|

نخست‌وزیر بریتانیا مخالفان برگزیت را به برگزاری انتخابات زودهنگام تهدید کرد

نبرد نهایی شورشیان

«یا از من حمایت کنید یا روز ۱۴ اکتبر انتخابات سراسری برگزار می‌کنم»؛ این اولتیماتوم نهایی بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، به آن دست نمایندگانی بود که در مجلس عوام بریتانیا در پی متوقف‌کردن خروج بدون توافق این کشور از اتحادیه اروپا بودند. بوریس جانسون در حالی نمایندگان مجلس عوام را به برگزاری انتخابات زودهنگام تهدید کرده که گروهی از مخالفان او در حزب محافظه‌کار موسوم به «شورشیان» به دنبال تصویب لایحه‌ای هستند که بر‌اساس‌آن خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا حدود سه ماه به تعویق بیفتد تا در این مدت توافقی با این اتحادیه حاصل شود و از تبعات برگزیت بدون توافق جلوگیری شود. با‌این‌حال بوریس جانسون عزم خود را جزم کرده که هر طور شده، طبق وعده انتخاباتی‌اش، چه با توافق و چه بدون آن، در موعد مقرر یعنی 31 اکتبر بریتانیا را از اتحادیه اروپا خارج کند. جانسون روز دوشنبه در ساختمان شماره ۱۰ داونینگ استریت که خانه و دفتر کار رسمی نخست‌وزیر بریتانیا در آن قرار دارد، جلسه‌ای اضطراری با کابینه دولتش برگزار کرد و س‍پس طبق رسم نخست‌وزیران بریتانیا در مقابل ساختمان شماره ۱۰ در یک سخنرانی زنده تلویزیونی از برنامه دولت برای خروج از اتحادیه اروپا در موعد مقرر خبر داد: «می‌خواهم همه بدانند که تحت هیچ شرایطی از بروکسل درخواست مهلت نخواهم کرد. ما ۳۱ اکتبر جدا می‌شویم و اما‌و‌اگری در کار نیست». جانسون همچنین در این سخنرانی که صدای اعتراض مخالفانش هم در آن شنیده می‌شد، از احتمال برگزاری انتخابات در صورت ممانعت نمایندگان با برنامه خروج دولت خبر داد؛ ولی گفت: «نه ما انتخابات می‌خواهیم، نه شما. بگذارید با برنامه زمان‌بندی‌شده مردم پیش برویم». با‌این‌همه تهدید جانسون در صورت تحقق می‌تواند سومین انتخابات سراسری بریتانیا را در کمتر از چهار سال رقم بزند؛ آن‌هم در آستانه یکی از مهم‌ترین تصمیمات سیاسی تاریخ این کشور. سیاست‌مداران مخالف معتقدند که برگزیت بر تمام ابعاد صحنه سیاسی بریتانیا سایه انداخته و کشور را به دو قطب مخالف تقسیم کرده است و از‌این‌رو برگزاری انتخابات عمومی در ماه اکتبر فقط به کارزارهای تفرقه‌آمیزی منجر می‌شود که اوضاع را پیچیده‌تر از قبل خواهد کرد. جانسون همچنین از لایحه‌ای که فیلیپ هاموند، وزیر خزانه‌داری سابق بریتانیا و برخی از دیگر اعضای حزب محافظه‌کار به مجلس عوام ارائه داده‌اند، انتقاد کرد. این لایحه در صورت تصویب جانسون را موظف می‌کند تا تاریخ ۳۱ ژانویه برگزیت را به تعویق اندازد؛ مگر اینکه نمایندگان مجلس از توافق‌نامه‌ای با اتحادیه اروپا یا خروج بدون توافق حمایت کنند؛ امری که با توجه به مخالفت‌های پیشین مجلس عوام بریتانیا با توافق‌نامه‌های گذشته در دولت ترزا می بعید به نظر می‌رسد. این در حالی است که پیش‌از‌این یک مقام آگاه در کابینه