آزادی واردات خودرو
امین محمدنظامی
واردات خودروهای لوکس آزاد میشود؛ به شرطی که واردکنندگان به ازای هر خودرو، 10 خودروی فرسوده تحویل سازمان بازیافت بدهند. این روش زودتر از روش وامهای کمبهره به دارندگان خودروهای فرسوده پاسخ میدهد. دلالها در چند سال همه خودروهای فرسوده را جمع میکنند. سامانه تحویل خودروی فرسوده باید الکترونیک باشد تا جلوی سوءاستفادهها را بگیرد. باید یک هسته از پایگاه دادههای خودروهای فرسوده با فرایندی روشن در وزارت کشور تشکیل شود. به کارمندان سازمان بازیافت نظارت شود تا واردکنندگان به آنها رشوه ندهند و همان خودروها را دوباره پس نگیرند و خودروی لوکس وارد نکنند. دستیابی به آمار خودروهای فرسوده ساده است. اگر به شناسنامه خودروهای صادره راهور نگاه شود، مشخص میشود که اغلب افراد دلالمسلکاند و سادهترین راه پولداری را در آن میبینند. اگر دلالها بپندارند که واردات خودرو سود دارد، وارد میکنند. میپرسند دارندگان خودروهای فرسوده پس از فروش با چه رفتوآمد میکنند؟ پاسخ در سازوکار بازار است. دارندگان خودروهای فرسوده هنگام فروش میاندیشند که چه خودرویی میتوانند جایگزین کنند و با پول آن چه خودرویی میتوان خرید. ارزانترین خودرو پراید است. سازوکار بازار قیمت پیکان را نزدیک پراید دستدوم بالا میبرد تا دارندگان خودروهای فرسوده فروشنده باشند. احتمالا فروشندگان خودروهای فرسوده پول فروش را به شکل دیگری از دارایی تبدیل میکنند تا از خدمات حملونقل عمومی بهره ببرند. شاید واردکنندگان پیشنهاددهنده پراید به آنها باشند. در سال 1384 بیش از دو میلیون پیکان ساخته شد. اگر 10 درصد آنها هنوز در خیابانها در کار باشند (200 هزار خودرو) و هر پیکان روزی صد کیلومتر راه برود و تنها پنج لیتر بیشتر از پراید بنزین بسوزاند، میشود یک میلیون لیتر و در سال 365 میلیون لیتر. با بنزین لیتری50 سنت (شش هزار تومان) به دوهزارو 190 میلیارد تومان یارانه پنهان میرسیم که از جیب ایرانیان مفت از دست میرود. پس از پیکان نوبت دیگر خودروهای فرسوده و پرمصرف مانند موتورسیکلتهای کاربراتوری، پژو 405، آردی، رنو پیکی، وانتهای پیکان مزدا نیسان تویوتا و تراکتورها است، به شرطی که عمرشان بیش از 10 سال یا هشت لیتر بیشتر در صد کیلومتر بنزین بسوزانند و تنها در برابر واردات خودروها به وانتهای پیشرفته و ایمن و کممصرف اجازه واردات داده شود. پس از خودروهای فرسوده و پرمصرف باربری کامیونها، مینیبوسها و اتوبوسهای فرسوده و پرمصرف به همان شیوه پیکان و خودروهای پرمصرف و فرسوده گردآوری شود. پس از خودروهای آلاینده که استانداردهای یورو سه را ندارند، خودروهایی کمتر از استانداردهای یورو چهار یا پنج گردآوری شود؛ به طور ویژه خودروی پراید. در این روش بازار خودروی داخل برای خودروسازان داخلی همچنان بزرگ میماند و گلایه نکنند که واردات بد است؛ زیرا دارندگان خودروهای فرسوده با این نرخ ارز فقط خودروی ساخت ارزان داخل میتوانند بخرند و نه خودروی لوکس! باید خودروساز داخلی در پنج سال راهی برای بهبود استانداردهای خودروسازی بیابد وگرنه مجازات و برکنار شود تا بدانند برای چه سر کارند! هنگامی که خودروهای پرمصرف رخت بربستند، واردات خودرو و تولید خودروی با امنیت پایین متوقف شود. همین که 33 میلیون خودرو در ایران میچرخند، اگر 10 درصدشان فرسوده باشند و اگر مانند پیکان محاسبه کنیم، به عدد 13هزارو 140 میلیارد تومان میرسیم. تحویل خودروی فرسوده باید به فراخور بهای خودروی وارداتی باشد؛ یعنی خودروی زیر 20 هزار دلار تا 10 خودروی فرسوده به سازمان بازیافت و اسقاط بدهند، از 20 هزار تا 30 هزار دلار 15 خودروی فرسوده از 30 تا 40 هزار دلار 20 خودروی فرسوده و همینجور تا پایان. نباید به قیمت اظهاری واردکننده استناد شود و باید از خود خودروساز خارجی استعلام گرفت. سال گذشته 125 هزار خودرو وارد شد، اگر برای هر خودرو فقط 10 خودروی فرسوده و کمامنیت دریافت میشد، یکمیلیونو 250 هزار خودرو از راههای ایران گردآوری میشد که اگر مانند قبل محاسبه کنیم، به مبلغ چهارهزارو 562میلیاردو 500 میلیون تومان میرسیم. یادآور میشود که واردات باید با سرمایه بخش خصوصی آنها انجام شود. چند سالی است که در برخی تارنماها و روزنامهها و گفتار اقتصاددانان منتقد شنیده میشود که یک نهاد از اسکلههای غیرمجاز خودرو وارد میکند و به هیچکس پاسخگو نیست. روشن نیست چه اندازه این سخنان درست است؛ ولی اگر یک نهاد در این سیاست دستدرازی کند، فقط به بیاعتمادی مردم به حکومت میانجامد و مردم در کوچه و بازار و تاکسی میگویند دولت از این راه یک کیسه برای خودش دوخته است چون بودجه جاری کشور و رشد نقدینگی بیشتر میشود و فقر و گرانی بیشتر. بههرروی حکومت و همه نهادهای حکومتی بههیچروی وارد کارهای اقتصادی نشوند و به بیاعتمادی مردم و حکومت دامن نزنند تا تضاد تاریخی حکومت و مردم بیشتر نشود و خدعه بیگانگان کارگر نیفتد و دشمنان ایران ناکام بمانند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.