اندر احوالات پول و سينما يكبار براي هميشه
مرتضی رنجبران
اگر بدانيد توليد ناخالص ملي استان سمنان 10 هزار ميليارد تومان و گردش مالي سمنانيها بابت فروش پسته دوهزارو700 ميليارد تومان است يا اگر مطلع باشيد باغداران اهل نكا سالانه از فروش هلو 700 ميليارد تومان درآمد دارند و پول در گردش صنعت برق 23 هزار ميليارد تومان است، ديگر گردش مالي حاصل از توليد و فروش در سينما را آنچنان جدي نميگيريد.
شايد اين مقايسه عادلانه نباشد. بگذاريد كمي در عالم هنر اين ارقام را بررسي كنيم و در ادامه نمونهاي ديگر ذكر كنم از پولهايي كه در بخشهاي مختلف جابهجا ميشوند. رقم كل فروش يازدهمين حراج تهران شامل آثار هنري كلاسيك و مدرن ايراني در يك شب بيش از 42 ميليارد تومان بود. 80 اثر كه حاصل كار انفرادي هنرمندان ارجمند كشور بود در يك حراج اينچنين به فروش رسيد و اين مهم را مقايسه كنيد با توليد گروهي و چندماهه يك اثر در سينما و دشواريهايي كه دارد و.... اخيرا جملهاي از استاندار تهران در يكي از خبرگزاريها ذكر شده مبنيبر اينكه متكديان تهراني روزانه يك ميليارد و 500 ميليون تومان درآمد دارند كه اين رقم از متوسط فروش آثار سينمايي در طول سال بالاتر است؛ اگر متكديان داراي صنف و تشكيلاتي بودند به گمانم ميتوانستند اعلام كنند كه با درآمد يك ميليارد و 500 ميليونتوماني روزانه به احتساب 365 روز و البته كسر تعطيلات و روزهاي ناخوشي و سرخوشي و ... بالغ از 500 ميليارد تومان درآمد سالانه دارند. حالا اين ارقام را بگذاريد كنار فروش سالانه سينماي ايران كه از 270 ميليارد تومان تجاوز نميكند و همواره درباره انتشار ارقام درست فروش و توليد هم حرفوحديثهاي بسياري است. بهانه مقايسه اين ارقام حرفوحديثهايي است كه درباره پول كثيف و پولشويي و ... در سينماي ايران به ميان آورده ميشود و هر كسي در گام نخست از هر دري كه ميخواهد سخن به ميان آورد ميرود سراغ موضوع پول كثيف مانند نگارنده همين مطلب كه در حال خواندن آن هستيد. صحبت از پول كثيف و پول تميز انتهايي ندارد و اگر روند كنوني به همين منوال طي شود، پاياني هم نخواهد داشت. در يكسو عدهاي ميگويند سينما درگير پولشويي و پول كثيف است و درمقابل عدهاي نيز اين مسئله را نقض ميكنند و اين وسط اتهام پشت اتهام و داستانهايي كه اگر اهل سينما باشيد يا اهل خبر بهتر ميدانيد. اين وسط ديگر تهيهكنندگان سينما هم پولي ندارند كه در سينما سرمايهگذاري كنند يا حداقل ريسك سرمايهگذاري را نميپذيرند و ترجيح ميدهند از جيب سرمايهگذار و مهر نقشبسته زير مجوز تهيهكنندگي استفاده كنند و پول بيدردسرتر به دست آورند كه صدالبته اين خود آسيب است و جاي گفتن آن در اين كلام نيست. در چنين شرايطي سينما به پول و سرمايه نياز دارد و به نظر ميرسد بايد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در تعاملي مستمر با قوه قضائيه يكبار براي هميشه با روشنكردن تكليف سرمايهگذاران، به مباحث حاشيهاي پايان دهند. اگر چنانچه فرد، شركت يا گروهي تجاري خواستار سرمايهگذاري در سينماست و بهاصطلاح پولش تميز است، با تأييد اين دو مرجع و اعلام رسمي، اقدام به سرمايهگذاري در سينما در چارچوبي مشخص كند و اگر هم سرمايه اين فرد يا افراد به هر دليلي، از جمله بدهي بانكي يا هرچه مورد تأييد نيست، در گام نخست جلوي فعاليت آنان گرفته و از سرمايهگذاري جلوگيري شود. با توجه به كاهش محسوس سرمايهگذاري نهادهاي زيرمجموعه سازمان سينمايي در توليد آثار سينمايي و لزوم ايجاد امنيت رواني در فضاي سينمايي، ميتوان در روندي مشخص، سرمايهگذاران پس از تأييد مراجع ذيصلاح، به سينما قدم بگذارند و آسيبهاي اين مهم نيز بايد در چارچوب ورود سرمايهگذاران به هنر هفتم مدنظر گرفته و براي آنها تدبير شود. بايد يكبار براي هميشه تكليف سرمايهگذاري در سينما را مشخص كرد و اين اميدواري وجود دارد با توجه به عزم قوه قضائيه و همت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مشخص شود چه كسي صاحب پول تميز و چه كسي صاحب پول كثيف است و با اندكي همت و تشكيل يك كميته تصميمگيرنده، به مباحث و حاشيهها خاتمه داد و به كارهاي مهمتر سينما، از جمله افزايش گردش مالي و ساخت آثار باكيفيت فكر كرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.