دولت بریتانیا به خبرگزاری فرانسه گفته بود که در صورت تصویب لایحه مجلس در روز سه‌شنبه دولت جانسون اقدام به برگزاری انتخابات زودهنگام خواهد کرد. بوریس جانسون گفته است که به اعتقاد او در نشست سران اروپایی در ماه اکتبر توافقی به دست می‌آید. او همچنین از مخالفانش در حزب محافظه‌کار خواسته برای رأی‌دادن به لایحه عقب‌انداختن برگزیت با احزاب اپوزیسیون همدست نشوند؛ چرا‌که به گفته او این اقدام مذاکراتش با بروکسل برای دستیابی به توافقی جدید را به خطر خواهد انداخت. این در حالی است که مخالفان جانسون شانس توافق دوباره با اتحادیه اروپا را اندک می‌دانند و بر این باورند که جانسون در حال اجرای یک بازی سیاسی است تا موقعیت خود را در انتخابات عمومی ارتقا دهد. یک روز قبل از آغاز کار مجدد پارلمان پس از تعطیلات تابستانی هم اطرافیان بوریس جانسون هشدار داده بودند هر نماینده محافظه‌کاری که علیه طرح دولت رأی دهد، از این حزب اخراج خواهد شد. جانسون درباره تبعات سیاسی و اقتصادی مخرب برگزیت بدون توافق آگاه است؛ ولی به استدلال او دولت می‌تواند این مسئله را مدیریت کند. سیاست بوریس جانسون مبنی بر «برگزیت با یا بدون توافق» نه‌تنها انتقاد احزاب مخالف را به دنبال داشته؛ بلکه در میان اعضای حزب حاکم محافظه‌کار نیز مخالفت‌هایی جدی داشته است. جرمی کوربین، رهبر حزب کارگر، حزب اصلی مخالف دولت، در‌این‌باره گفت: «ما برای مقابله با دسیسه‌های پوپولیستی جانسون خواهان یک انتخابات سراسری هستیم. برای متوقف‌کردن برگزیت بدون توافق باید متحد شویم. این هفته ممکن است آخرین فرصت ما باشد». این اظهارات روز دوشنبه کوربین از سوی نخست‌وزیر بریتانیا بی‌پاسخ نماند. جانسون روز گذشته در صفحه توییتر خود نوشت: «جرمی کوربین می‌خواهد همه‌پرسی را ملغی کند و سال‌ها درباره برگزیت به بحث بنشیند». بوریس جانسون در ادامه پیام توییتری خود اعلام کرد: «متعهد شده‌ام که کشورمان را به جلو ببرم و در تاریخ ۳۱ اکتبر از اتحادیه اروپا خارج کنم». با‌این‌همه تونی بلر، رهبر سابق حزب کارگر، از جرمی کوربین خواست در «دام انتخاباتی» بوریس جانسون نیفتد. او افزود: «بوریس جانسون می‌داند که برگزیت بدون توافق خود به‌تنهایی ممکن است شکست بخورد؛ ولی اگر آن را با انتخابات ترکیب کند، با وجود مخالفت اکثریت مردم با یک برگزیت بدون توافق، ممکن است پیروز شود؛ چون برخی از مردم از نخست‌وزیری جرمی کوربین بیشتر می‌ترسند». با‌این‌همه سخنگوی بوریس جانسون گفته که نخست‌وزیر بریتانیا به دنبال برگزاری انتخابات زودهنگام نیست. گرچه هنوز آینده برگزیت به طور قطعی روشن نیست؛ ولی بی‌شک لحظه‌ای مهم در داستان برگزیت در حال وقوع است. اگر جانسون تهدید خود را عملی کند و چند نفر از نمایندگان محافظه‌کار را از این حزب اخراج کند، احتمالا توانایی او برای کنترل مجلس عوام از بین می‌رود. این امر نهایتا برگزاری یک انتخابات زودهنگام را ضروری می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.