|

رمضان‌زاده، ماجدي و گرامي‌مقدم به پرسش «شرق» پاسخ دادند

سخنراني روحاني برجام را احيا مي‌كند؟

شرق: روز گذشته حسن روحاني، رئيس‌جمهوري ايران، در مجمع عمومي سازمان ملل به سخنراني پرداخت و شرط ازسرگيري مذاكره را بازگشت آمريكا به برجام و رفع تحريم‌ها دانست. اين مهم در حالي است كه مقامات ديپلماتيك ايران در چند روز گذشته نيز به انحای مختلف به اين مهم اشاره كرده‌اند. هرچند دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري آمريكا، دو روز گذشته با تكرار مواضع پيشينش ايران را متهم به حمايت از تروريسم كرد و با ادبياتي نسبتا تند سخن گفت. همه اين سخنان و شروط مطروحه براي مذاكره احتمالي حكايت از هرچه مبهم‌شدن فضاي ديپلماتيك دارد. رمضان‌زاده: مهم‌ترين محور سخنرانی، ائتلاف منطقه‌اي بود عبدالله رمضان‌زاده، سخنگوي دولت اصلاحات، مهم‌ترين موضوع صحبت‌هاي حسن روحاني در مجمع عمومي سازمان ملل را ائتلاف منطقه‌اي دانست و به «شرق» گفت: «مهم‌ترين موضوع سخنان آقاي روحاني ائتلاف منطقه‌اي بود؛ رويكردي كه كشورهاي منطقه‌ سال‌ها از آن غفلت كرده بودند. طرح اين موضوع به معناي دعوت كشورهاي منطقه به يك مذاكرات جامع است كه نقش مهمي در ايجاد صلح در منطقه ايفا مي‌كند. موضوع محوري ديگر سخنان رئيس‌جمهور مربوط به برجام بود. روحاني به صراحت اين پيام را رساند كه براي مذاكره در وهله نخست بايد آمريكا به برجام بازگردد و در وهله دوم هدف مذاكره بايد معلوم باشد». او درباره سخنان ترامپ در سازمان ملل نيز گفت: «در مقابل سخنان روحاني كه با يك انديشه و منطق همراه بود، دونالد ترامپ همان حرف‌‎هاي هميشگي را تكرار كرد و اين نشان مي‌دهد كه دولت آمريكا در برابر منزوي نشدن ايران دچار كلافگي شده‌ است. در اين بين اروپايي‌ها سعي مي‌كنند كه نقش ميانجي داشته باشند كه رخدادهاي مجمع عمومي امسال نشان داد كه دولت‌هاي كشورهاي اروپايي براي حل مناقشه توان لازم را ندارند». گرامي‌مقدم: مذاكره در بلند‌مدت، محقق مي‌شود اسماعيل گرامي‌مقدم، فعال سياسي اصلاح‌طلب هم از مجموع سخنان ترامپ و روحاني ضرورت دیپلماسی براي ايران و آمريكا را نكته مهمي دانست و گفت: «سخنان دو رئيس‌جمهور ايران و آمريكا نشان داد كه حل مناقشات و تنازعات في‌مابين در كوتاه‌مدت ميسر نخواهد شد اما از مجموع سخنان روحاني و ترامپ مي‌توان ارزيابي كرد كه در بلند‌مدت و بزنگاهي و با شرايطي دیپلماسی امكان‌پذير است. روحاني در سخنانش گفت كه تا زمان برقراري تحريم‌ها امكان مذاكره وجود ندارد. اين سخن معناي مخالفي نيز دارد؛ به اين معنا كه اگر تحريم‌ها رفع شود و آمريكا به توافق‌نامه برجام پايبند باشد، ايران با اين كشور پاي ميز مذاكره مي‌نشيند. از سوي ديگر ترامپ هم گرچه با ادبيات تندي از دولت ايران ياد كرد اما مجموعه سخنانش نشان از تمايل به مذاكره در شرايطي خاص داشت.شاید با استفاده از ابزارهاي ديپلماتيك مي‌شد چانه‌زني كرد تا در وهله نخست آمريكا از برجام خارج نشود و در وهله دوم تحريم‌هاي گسترده اين كشور حاكم نشود».اين نماينده مجلس ششم ادامه داد: «روحاني در بخش ديگري از سخنانش مسئله عدم حضور نيروهاي خارجي در منطقه خاورميانه و خليج فارس را مطرح كرد كه سخني منطقي و درست محسوب مي‌شود زيرا همان‌طور كه خود او نيز اشاره كرد، تأمين امنيت منطقه به عهده كشورهايي است كه در منطقه حضور دارند اما به هر روي اكنون منطقه خليج فارش پرتنش است و بايد با مسيري فراهم شود تا با دیپلماسی اين سطح از تنش يا كاهش يابد يا اساسا رفع شود. با بررسي تمام اين مسائل مي‌توان دريافت كه تحقق مذاكره در شرايطي كه حداقل‌ها رعايت شود، ضروري است؛ موضوعي كه در سخنان آقاي روحاني هم به‌وضوح به‌چشم مي‌خورد. مسائل فوق ضرورت‌هاي ايران براي مذاكره بود اما آمريكا نيز مي‌داند كه راهي جز مذاكره با ايران ندارد زيرا با قدرت‌گرفتن حاميان ايران در