|

عراق بر سر دوراهی خرید اس-400

عبدالرحمن فتح‌الهی: زمزمه‌های تمایل عراق برای خرید سامانه موشکی اس- 400 اکنون شرایط پیچیده‌ای پیش پای این کشور قرار داده است چراکه به نظر می‌رسد آمریکا به دولت عراق اجازه نخواهد داد به سمت خرید این سامانه دفاعی از روسیه حرکت کند. این در حالی است که به نظر می‌رسد بعد از حمله 19 جولای منتسب به اسرائیل به پایگاه حشدالشعبی در آمرلی از توابع استان صلاح‌الدین عراق و حمله مجدد به پایگاه دیگر این نیروها موسوم به «ابومنتظر المحمداوی» در استان دیاله به فاصله 10 روز بعد از حمله اول و انجام دو حمله مستمر دیگر، پروژه برهم‌خوردن موازنه قوا میان ایران و ایالات متحده آمریکا در خاک عراق با اهرم صهیونیست‌ها شروع شده باشد.پس در این شرایط لزوم خرید و تجهیز به سامانه دفاعی اس-400 برای عراق بیش از هر زمان دیگری پررنگ‌تر شده است چراکه تحرکات و حملات چند هفته گذشته نخست‌وزیر اسرائیل به نیروها و مواضع حشدالشعبی عراق به واسطه نگرانی‌های بنیامین نتانیاهو درباره مسئله انتخابات پارلمانی برای جلب آرا انجام شد، اما اکنون شرایط عراق متفاوت از 19 جولای شده است زیرا در سایه حملات اسرائیل، چه با هدف پیروزی نتانیاهو در انتخابات کنست و چه با هر هدف دیگری صورت گرفته باشد، آن چیزی که ‌‌ اهمیت ویژه ای دارد، به حساسیت شرایط کنونی عراق و ارتباطات برخی نیروهای تأثیرگذار مانند حشدالشعبی با جمهوری اسلامی ایران باز می‌گردد؛ روابط و مناسباتی که اکنون بیش از هر زمان دیگری می‌تواند کانون نگرانی‌هایی را برای تل‌آویو و واشنگتن شکل دهد؛ ‌‌فارغ از اینکه حملات چند ماه گذشته در سایه نوعی تقسیم وظایف میان آمریکا و اسرائیل صورت گرفته باشد یا خیر؛ به‌ویژه آنکه واشنگتن نیز در راستای منافع اسرائیل علاوه بر تحریم‌های گسترده اقتصادی علیه ایران برای محدودکردن روابط اقتصادی دو کشور ایران و عراق، سعی دارد تا جولان تهران در همسایه غربی خود و ارتباطات گسترده ایران با نیروهای همسو با خود در عراق را به‌شدت کم‌رنگ و حتی قطع کند. از این‌رو مجهزشدن نیروهای نظامی عراقی به ادوات نوین دفاعی از ملزومات دفاع ارتش از این کشور است.‌از طرف دیگر، فارغ از همه این مسائل عراق نیز مانند هر کشور دیگری حق دارد منابع تجهیز تسلیحاتی ارتش خود را متنوع کند، ولی فشارهای سفارت آمریکا برای این است که این کشور در مسئله تجهیز تسلیحاتی، از لوایش (آمریکا) خارج نشود؛ به‌ویژه که مناقشه
‌آنکارا - واشنگتن بر سر پافشاری ترکیه به منظور خرید این سامانه موشکی دفاعی از روسیه، کاخ سفید را بیش از هر زمان دیگری نگران وضعیت منطقه غرب آسیا کرده است؛ وضعیتی که در سایه پوست‌اندازی دفاعی - امنیتی برخی کشورهای مهم مانند ترکیه و عراق می‌تواند همه برنامه ایالات متحده را در خاورمیانه به هم بریزد. این نگرانی زمانی پررنگ‌تر می‌شود که مسئله تنوع‌بخشیدن به منابع تجهیز تسلیحاتی ارتش عراق پس از حملات پهپادی و موشکی اسرائیل به مواضع و انبارهای سازمان حشدالشعبی به طور جدی در دستور کار دولت عراق و وزارت دفاع این کشور قرار گرفت.در این راستا سیاسیون، به‌ویژه نمایندگان پارلمان عراق از دولت عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر این کشور، بارها درخواست کرده‌اند تکیه نیروهای نظامی و ارتش عراق را بر سلاح‌ها و تجهیزات تسلیحاتی آمریکایی کاهش دهد؛ زیرا طبق برآوردها، واشنگتن با کمک راداری خود در حملات اخیر صهیونیست‌ها به عراق دست داشت.پیرو این نکته، به نظر می‌رسد خیز دولت مرکزی بغداد برای مستقل‌شدن این کشور از واشنگتن در زمینه صنایع نظامی جدی‌تر از گذشته است؛ به گونه‌ای که در این راستا شاهد سفر اخیر فالح فیاض، رئیس سازمان حشدالشعبی عراق و مشاور امنیت ملی این کشور، به مسکو و دیدار با مسئولان و مقامات روسی به منظور خرید دو سامانه اس- 300 و اس- 400 بودیم که می‌تواند آغازی برای کاهش و تعدیل روابط نظامی یا بهتر بگوییم وابستگی نظامی بغداد به واشنگتن قلمداد شود. این ظن زمانی قوی‌تر می‌شود که با افزایش حرف ‌و حدیث‌هایی در عراق درباره لزوم خرید سامانه‌های پدافند هوایی از روسیه، میخائیل بوگدانوف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور غرب آسیا و شمال آفریقا، از سفر قریب‌الوقوع سرگئی لاوروف، وزیر خارجه این کشور، در ماه آتی میلادی به عراق خبر داد. بنابراین برایند این دو سفر با دستور کار مشخص خود از شتاب روند تجهیز تسلیحاتی ارتش عراق از سوی آمریکا خواهد کاست؛ آن هم در شرایطی که کاخ سفید به وعده نظامی خود درباره حمایت از حریم هوایی عراق عمل نکرد. همین مسئله اکنون در حکم کاتالیزور گرایش دولت عراق به طرف روس و برنامه‌ریزی به منظور تجهیز تسلیحاتی ارتش عراق به جای ایالات متحده در رابطه با حمایت از حریم هوایی عراق عمل می‌کند.از این‌رو به نظر می‌رسد دولت بغداد بر سر دوراهی لزوم خرید اس-400 و فشار آمریکا برای عدم خرید این سامانه موشکی گرفتار شده است. حال باید دید بغداد میان این دوراهی کدام یک را برخواهد گزید؛ استقلال دفاعی و نظامی از آمریکا، آن هم به قیمت ایجاد تنش و گسل با کاخ سفید یا کسب رضایت آمریکایی‌ها به بهای چشم‌پوشی از خرید سامانه اس - 400 و محروم‌شدن از تجهیزات نظامی و دفاعی متنوع‌تر برای افزایش امنیت کشور و خاک عراق.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.