارشناسش را. ما علاوهبر کارهای زیاد این مجموعه، این وظیفه را هم برعهده گرفتیم. 10 شرکت مجموعه واردات کاغذ را برعهده داشتند؛ نگارگستر هامون، پیک فراز و ارمغانگستر نوید مؤسسات خصوصی واردکننده بودند. روزنامه همشهری، خراسان، کیهان، ایران، خبر ورزشی و اطلاعات نیز واردات کاغذ را برعهده داشتند. تاکنون ۴۰ هزار تن کاغذ تخصیص داده شده که ۲۷ هزار تن برای واردات تأیید شده است؛ از این مقدار پنج هزار تن توزیع شده و سه هزار و ۵۰۰ تن آماده توزیع است. همچنین پنج هزار تن در ماه بعد و هشت هزار و ۵۰۰ تن تا دو ماه آینده توزیع خواهد شد. ما تا عید پیشبینی تأمین کاغذ مطبوعات را انجام دادهایم و برای سهماهه نخست سال آینده نیز در حال برنامهریزی هستیم. معاون مطبوعاتی با بیان اینکه «تاکنون ۷۰ پرونده واردات کاغذ داشتهایم»، خاطرنشان کرد: ۲۷ هزار تن تأیید شده است که از این مقدار ۲۴ هزار تن تخصیص ارز داده شده، حدود ۱۶ هزار تن تأمین ارز و ۱۴ هزار و ۵۰۰ تن نیز خریداری شده است. او همچنین درباره توزیع کاغذ وارداتی نیز توضیح داد: تصمیم گرفتیم از ابتدای سال ۹۸ برای توزیع کاغذ راستیآزمایی انجام دهیم؛ اینکه کاغذی به اسم یک روزنامه توزیع میشود، آیا به دست آن میرسد؛ بنابراین با توجه به مشخصبودن آمار توزیع، در صورتی که رسانهها اعلام کنند چه مقدار کاغذ دریافت کرده و اینکه آیا اصلا دریافت کردهاند، دیگر حفرهای در این زمینه نخواهیم داشت. خدادی همچنین اعلام کرد که تاکنون به هزار و ۵۸۰ نشریه کاغذ داده شده است. تا پایان شهریورماه سال جاری، ۸۸۰ نشریه وضعیت دریافت کاغذ خودشان را اعلام کردهاند و بعد از یک هفته تمدید، ۲۰۰ نشریه دیگر نیز اعلام کردند، ولی هنوز تقریبا ۴۰۰ نشریه فرم را پر نکردهاند؛ این در حالی است که استمرار دادن کاغذ به نشریات منوط به پرکردن این فرم است. این مقام مسئول اظهار کرد که درحالحاضر معاونت مطبوعاتی به این نقطه رسیده که اعلاموصولها را کنترل کند و سرکشی به چاپخانهها را نیز انجام داده و به آمارهایی نیز در این زمینه دست یافته است. معاون مطبوعاتی همچنین خوداظهاری نشریات، راستیآزمایی چاپخانهها، بازرسی سرزده از چاپخانهها، آمار شرکتهای توزیع و نظرات کارشناسی را پنج شاخص اصلی برای راستیآزمایی توزیع و دریافت کاغذ عنوان کرد. خدادی با بیان اینکه «ما در مسیر بهینهکردن منابع تلاش میکنیم»، گفت: ما اجازه سوءاستفاده از مال مردم را نمیدهیم و حتما به دنبال این هستیم که منابع در خدمت اثر تولیدشده در روزنامهها قرار بگیرد. رویکرد ما نیز در این مسیر اصلاحی و منطقی است و نگاه حذفی نداریم؛ چراکه معتقدیم هزار دلیل برای خوشاخلاقی وجود دارد و یک دلیل هم برای بداخلاقی نیست. خدادی با اشاره به پیشنویس شیوهنامه جدید تخصیص یارانه مطبوعات در سال 98 گفت: تنها نشریات دارای مجوز از هیئت نظارت بر مطبوعات که از کیفیت محتوایی لازم برخوردار باشند، مشمول دریافت یارانه خواهند بود. آنچه در گذشته اتفاق افتاده مربوط به گذشته است و از امروز شیوهنامه ما عوض میشود. ما در شیوهنامه جدید نشریات را راستیآزمایی میکنیم؛ دنبال این هستیم که در ازای پرداخت یارانه توضیح داده شود که این پول برای چه چیزی هزینه شده است. ما دیگر به اسم رسانه یارانه نمیدهیم و به محتوای تولیدشده در آن رسانه و اثری که روی مردم میگذارد یارانه میدهیم؛ البته