نانسی پلوسی با آغاز تحقیقات برای استیضاح دونالد ترامپ موافقت کرد
راهرفتن بر لبه تیغ
رئیس دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا در نهایت و با انتشار گزارشها درباره جزئیات تماسهای تلفنی رئیسجمهور ایالات متحده و رئیسجمهور اوکراین و افزایش فشارها برای استیضاح دونالد ترامپ دستور به انجام تحقیقات رسمی درباره فرایند استیضاح رئیسجمهوری ایالات متحده داد.پس از افشای جزئیات این تماسها در ماه جولای، ترامپ تأیید کرد که در مکالمه با ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین از او خواسته تا اطلاعاتی در مورد پسر جو بایدن، معاون رئیسجمهور سابق ایالات متحده و رقیب انتخاباتی ترامپ که در این کشور فعالیتهای اقتصادی انجام داده در اختیارش قرار دهد. دموکراتهای کنگره ایالات متحده، ترامپ را متهم کردهاند که برای دریافت اطلاعات زیانبار علیه جو بایدن، رئيسجمهوری اوکراین را تحت فشار قرار داده است. ترامپ روز گذشته تأیید کرد که ارسال بسته کمکهای نظامی آمریکا به اوکراین را فعلا متوقف کرده است. مجموع این تحولات باعث شد تا نانسی پلوسی، رهبر دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا که در ماههای گذشته در برابر فشارها برای استیضاح ترامپ بر سر پرونده مداخله روسیه در انتخابات سال 2016 مقاومت میکرد و این اقدام را به دلیل عدم همراهی جمهوریخواهان، به سود ترامپ میدانست، اینبار دستور آغاز تحقیقات برای استیضاح ترامپ را صادر کند. روند استیضاح آغاز روند تحقیق برای استیضاح رئیسجمهور در ایالات متحده الزاما به برکناری یا استعفای رئیسجمهور نمی انجامد. در این مورد نیز تا زمانی که اکثریت جمهوریخواه سنا با استیضاح ترامپ مخالف باشند، موقعیت او به خطر نخواهد افتاد. آغاز روند استیضاح رئیسجمهور ایالات متحده اینگونه است که معمولا باید از طرف کمیته قضائی مجلس نمایندگان یا کمیته دیگری از این مجلس مطرح شود. با طرح این موضوع، مجلس نمایندگان ایالات متحده میتواند رسما تقاضای استیضاح کند. در اولین گام، تقاضای استیضاح باید با موافقت حداقل 50 درصد اعضای مجلس نمایندگان برسد تا رسمیت پیدا کند و به این ترتیب روند استیضاح آغاز میشود. با توجه به ترکیب فعلی مجلس نمایندگان آمریکا که دموکراتها در آن از اکثریت برخوردارند، انتظار میرود روند استیضاح ترامپ در اولین مرحله و در مجلس نمایندگان با موافقت اکثریت روبهرو شود. در این شرایط، مجلس نمایندگان در جایگاه «مدعیالعموم»، نقش «دادستان» را ایفا میکند. در این مرحله، رئیسجمهوری ایالات متحده میتواند وکلای شخصی خودش را داشته باشد و از خود در کنگره دفاع میکند. اما مشکل بزرگ دموکراتها در مجلس سنا نمایان میشود. جایی که جمهوریخواهان در آن از اکثریت برخوردارند و تاکنون برای استیضاح ترامپ چراغ سبز نشان ندادهاند. در روند استیضاح ترامپ، مجلس نقش «قاضی» دادگاه را ایفا میکند و رأی نهایی با این مجلس است. رأی به استیضاح یا عدم کفایت رئیسجمهور در شرایطی امکانپذیر خواهد بود که حداقل دو سوم سناتورهای مجلس سنا با آن موافقت کنند. اما اکنون بیش از نیمی از کرسیهای سنا در اختیار جمهوریخواهان همحزبی ترامپ قرار دارد. سابقه استیضاح رئیسجمهور تاکنون سه بار رؤسای جمهور ایالات متحده استیضاح شدهاند که یک مورد آن به برکناری ریچارد نیکسون، رئیسجمهور وقت این کشور انجامید. بیل کلینتون اما توانست از این بحران به سلامت عبور کند. اگر نانسی پلوسی موفق شود تا روند استیضاح رئیسجمهور فعلی ایالات