جنبشی برای تغییر یا پنجرهای کوچک
کاترین جاکوبسور بهعنوان نخستوزیر ایسلند همزمان با اجلاسی که در این کشور درباره ابعاد جنبش «من هم همینطور» برگزار شده بود، یادداشتی در سیانان منتشر کرده که بخشهایی از آن را در ادامه میخوانیم. تقریبا دو سال از زمانی میگذرد که میلیونها زن در سراسر جهان از هشتگ ساده اما درعینحال قدرتمند #MeToo استفاده کردند. در این مدت زنان به طرق مختلف ماهیت روزمره خشونت، آزار و آزار جنسی و تبعیض جنسیتی را در معرض دید قرار دادهاند. این جنبش با استناد به اصالت اصطلاح Me Too ، به سایر اشکال نابرابری ساختاری شامل تبعیض نژادی و تفاوت طبقاتی و تداوم تبعیضهای متعدد توجه کرده است. مطمئنا تأثیر هشتگ MeToo، کشور به کشور متفاوت است. تغییرات در بعضی کشورها، حداقل در بعضی دیگر گسترده بوده است. حضور این جنبش در سیاست، هنر، مشاغل و سازمانهای مردمنهاد افزایش یافته است. قابل توجه است که بهتدریج وقتی زنان از مشکلات خود سخن گفتند، دیگر با تحقیر و توهین روبهرو نشدند و حتی در مواردی برخی عاملان تبعیضها با مجازات و دادگاه روبهرو شدند. افکار عمومی تغییر کرده است؛ اما سؤالهایی درباره جهت و پایداری MeToo باقی مانده است. آیا این یک تغییر دائمی برای بهترشدن است یا تنها پنجرهای کوچک که مجددا بسته خواهد شد؟ فرصتی که بهطور دائمی و ماندگار ایجاد میشود و نتیجه آن منجر به واکنش شدید خواهد شد؟ چگونه میتوانیم اطمینان حاصل کنیم که این تلاشها منجر به ماندگاری تحولات اجتماعی میشود؟ اینها از جمله مشكلات بسیاری است كه در یك كنفرانس سهروزه در ریكیاویك، ایسلند، در هفته گذشته مطرح شده است. در این کنفرانس - که بهعنوان بخشی از فعالیتهای ریاستجمهوری ایسلند در شورای وزیران نوردیک برگزار شد، بیش از 80 اندیشمند را همراه بیش از 800 شرکتکننده گردهم آورد؛ افرادی که در کنار هم درباره دلایل، ویژگیها و تأثیرات جنبش #MeToo بحث کردند. چند واقعیت در جهان مورد توجه است؛ به گزارش بانک جهانی در شش کشور جهان فرصتهای اقتصادی برای زنان و مردان برابر است و تا سال 2030 هیچ کشوری به برابری جنسیتی واقعی دست پیدا نخواهد کرد. برای بسیاری از ما، شهادت زنان مهاجر و اقلیت قومی نقطه عطفی محسوب میشد. آنان در چند سطح با تبعیض روبهرو هستند، تبعیضهایی که حتی در کشوری نظیر ایسلند نیز به چشم میخورد. ایسلندی که بهعنوان یکی از کشورهای پیشرفته در برابری جنسیتی شناخته میشود؛ اما واقعیت این است که این جنبش سبب شد حتی این کشورها نیز درسهایی در این زمینه بیاموزند؛ برای مثال در ایسلند، زنان معلول، زنان کمدرآمد یا کسانی که قربانی تجارت جنسی هستند، بهصورت سازمانیافته صحبت نمیکنند، برای برابری جنسیتی نمیتوان بهصورت انتخابی مبارزه کرد و باید همه گروههای اجتماعی درگیر شوند. من بهعنوان نخستوزیر مصمم هستم که دولتم نقش خود را ایفا کند. ما قوانین و روند کار را مرور کردهایم، کارهای پیشگیری خود را در برابر خشونت و سوءاستفاده جنسی و جنسیتمحور انجام دادهایم و درباره نقش دولت بهعنوان کارفرما از ابعاد مختلف آن را بررسی کردهایم. بااینحال ما باید کارهای بیشتری انجام دهیم. آنچه #MeToo نیاز دارد یک تغییر اساسی و فرهنگی است. ساختارهای اصلاحشده بیتردید کمک خواهند کرد. هنگامی که دامنه و تأثیر آزار و اذیت و سوءاستفاده را در دفاتر دولتی خود بررسی کردیم، بیشتر مشکلات فردی بوده است نه ساختاری؛ اما همانطورکه اغلب اوقات اتفاق میافتد، بهویژه در جوامع کوچک همهچیز پیچیدهتر میشود، وقتی که قربانی و مرتکب، نام و چهرهای از خود نشان دادند. در چارچوب جهانی اکنون سیاستهای مترقی درباره برابری جنسیتی توسط جو سیاسی خصمانه با موانعی روبهرو شده است. حتی بدن زنان در برخی جوامع سیاسی است. ما شاهد بازگشت به ناسیونالیسم تهاجمی و رگرسیون اجتماعی و تضعیف منظم حقوق جهانی بشر هستیم، جایی که معمولا زنان مورد تهاجم قرار میگیرند. ازآنجاکه ما میخواهیم از جنبش #MeToo برای پیشرفت استفاده کنیم، نیاز فوری به استواربودن آن در ادامه جنگ برای حمایت و ارتقای حقوق بشر وجود دارد. تحولات اجتماعی و فرهنگی هرگز بدون مبارزه به وجود نمیآیند و این جنبش خواستار این است که ما همچنان سؤالهای دردناک و ترغیبکننده بپرسیم، زیرا هنگامی که نابرابری جنسیتی با سایر بیعدالتیها در هم میآمیزد، یکی از مداومترین شرارتهای روزگار ما پیش میآید و با قدرت پیش میرود و فقط با حفظ گفتوگوی فعال و با فشار بر تحول میتوانیم عمل کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.