این یک سیاست اعلامی است و هنوز به مرحله اقدام نرسیده؛ درواقع میخواهیم این شفافیتی را که رسانهها از دیگران طلب میکنند خودشان هم داشته باشند. راستیآزمایی به این صورت خواهد بود که اول اعلاموصولها کنترل شود، دوم به چاپخانهها سرکشی کرده و آمارها مورد بررسی قرار گیرد. همچنین پنج شاخص ما برای مصرف کاغذ و تخصیص یارانه به این صورت خواهد بود: بازرسی سرزده از چاپخانه، آمار شرکتهای توزیع، نظر کارشناس، خوداظهاری و راستیآزمایی از چاپخانه. بماند که در شیوهنامه جدید اداره مالیات هم بر اساس اعلام چاپخانه از رسانهها مالیات خواهد گرفت. معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد در پاسخ به پرسشی مبنیبر چرایی وجودنداشتن شفافیت در اعلام تیراژ مطبوعات خاطرنشان کرد: اساسا نگاه به تیراژ بهعنوان میزان اثر رسانه اشتباه است؛ بهعنوانمثال میزان بازدید از سایتهای ورزشی بسیار بالاست، اما ممکن است میزان بازدید از یک رسانه رسمی آنقدر زیاد نباشد و این اصلا به این معنا نیست که میزان بازدید از یک رسانه قدرت آن را نشان میدهد. معاون امور مطبوعاتی با بیان اینکه «امروز کیفیت، قدرت رسانه را مشخص میکند»، اظهار کرد: این خطای ادراکی باعث شده است که برخی از رسانهها میزان تیراژشان را اعلام نکنند؛ این در حالی است که قدرت انتشار در محتواست و نه محل یا میزان انتشار؛ بنابراین اهمیتی ندارد اگر میزان تیراژ یک روزنامه پایین باشد. خدادی با بیان اینکه «اولین بحران ما در رسانه، نادیدهگرفتن مخاطب است»، گفت: پایان کار هر رسانهای را باید زمانی اعلام کرد که دیگر مخاطب خود را نمیبیند. انتقادی که امروز به صداوسیما وارد میشود که مخاطب خود را نمیبیند و سلیقه مخاطب خود را نمیشناسد، به بسیاری دیگر از رسانهها نیز وارد است. وی افزود: در این مقطع انرژیمان را روی برخورد نمیگذاریم. ما اجازه سوءاستفاده از مال مردم را نمیدهیم و دنبال این هستیم که منابع در خدمت اثر قرار گیرد. بنای ما مسیر درست رفتن با شیب منطقی است و تأکید داریم که رسانه باید سمبل اخلاق باشد. وی در پاسخ به سؤال «شرق» درباره ضریب خطای معاونت مطبوعاتی در راستیآزمایی و خوداظهاریها گفت: برای کمبود کاغذ آنچه به ما مربوط میشد، تخصیص ارز کالای اساسی به کاغذ بود. اگر تخلفی صورت بگیرد قطعا اعلام میکنیم، شما هم مطمئن باشید و نتیجه را میبینید. صراحتا نکتهای را میگویم؛ هیچچیزی در این یک سال گذشته اتفاق نیفتاده که من بدانم و شما ندانید، تمام اتفاقها را هر دو طرف میدانیم. مسیر ما مسیر بهینهکردن منابع و استفاده حداکثری از منابع است. معاون امور مطبوعاتی درباره بیمه خبرنگاران نیز اظهار کرد: شش هزار و ۵۰۰ خبرنگار عضو صندوق هنر هستند که تا امروز هزار و ۵۰۰ نفر بیمه شده، ۶۰۰ نفر نیز امسال معرفی شده و دو هزار و ۶۰۰ نفر از خدمات بیمه تکمیلی بهرهمند شدهاند. او همچنین یادآور شد که لازم است جامعه خبرنگاری هویتیابی شود؛ چراکه با توجه به تعداد بالای رسانهها الان درحالحاضر باید حداقل بالغ بر ۲۴ هزار خبرنگار در کشور وجود داشته باشد که به نظر رقم منطقیای نمیرسد. او همچنین درباره حضور رسانههای خارجی در کشور نیز خاطرنشان کرد: ۱۷۴ رسانه خارجی با ۱۶ زبان در کشور وجود دارد و هماکنون ۳۴۶ خبرنگار خارجی در ایران داریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.