متحده را کلید بزند، ترامپ چهارمین رئیسجمهور آمریکا خواهد بود که استیضاح میشود. اندرو جانسون اولین رئیسجمهوری بود که استیضاح شد. او در سال 1868 موفق شد تا از چالش استیضاح رها شود و همچنان در مقام خود بماند. بیل کلینتون هم در سال 1999 در فرایند استیضاح تبرئه شد. اما ریچارد نیکسون در سال 1974 پیش از آغاز فرایند استیضاح از مقام خود کنارهگیری کرد تا تنها رئیسجمهوری آمریکا باشد که از مقام خود کنار میکشد. روند استیضاح ترامپ با کلینتون و نیکسون مشابهتهایی دارد. در مورد کلینتون و نیکسون هم کمیته قضائی مجلس نمایندگان، روند تحقیقات در مورد استیضاح رئیسجمهور ایالات متحده را کلید زد و پس از پایان تحقیقات خود از کنگره خواست تا رئیسجمهور را استیضاح کنند. بر اساس قانون اساسی ایالات متحده شش کمیته مجلس نمایندگان این اختیار را دارند تا از کمیته قضائی این مجلس بخواهند تا روند استیضاح رئیسجمهور را آغاز کند. در مورد ترامپ نیز کمیته قضائی که قدرتمندترین کمیته مجلس نمایندگان محسوب میشود روند تحقیقات برای استیضاح رئیسجمهور را آغاز میکند. در حال حاضر «جرولد نادلر» نمیانده دموکرات ایالت نیویورک ریاست کمیته قضائی مجلس نمایندگان را بر عهده دارد. با وجود اینکه نادلر از آغاز روند استیضاح ترامپ حمایت کرده و پیش از این هم خواستار استیضاح ترامپ بود، اما هنوز مشخص نیست که آیا تحقیقات برای استیضاح ترامپ در صحن مجلس نمایندگان هم مطرح و به رأی گذاشته خواهد شد یا خیر. وکلا و مشاوران حقوقی ترامپ بر این عقیده هستند که تا زمانی که درخواست برای استیضاح ترامپ به صحن کنگره نیاید، این اقدامات را فقط میتوان یک تحقیق ساده دانست و استفاده از عبارت «استیضاح» برای ترامپ را حربه مخالفان رئیسجمهور ایالات متحده میدانند. نقش کلیدی سنا اما خلاف آنچه وکلا و مشاوران حقوقی ترامپ اعلام کردهاند، درخواست برای آغاز روند استیضاح رئیسجمهور، از حمایت اکثریت نمایندگان مجلس نمایندگان آمریکا برخوردار است. بر اساس نظرسنجی نیویورکتایمز، حداقل 203 نماینده مجلس نمایندگان موافقت خود را با آغاز تحقیقات اعلام کردهاند. بر این اساس 88 نماینده نیز با تحقیقات کمیته قضائی مجلس برای استیضاح ترامپ مخالفت کردهاند و 144 نماینده نیز اعلام کردهاند که هنوز نظری در این زمینه ندارند. به نظر میرسد تصمیم نهایی این نمایندگان بلاتکلیف میتواند در آغاز روند استیضاح ترامپ تعیینکننده باشد. گرگوری کریگ که یکی از وکلای مدافع بیل کلینتون در روند استیضاح او در کنگره بود میگوید: «اگر موانع در مسیر استیضاح ترامپ برطرف شوند و کار به نظر مجلس سنا به عنوان دادگاه برسد، سناتورها با وکلا و مشاوران حقوقی خود چهار روز فرصت دارند تا دادخواست علیه رئیسجمهور را آماده کنند. در آنسو هم تیم وکلای رئیسجمهور نیز چهار روز برای تنظیم لایحه دفاع فرصت خواهند داشت». در این مرحله نظر میچ مک کانل تعیینکننده خواهد بود. مک کانل که رهبر اکثریت جمهوریخواه و ریاست سنا را بر عهده دارد باید درخواست استیضاح ترامپ را بپذیرد تا روند برگزاری دادگاه در سنا آغاز شود. اما در قانون هیچ اشارهای به این نکته نشده که رئیس سنا الزام قانونی برای تأیید این درخواست دارد. با اینکه در تمام موارد، رئیس مجلس سنا در این موارد با درخواست اکثریت موافقت کرده است. اما موارد زیادی بود که رئیس سنا با خواست یا پیشنهاد رئیسجمهور به عنوان بالاترین مقام اجرائی ایالات متحده مخالفت کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.