جهان ارواح
شرق: دیوید سداریس از نویسندگان مشهور امروز آمریکا است که در ایران هم کاملا شناخته شده است و تاکنون آثار مختلفی از او به فارسی منتشر شدهاند. سداریس بهعنوان نویسنده، طنزپرداز و برنامهساز رادیو در آمریکا به فعالیت میپردازد. او که در سال 1956 متولد شده، امروز چهرهای مشهور به شمار میرود و بیشتر شهرتش را مدیون داستانهای کوتاه طنزآمیزش است که اغلب بر اساس تجربههای شخصیاش نوشته است. داستانهایی که ماهیتی فکاهی و طعنهآمیز دارند و سداریس در آنها مسائل و معضلات اجتماعی را با زبانی طعنهآمیز و آمیخته به طنز روایت میکند.
به تازگی یکی از تازهترین آثار سداریس با عنوان «کالیپسو» با ترجمه جلیل جعفری در نشر کتابپارسه منتشر شده است. «کالیپسو» هجده داستان کوتاه با این عناوین را دربر گرفته است: «میزبان»، «حالا ما پنج نفریم»، «یاروی ریزهمیزه»، «پیادهروی»، «خانه تقسیمشده»، «جفتوجور»، «لویاتان»، «انگلیسی شما خیلی خوب است»، «کالیپسو»، «رفتار قهرآمیز»، «وحشی»، «ساری!»، «بوو- هوویی»، «چند دلیل افسردگی اخیر من»، «چرا نمیخندی؟»، «من هنوز ایستادهام»، «جهان ارواح» و «یادداشت کوهی».
در داستانهای «کالیپسو» هم میتوان فضای کلی داستانهای سداریس را دید اما در برخی داستانهای این مجموعه مرگ حضوری پررنگتر دارد. به نظر میرسد که سداریس که همواره از زندگی و تجربیات شخصیاش برای نوشتن داستانهایش استفاده میکرد، در این مجموعه به گذر عمر و پیرشدن و مرگ بیش از پیش توجه کرده است. مثلا داستان «میزبان» اینطور شروع میشود: «اگرچه تعاریف علمی و صنعتی چیز دیگری میگویند، میانسالی چندتایی لذت اساسی دارد. تنها نکته جالبی که در میانسالی میبینم این است که، اگر آدم خوشاقبال باشد، اتاق مهمان نصیباش میشود. بعضیها وقتی بچههایشان رفته باشند دنبال خانه و زندگی خودشان، به صورت پیشفرض اتاق مهمان دارند ولی دیگرانی، مثل من، در نهایت مجبور میشوند خودشان را بتکانند تا بتوانند خانهای بزرگتر دستوپا کنند. یکدفعه میگویم: دنبال من تشریف بیارید. اتاقی که مهمانها را میبرم تا نشانشان بدهم هولهولکی هم مرتب نشده تا در آن جاگیر شوند. این اتاق جوری نیست که بشود مثل دفتر کار یا لباس بافتنی کاریاش کرد که جا باز کند چون فقط برای یک منظور در نظر گرفته شده. بهجای اینکه با کاناپه تاشو مبلهاش کنم، تختخوابی
داخلش گذاشتهام و چسبیده به دیوار، درست مثل هتل، قفسهای دوطبقه مخصوص جای اثاثیه مسافر قرار دادهام. تنها خوبی این اتاق آن است که دستشویی اختصاصی دارد».
خانواده و ارتباطات خانوادگی یکی دیگر از مضامینی است که سداریس در داستانهای مختلفش آن را دستمایه روایت قرار داده است. در داستانهای این مجموعه نیز، بارها خانواده و اعضایش و ماجراهای مربوط به آنها در داستانها دیده میشود. در بخشی از داستان «جفتوجور» میخوانیم: «درستوحسابی نمیدانم که در خانوادههای کوچک اوضاع چطور است، اما رابطهها در خانوادههای بزرگ در طول زمان مرتب تغییر میکند. چهبسا با برادر یا خواهری رفاقتی صمیمی داشته باشید، اما دو سال بعد این صمیمیت با کس دیگری برقرار شود. بعد دوباره احتمالا تغییر به وجود میآید و بعد از آن هم باز تغییر رقم میخورد. نه به این معنی که شما سر راه کس دیگری قرار میگیرید یا کس دیگری سر راه شما قرار میگیرد. سهضلعیای شکل میگیرد و بعد، پیش از آنکه به گروههای دونفره تقسیم شود، به چهارضلعی تبدیل میشود. قشنگیاش به همین است که همیشه دستخوش تغییر است. در سال 2014، دوبار با خواهرم ایمی به توکیو رفتیم. پیش از آن هفتبار رفته بودم، به همین دلیل میتوانستم ایمی را به بهترین جاها - که منظورم فروشگاههاست- ببرم. وقتی در ژوئن 2016 برگشتیم ژاپن، با خودمان گفتیم خواهرمان
گرتچن را همراه خود کنیم. هیو هم آنجا بود و با اینکه حضورش را نمیتوان نادیده گرفت، نقشی در خانواده پراتفاق ما نداشت. من و خواهرهایم، دوستها و رفقا را عمدتا به شکل سایه آدمهایی دیدهایم که هرکسی با آنها ارتباط دارد. در نور مستقیم آفتاب دیده میشوند. اما چون به دکمه عواطف ما دسترسی ندارند - چون نمیتوانند دوباره تعداد ما را به دوازده یا پنج نفر برسانند و جیغ بکشند- واقعا نمیتوان روی آنها به مثابه نقشآفرین حساب کرد». سداریس خانوادهای بزرگ دارد و آنطور که خودش هم گفته است، از همان آغاز خانواده پرتعدادش نقشی مهم در زندگی او داشته است و این موضوع در داستانهای او نیز دیده میشود. عشق، مرگ و زندگی خانوادگی از مضامین اصلی داستانهای «کالیپسو» است و روایت برخی از این داستانها حالوهوایی حزنآلود دارند. سداریس در این مجموعه بار دیگر نشان میدهد که چه توجهی به جزییات به ظاهر بیاهمیت و پیشپاافتاده میکند و چطور میتواند این جزییات را با شوخطبعی مختص به خودش به داستانها راه دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.