|

از قانون حمایت از حیوانات چه می‌خواهیم؟

سپهر سلیمی

خبر رسیده طرح مقابله با حیوان‌آزاری از سوی مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شده است. در این پنج، شش سال گذشته، هر وقت حادثه‌ای نظیر سگ‌کشی کهریزک خبرساز شده، بلافاصله خبری درباره این قانون منتشر شده است. پیش‌نویس طرحی برای قانون حمایت از حیوانات، نخستین‌بار از سوی انجمن حمایت از حیوانات ایران به مجلس ششم ارائه شد؛ اما نمایندگان اصلاح‌طلب مجلس ششم، این طرح را بایگانی کردند. این‌بار قرار بود از سوی دولت لایحه‌ای برای این منظور تهیه شود؛ یک بار این اتفاق از سوی سازمان حفاظت محیط زیست افتاد و دیگر بار از سوی معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری پیگیری شد؛ اما آنچه از شواهد برمی‌آید، این است که این قانون در قالب لایحه از سوی نمایندگان مجلس و در قالب طرح ارائه شده است.

متأسفانه دفتر مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌ زیست در دوره قبلی دولت، با حذف سمن‌ها و فعالان باسابقه از روند نگارش این قانون، مانع از مشارکت فعالان در نگارش متن پیشنهادی این قانون شد. از همان زمان، ساختاری شکل گرفت که بیش از آنکه جنبه تخصصی و تجربی داشته باشد، وجه عوام‌پسندانه آن غالب بود.در کشور ما دو گروه حیوان به‌طور مشخص مرکز توجه قرار می‌گیرند؛ نخست حیوانات وحشی بومی کشور و بخش دیگر حیوانات خانگی و در رأس آنها سگ و گربه. حیات وحش کشور طبق قوانین موجود، مورد حمایت سازمان حفاظت محیط زیست است و حیوانات خانگی از سوی بخشی از بدنه دوستداران حیوانات حمایت می‌شوند. در بین این دو گروه از حیوانات، طیف بزرگی از حیوانات اهلی و وحشی هستند که هیچ‌گاه دیده نمی‌شوند و اتفاقا بیشترین ظلم و ستم به این حیوانات می‌شود. برای مثال حیوانات وحشی غیربومی هیچ جایگاهی بین دو طیف پرشمار حامیان حیوانات ندارند. این حیوانات به صورت قاچاق وارد کشور شده یا در باغ‌وحش‌ها تکثیر می‌شوند و وقتی خبر مرگ آنها منتشر می‌شود، هیچ واکنش خاصی از سوی این گروه‌ها به آن نمی‌شود. حیوانات پرورشی از دیگر گروه‌های حیوانات هستند که همواره به آنها بی‌‌توجهی شده است. حیوانات پرورشی برای تولید گوشت، چرم، پشم یا دیگر محصولات حیوانی استفاده می‌شوند. حیوانات کار طیف دیگری از این حیوانات هستند که گویا جامعه ظلم به آنها را پذیرفته است. این حیوانات حداقل بهداشت و رفاه را نیز دارند. حیواناتی که در آزمایشگاه‌ها و برای موارد به‌اصطلاح پژوهشی استفاده می‌شوند، گروه دیگری از حیوانات بی‌حامی هستند. کمترین خواسته از قانون حمایت از حیوانات، این است که نگاه جامعی به همه حیوانات داشته باشد. حیوانات قدرت شکایت یا پیگیری مشکلات خود را ندارند؛ بنابراین لازم است وجه بازدارندگی از جرم در این قانون بسیار قوی باشد. همچنین این قانون باید به حذف مصادیق حیوان‌ستیزی در جامعه کمک کند. تصویب این طرح یا لایحه قطعا به عمر این مجلس قد نمی‌دهد؛ اما لازم و واجب است که فراکسیون محیط ‌زیست با دعوت از نمایندگان سازمان‌های مردم‌نهاد محیط‌زیستی و فعالان این حوزه، برای رفع نواقص احتمالی این متن اقدام کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.