نخستوزیر عراق بهطور ناگهانی به عربستان رفت
بغداد؛ میانجیگر یا بیطرف
عادل عبدالمهدی نخستوزیر عراق روز گذشته برای دیدار با سران عربستان سعودی راهی این کشور شد، سفری که گرچه چند ساعت بیشتر طول نکشید اما گمانهزنیهای بسیاری را به دنبال داشت. عادل عبدالمهدی در این سفر با ملک سلمان، پادشاه عربستان، و محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور دیدار و درباره روابط دو جانبه این کشور و مسائل منطقهای گفتوگو کرد. در بیانیهای که دفتر نخستوزیری عراق اواخر سهشنبهشب منتشر کرد، هدف این سفر اینطور اعلام شد: «نخستوزیر عراق درباره امنیت منطقه و راههای کاهش تنش در این منطقه و خلیجفارس بحث خواهد کرد». تنشها از هفته گذشته و پس از حمله به زیرساختهای نفتی عربستان سعودی موسوم به آرامکو بالا گرفت، حملهای که تبعات زیانباری برای تولید نفت این کشور به دنبال داشت. عربستان سعودی و بسیاری از همپیمانان این کشور، در حالی ایران را متهم به این حمله کردند که پیش از آن حوثیهای یمن مسئولیت این حملات را بهعهده گرفته بودند. این حملات که شدیدترین حمله به تأسیسات نفتی عربستان سعودی در هفتههای اخیر بود، یکبار دیگر به اوج گرفتن تنش در منطقه منجر شد و نگرانیها درباره افزایش بحران میان ایران و ایالاتمتحده را بهدنبال داشت. عراق که یکی از همپیمانان ایران در منطقه به شمار میرود از زمان این حملات تلاش کرده خود را بیطرف نشان دهد و برخی از اتهامات اولیه مبنی بر ترتیب دادن این حمله از خاک عراق را رد کرده است. بغداد همزمان با روابط نزدیک خود با ایران بهدنبال همکاری با عربستان است تا از این طریق بغداد را به قطب همگرایی منطقه تبدیل کند. در بیانیه دفتر نخستوزیری عراق هم آمده بود که این کشور هوادار صلح باقی میماند و بر برقراری روابط مثبت با همسایگانش و کشورهای منطقه تأکید دارد. برخی گمانهها درباره سفر روز گذشته عادل عبدالمهدی به عربستان هم تأییدی است بر این مدعا. بر اساس برخی گزارشها، مهدی در این سفر چندساعته خود تلاش کرده که نقش میانجیگر را میان عربستان سعودی و ایران بازی کند و حتی زمزمههایی درباره دیدار احتمالی سران دو کشور در آیندهای نزدیک هم در گرفته است، هرچند هنوز مقامات هیچکدام از این سه کشور چنین خبرهایی را تأیید نکردهاند. بغدادالیوم به نقل از یک منبع دولتی نوشت «سران عراق در حال وساطت بین ایران و عربستان هستند تا فتیله بحران میان دو طرف پایین بیاید». این رسانه در ادامه افزود: «سفر عبدالمهدی به عربستان برای فعال کردن نقش وساطت جهت تلطیف فضا بین عربستان سعودی و ایران است زیرا هر تحریم اقتصادی که در منطقه اعمال شود، عراق از آن متأثر خواهد شد». به گفته این منبع که هویتش فاش نشد، «عراق در حال ایفای نقش واسطه با هدف کاهش تنش است زیرا تنش بر صادرات نفت اثر میگذارد. نقش وساطت شاید به نشستی در بغداد با حضور ایران و عربستان بینجامد و عراق در کاهش شدت تنش نقشی مؤثر خواهد داشت». یکی دیگر از گمانههای مطرحشده درباره هدف سفر روز گذشته عادل عبدالمهدی به عربستان به یمن و طرح صلح اخیر حوثیها برمیگردد. روزنامه الاخبار با اشاره به خبر سفر عبدالمهدی به عربستان سعودی نوشت، آنچه مهم است، زمان این سفر است. این سفر به موازات شنیده شدن خبرهایی انجام میشود مبنی بر اینکه تماسهایی بینالمللی و منطقهای در جریان است که هدفش جلوگیری از تنش در منطقه و حرکت به سوی نوعی آتشبس بین یمن و عربستان از یک سو و عربستان و امارات از سویی دیگر است. الاخبار توضیح داد که اساس این مسئله نیز «ابتکار صلح»ی است که حوثیها چند روز پیش مطرح کردند. عراق در حالی تلاش میکند نقش فعالی در بحران منطقه بازی کند که روابط عراق و عربستان حدود چهار سال پیش احیا شد. در سال 2015، پس از 25 سال قطع رابطه دیپلماتیک میان دو کشور، عربستان سعودی سفارت خود را در بغداد بازگشایی کرد و یک شورای هماهنگی هم برای تقویت روابط دو کشور در سال 2017 تأسیس شد. در سال 2019 هم ریاض کنسولگری خود را در بغداد تأسیس کرد و مقامات عربستانی طی یک سفر رسمی یک میلیارد و 500 میلیون دلار وام در اختیار بغداد قرار دادند. در ادامه این همکاریها، قرار است ماه آینده و پس از نزدیک به سه دهه، مرز عرعر میان عربستان و عراق بازگشایی شود. از سوی دیگر همین اواخر عراق قراردادی را با شورای همکاری خلیجفارس امضا کرد که بر اساس آن کشورهای عضو این شورا متعهد میشدند تا سال 2020، 500 مگاوات برق از طریق شبکه کشورهایشان برای پوشش قراردادن مناطقی در استان بصره عراق به این کشور بفرستند. آنطور که وزارت برق عراق اعلام کرده بود تأمین هزینه مالی این انتقال به عهده شورای همکاری خلیجفارس است. این در حالی است که در حال حاضر ایران یکی از مهمترین تأمینکنندگان انرژی عراق بهشمار میرود و عراق با استفاده از مجوز آمریکا توانسته خود را از تحریمهای آمریکا علیه ایران مستثنا کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.