منطقه دوره قدرت‌نمايي ابرقدرت‌ها پايان يافته است و امنيت ايران، امنيت جهان است و ناامني ايران، ناامني جهانيان محسوب مي‌شود. آمريكا و عربستان اگر دچار اشتباهي در منطقه شوند، قطعا دامن ناامني اقداماتشان تمام جهان را فرامي‌گيرد و پايان‌دهنده آشوب آنها خودشان نخواهند بود. آنچه از رخدادهاي چندروز اخير و خاصه دو سخنراني ترامپ و روحاني در مجمع عمومي سازمان ملل به دست مي‌آيد اين است كه آمريكا راهي جز تمکين به شروط برحق ايران ندارد و بايد علاوه بر آنكه به برجام بازگردد در خاورميانه و خليج فارس هم دخالت نكند و بداند كه تأمين اين دو ميسر نخواهد شد مگر با نقش‌آفريني ايران». ماجدي: طرح صلح هرمز با دخالت سازمان ملل ممکن است علي ماجدي، سفير پيشين ايران در آلمان نيز درباره سخنان رئيس‌جمهور اظهار كرد: «با توجه به سخنان آقاي روحاني در سازمان ملل آنچه در صحنه بين‌الملل رخ مي‌دهد را مي‌توان در اهداف بلندمدت و کوتاه‌مدت تفسير کرد. مخاطب بخشي از صحبت‌هاي روحاني يعني طرف آمريکايي به‌دنبال اهداف کوتاه مدت تا زمان انتخابات رياست‌جمهوري آمريکاست و همه کساني که با سياست آشنا هستند، مي‌دانند ترامپ در پي عکس يادگاري براي پيروزي در انتخابات است و همه رفتارهاي او فقط در تحقق همين خواسته خلاصه شده است. به همين دليل باتوجه به موضع روحاني در سخنانش بايد گفت که نگاه درستي به مسئله مذاکره داشته است و بايد مقدمات مذاکره فراهم شود. روحاني در سازمان ملل بحق سخنگوي دولت و ملت بود و نمي‌شود زير سايه تحريم‌ها پاي ميز مذاکره رفت آن‌هم زماني‌که همه مي‌دانيم ترامپ به‌دنبال بهره‌برداري شخصي است».او ادامه داد: «آنچه براي ترامپ مهم است انتخابات2020 است. با اين وصف چرا بايد در شرايطي كه از برجام خارج شده و تحريم‌هاي سختي را بر ما تحميل كرده است، اين امتياز را براي او فراهم كنيم؟ بنابراين نگاه و موضع آقاي روحاني در بحث مذاکره واقعي است . در بخشي ديگر از سخنراني رئيس‌جمهور شاهد بوديم که او به نکته مهمي اشاره کرد و آن اين پيشنهاد منطقي بود که اگر از برجام خارج شده‌ايد خب به قطع‌نامه 2231 برگرديد. اين امر، سياست صحيح دولت و نظام است و به همين روش بايد در مقابل زياده‌طلبي آمريکا ايستاد. مسئله بعدي طرح صلح هرمز است، واقعيت اين است که در مناطق اين‌چنيني در سراسر دنيا اينکه بخواهيم امنيت منطقه را کشورهاي منطقه برقرار کنند سياست شکست‌خورده‌اي است. در واقعيت دنيا، کشورهاي کوچک به کشورهاي بزرگ نظر مساعدي ندارند و اين موضوع منحصر به خليج فارس نيست براي نمونه در شرق آسيا هم اين مشکل وجود دارد. در خليج فارس نيز کشورهاي کوچک منطقه از احتمال نگاه سوء کشورهاي بزرگ، به دامن قدرت‌هاي بزرگ مي‌روند تا اگر مشکلي رخ داد اين قدرت‌ها در منطقه براي حمايت از آنها وارد عمل شوند. اينکه انتظار داشته باشيم اين کشورها از اين نگاه ترس و ترديد دست بردارند و با هم و در کنار هم امنيت و صلح منطقه را تأمين کنند کمي دور از ذهن است. اما در صحبت‌هاي روحاني يک نوآوري وجود دارد و آن درگيرکردن سازمان ملل براي برقراري امنيت توسط کشورهاي همسايه در منطقه خليج فارس است؛ البته سازوکار ورود سازمان ملل هنوز مشخص نيست اما نقش سازمان ملل براي برقراري ائتلاف صلح هرمز اهميتي بالايي دارد البته بايد توضيح داده شود با چه ساز و کار و ترکيبي قرار است رخ دهد. به هرحال نظارت سازمان ملل يک نوآوري و حرف جديد است. در غير اين صورت حرف برقراري صلح در هرمز توسط همسايگان و کشورهاي منطقه حرفي است که 40 سال است مي‌زنيم و شواهد و قرائن در سراسر دنيا نشان مي‌دهد فقط همکاري کشورها براي برقراري امنيت و صلح کافي نيست زيرا کشورهاي کوچک براي حفاظت از خود در برابر نگراني‌هاي آينده دست به دامن قدرت‌هاي ديگر مي‌شوند و پايبند به طرح صلح نيستند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.