اعتراض چین به سفر رهبر ۲۲ساله معترضان هنگکنگ به آلمان
دست بسته غرب در برابر پکن
سفر یکی از شناختهشدهترین دموکراسیخواهان هنگکنگ به آلمان، تنش میان غرب و پکن بر سر اعتراضات هنگکنگ را افزایش داد. «جاشوا وونگ» که از دوشنبه گذشته و تقریبا همزمان با سفر آنگلا مرکل به چین، به آلمان سفر کرده بود، در دیدار با مقامهای ارشد دولت مرکل از جمله هایکو ماس وزیر خارجه این کشور خواستار حمایت غرب از اعتراضهای دموکراسیخواهانه در هنگکنگ علیه چین شده است. معترضان دموکراسیخواه در چهار ماه اخیر در اعتراض به لایحه استرداد مجرمان از هنگکنگ به چین اعتراضهای گستردهای به راه انداختهاند و حتی پسگرفتن این لایحه نیز از خشم معترضان از اعمال نفوذ چین بر این منطقه نیمهخودمختار کم نکرد. حکومت چین نیز در واکنش به تداوم اعتراضها در هنگکنگ که حاکمیت آن در اختیار پکن است، تهدید کرده که اگر این اعتراضها پایان نیابد، معترضان را سرکوب خواهد کرد.
در این میان غرب هنوز برای موضعگیری علیه پکن به یک رویکرد واحد دست نیافته است. مهمترین دلیل سفر جاشوا وونگ به آلمان و سپس ایالات متحده، فشار بر غرب برای موضعگیری جدی این کشورها علیه پکن است. مبادلات تجاری و اقتصادی گسترده غرب با چین که دومین اقتصاد جهان به شمار میآید باعث شده قدرتهای غربی نتوانند موضعگیری آشکاری در قبال سرکوب معترضان در هنگکنگ اتخاذ کنند.
حکومت چین پس از دیدار این فعال دموکراسیخواه هنگکنگ با هایکو ماس وزیر خارجه آلمان، سفیر آلمان در پکن را فراخواند تا «خشم و ناخشنودی عمیق» دولت این کشور از این ملاقات را ابراز كند. وزارت خارجه آلمان هم در واکنش به انتقادهای چین از دیدار هایکو ماس با وونگ، تأکید کرد که ملاقات سیاستمداران آلمانی و فعالان جنبش مدنی امری کاملا طبیعی است. هایکو ماس تصریح کرده که دولت آلمان همواره به دفاع از آزادی بیان خواهد پرداخت.
جوشوا وونگ 22ساله مدتی از سوی چین تحت بازداشت بوده و پس از آزادی با سفر به آلمان علاوه بر دیدار با وزیر خارجه این کشور، با تعدادی از نمایندگان بوندستاگ (پارلمان آلمان) هم دیدار و گفتوگو کرد. پیش از سفر وونگ به آلمان، دولت چین بارها از برلین خواسته بود به این فعال سرشناس جنبش اعتراضی در هنگکنگ اجازه سفر به این کشور را ندهد.
با این وجود نه تنها این فعال سیاسی به آلمان سفر کرد بلکه در یک کنفرانس مطبوعاتی از دولت آلمان خواست خشونت پلیس علیه معترضان و سوءاستفاده از قدرت در هنگکنگ را صریحا محکوم کند. وونگ همچنین از دولت آلمان خواسته است از ادامه صدور تجهیزاتی که مورد استفاده پلیس هنگکنگ قرار میگیرد خودداری کند، چراکه حکومت چین از این تجهیزات برای سرکوب معترضان هنگکنگی استفاده میکند. در ماههای گذشته و با شدتگرفتن اعتراضها در هنگکنگ، حکومت پکن بارها ادعای حمایت کشورهای غربی از معترضان هنگکنگی را تکرار کرده است.
جان ویدنفلد تحلیلگر اندیشکده آلمانی مرکاتور معتقد است که آلمان در میان دیگر کشورهای اروپایی موقعیت ویژهای دارد و مسئولیت این کشور نیز برای موضعگیری علیه پکن بیشتر از دیگر کشورهاست: «موضعگیری در چنین موقعیتی بسیار دشوار است اما دو عامل در این میان موقعیت خاصی برای آلمان ایجاد کرده است. اول اینکه در آلمان نسبت به دیگر کشورها نظارت بیشتری از سوی دولت و نیز افکار عمومی در مورد اقدامات چین صورت میگیرد. نکته دوم نیز به نقش آلمان در اتحادیه اروپا بازمیگردد. آلمان نقش رهبری اتحادیه اروپا را بر عهده دارد و طبیعی است که انتظار افکار عمومی موضعگیری صریح مرکل در مورد بحران ماههای اخیر هنگکنگ است».
مرکل اما در سفر اخیر خود به چین ترجیح داد مناسبات اقتصادی را در اولویت برنامههای این سفر قرار دهد و تنها اشارهای کوتاه به تنشها در هنگکنگ کرد؛ «از مقامهای چین خواستهام تا راهحلی صلحآمیز برای تنشها در هنگکنگ بیابند. هر روش دیگری میتواند فاجعهای در منطقه ایجاد کند که مهار آن آسان نخواهد بود».
جنبش معترضان در هنگکنگ حدود چهار ماه پیش آغاز شد. این اعتراضها که در ابتدا علیه لایحه دولت نیمهخودمختار هنگکنگ برای استرداد مجرمان به چین شکل گرفت در ادامه گستردهتر شد و به جنبشی علیه نفوذ پکن برای سرکوب آزادیهای مدنی در هنگکنگ تبدیل شد.
هنگکنگ به مدت بیش از صد سال تا سال 1997 مستعمره بریتانیا بود و پس از آن به حکومت چین ملحق شد. هنگکنگ یک منطقه آزاد تجاری خودگردان است و برخلاف چین، ساکنان آن از حقوق شهروندی و آزادیهای مدنی گستردهای برخوردارند. چین حاکمیتی تکحزبی دارد و حزب کمونیست به رهبری شی جینپینگ حکومت این کشور را در دست دارد.
بر اساس توافقها قرار بود هنگکنگ به عنوان بخش خودمختاری از چین بر مبنای اصل «یک کشور، دو سیستم» اداره شود اما با افزایش نفوذ پکن بر این منطقه در سالهای اخیر معترضان هنگکنگی پکن را به مداخله در امور داخلی و زیرپاگذاشتن این اصل با هدف محدودکردن آزادیهای مدنی متهم کردهاند. پس از تهدیدهای اخیر چین علیه معترضان هنگکنگی، تحرکات ارتش چین در منطقه مرزی با هنگکنگ افزایش یافته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.