عبدالفتاح السيسي در يك هفته ۲۰۰۰ مخالف دولتش را بازداشت كرد
قاهره در تلاطم
همزمان با اعتراض مجدد مصريها به سياستهاي عبدالفتاح السيسي، رئيسجمهوري اين كشور، او ميگويد جايی براي نگراني نيست؛ اما اوضاع در خيابانهاي قاهره و شهرهاي بزرگ در اين كشور، گوياي داستان ديگري است. پليس و ارتش مصر تمام خيابانها را قرق كردهاند اما مصريهاي معترض بعد از نماز جمعه همانطوركه پيشازاين گفته بودند، بار ديگر به خيابانها آمدند و خواستار استعفاي سيسي شدند.اين در حالي است كه رئيسجمهوري مصر بلافاصله پس از بازگشت از نيويورك با لبخندي بر لب خطاب به مصريها گفت دليلي براي نگراني وجود ندارد و ادعا كرد اگر بخواهد ميليونها مصري در حمايتش به خيابان ميآيند. سیسی سال ۲۰۱۴ در پاسخ به احتمال تکرار حوادث ۲۰۱۱ و احتمال تحرکات ارتش مصر علیه خود گفته بود: «اگر مردم به خیابانها بریزند، خواهم گفتم که هرگز منتظر ارتش [برای برکناری من] نخواهم بود. من درباره [آینده و سرنوشت] کشورم نگرانم».باوجوداين به گفته گروههاي حقوقبشري از 20 سپتامبر كه نخستين جرقه اعتراضها زده شد تا روز گذشته به دستور سيسي كه در سال 2013 بعد از كودتا عليه محمد مرسي، نخستين رئيسجمهور منتخب مصر قدرت را در دست گرفت، نزديك به دو هزار معترض بازداشت شدند تا به ادعاي سيسي، مصر همچنان در آرامش باشد. اما آرامشي كه سيسي از آن دم ميزند، با بستهشدن تمام خيابانها و وروديهاي اصلي به ميدان التحرير توسط نيروهاي امنيتي به دست آمده است؛ ميداني كه در سال 2011 ميلادي به مركز اعتراضها عليه حسني مبارك، ديكتاتور اين كشور تبديل شده بود.اعتراضات در مصر پس از آن آغاز شد که فردی به نام «محمد علی» تاجر و هنرمند مصری که میگوید سالها با ارتش مصر همکاری کرده و اکنون در اسپانیا به سر میبرد، ویدئوهایی از ساخت کاخهای بزرگ ریاستجمهوری و همینطور فساد درون ارتش و خانواده سیسی منتشر کرد و سهشنبه دو هفته گذشته برای اولین بار مردم را به تظاهرات در روز جمعه همان هفته فراخواند. این تظاهرات از میدان التحریر شروع شد و حتی برای چند روز بهصورت پراکنده در برخی از شهرهای این کشور نیز ادامه داشت. افراد شرکتکننده در این اعتراضات، علیه دولت و شخص سیسی شعارهایی دادند و خواهان برکناری او از قدرت شدند.بعد از آن بود كه سيسي شروع به دستگيري مخالفانش كرد كه ازجمله آنان ميتوان از حسن نافعه نام برد؛ استاد علوم سياسي دانشگاه قاهره كه در تویيتي خواستار كنارهگيري سيسي از قدرت شده بود. او گفته بود شكي ندارد كه ادامه اعتراضها عليه دولت سيسي به فاجعه ختم خواهد شد. او روز چهارشنبه بلافاصله بعد از حازم حسني، سخنگوي سابق ارتش و سامي عنان، ديگر مخالف سيسي بازداشت شد. بعد از اين دستگيريها، محمد علي روز پنجشنبه با انتشار ويدئويي جديد از معترضان خواست با نيروهاي امنيتي درگير نشوند و گفت نبايد ميدان التحرير به مركز اعتراضها در «جمعه رهايي» تبديل شود بلكه تمامي ميدانهاي شهر، ميتوانند محلي براي اعتراض باشند.مصر در گذشته نیز تجربههای انقلاب داشته است؛ ازجمله انقلاب ژانویه ۲۰۱۱ و جولای ۲۰۱۳. هر دو این تجربهها در بین مردم بیشتر به خوابوخیال شباهت دارد؛ برای اینکه اهداف اصلي آنها از امنیت غذایی و شخصی گرفته تا آزادیها هیچیک محقق نشد. سامح عسگري، يكي از پژوهشگران مصري دراينباره ميگويد جریانها در مصر به دو قسمت تقسیم شده است؛ برخی بر اهمیت ائتلاف با اسلامگرایان تأکید دارند و در مقابل، گروم دوم با این کار مخالف هستند و همین مسئله نیز در بین اسلامگرایان صدق میکند و آنها نیز درباره بازبینی در مواضع خود در قبال سکولاریسم اختلافنظر دارند. به گفته او، همین شرایط باعث شده است که دولت سیسی با خیال راحت دست به اجرای اصلاحات اقتصادی مدنظر خود بزند و بتواند توافق واگذاری جزایر تیران و صنافیر به عربستان سعودی را تصویب کند؛ توافقی که پارلمان مصر رأی به ابطال آن داد بود. اما پروفسور جان دان، استاد دانشگاه کمبریج میگوید كه اعتراضات مصر را نباید صرفا به مسائل اقتصادی تقلیل داد؛ چراکه ناامیدی مردم از دولت سیسی از دلایل اصلی اعتراضات است. او بر اين باور است كه عوامل اقتصادی صریحا از سوی خود معترضان بیان شد، اما دلایل اقتصادی نسبت به نفرت محض و سطح ناامیدی مردم از رژیم، احتمالا کمتر مؤثر باشد. درست نیست که این اعتراضات را بهعنوان شورش برای نان یا بهعنوان نوعی معامله اقتصادی با رژیم در نظر بگیریم. اين متخصص انقلابها ادامه ميدهد كه علل اصلی اعتراضات ناکارآمدی کلی سیاستهای اقتصادی سیسی و وحشیگری همیشگی سبک حکومت او است. سيسي از ابتدا بر کنترل سرکوبگرانه متمرکز شده است؛ بنابراين برای بهخطرانداختن این کنترل سرکوبگرایانه، اعتراضات باید در بسیاری از مکانهای دیگر و در مقیاس بسیار بزرگتر رخ دهد اما مطمئن هستم که خود اعتراضات جز تقویت انگیزه آن برای سرکوب، هیچ تأثیری بر سیسی نخواهند داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.