|

ردپای سبزشویی در مسائل حقوق حیوانات

سپهر سلیمی

یکی از ادعاهای رایج حامیان باغ‌وحش‌ها یا مراکز نگهداری از حیوانات این است که این مراکز علاوه‌بر رعایت رفاه حیوانات و تأمین شرایط مطلوب زندگی این جانداران موجب آنچه که حامیان حیات‌وحش آن را «حفاظت» می‌نامند می‌شوند. این ادعا بزرگ‌ترین ابزار این مراکز برای توجیه اسارت حیوانات است. در حوزه محیط زیست بیان اطلاعات غلط و غیرواقعی تنها به مراکز نگهداری از حیوانات اختصاص ندارد و یک پدیده رایج است که آن را «سبزشویی» می‌نامند.
سبزشویی Greenwashing به طور خلاصه یعنی اقدام یا اقداماتی که باعث می‌شود مؤسسه، شرکت، صنعت یا گروهی خود را به‌عنوان حامی محیط‌زیست معرفی کند. این در حالی است که این ادعا اما عملا فریبی بیش نیست و صرفا برای جذب مشتری و فروش بیشتر است. شرکت‌ها یا گروه‌ها از طریق پنهان‌کردن واقعیت، ارائه اطلاعات جعلی، برجسته‌کردن بخش کوچکی از فعالیتشان، ایجاد نشان‌های ساختگی و امثالهم اقدام به «سبزشویی» می‌کنند. هم‌زمان با گسترش اقبال مردم نسبت به محیط زیست شاهد افزایش اقدامات عوام‌فریبانه برای سبز نشان‌دادن فعالیت‌های تجاری در سطح جهان هستیم؛ برای مثال از سال 2009 تعداد محصولات سبز 73 درصد رشد داشته است، اما 95 درصد آنها متهم به سبزشویی هستند.
دیوید هنکوک، مدیر سابق و معمار تعدادی از باغ‌وحش‌ها در آمریکا و استرالیا ضمن ابراز تردید نسبت به ادعای حفاظت در باغ‌وحش‌ها، تولید حیوانات در باغ‌وحش‌ها را برای بقای خود باغ‌وحش‌ها یا فروش آنها به مکان‌های دیگر می‌داند. او نقش مؤسسات تخصصی حیات‌وحش در بازپروری گونه‌های حیات‌وحش را بسیار مهم و اساسی می‌داند و می‌گوید سهم باغ‌وحش‌ها در این حوزه بسیار ناچیز است. این باغ‌وحش‌دار سابق ادعاهایی نظیر ایجاد قفس‌های بزرگ یا قفس بدون حصار را تنها یک فریب برای رضایت بازدیدکنندگان می‌داند که عملا تغییر خاصی در شرایط حیوانات ایجاد نمی‌کند. درواقع باغ‌وحش‌ها از ذخایر جانوری خود حفاظت می‌کنند و عملا رهاکردن حیوانات متولد باغ‌وحش در طبیعت عملی غیرمعمول و بسیار نادر است. نقش باغ‌وحش‌ها در انقراض گونه‌ها و جداکردن آنها از طبیعت، نقش پنهان در تجارت حیات‌وحش و اسارت حیوانات به‌هیچ‌وجه با ادعاهای سبز آنها تناسب ندارد.یکی از نشانه‌های معمول سبزشویی در حوزه حقوق حیوانات استفاده از طرح‌های گرافیکی و کارتونی حیوانات شاد و سرحال در تبلیغات صنایع گوشت، دامپروری و مراکز نگهداری از حیوانات است. کیست که نداند گاوهای شیری چه زندگی زجرآوری دارند، اما تصاویر کارتونی روی محصولات لبنی همگی گاوهای خندان را به نمایش می‌گذارند. همچنین تبلیغات زیست‌محیطی صنعت دامپروری درخصوص احترام به محیط زیست یکی دیگر از نشانه‌های اتهام سبزشویی در حوزه حقوق حیوانات است.
سبزشویی فقط منحصر به سازمان‌های تجاری و صنعتی نیست. گاهی حتی فعالان حامی محیط زیست و حیوانات درگیر سبزشویی می‌شوند. آنها با اتخاذ استراتژی غلط یا حمایت از طرح‌هایی که صرفا ممکن است به تأمین رفاه مقطعی حیوانات منجر شود، سبب نادیده گرفته‌شدن حقوق حیوانات می‌شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.