|

پیشنهاد رضا نصری برای گفت‌وگو با آمریکا

یک دیدار سه‌جانبه ترتیب دهند

رضا نصری، کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به برخی از مباحث مطرح‌شده در مورد دیدار احتمالی حسن روحانی و دونالد ترامپ در هفته‌های آینده اظهار کرد: لازم است تمام ابعاد مثبت و منفی این دیدار و گفت‌وگوی احتمالی بررسی و تصمیمی اتخاذ شود که منافع کشور تأمین شود. او در پاسخ به این سؤال که آیا فکر می‌کنید که با توجه به اظهارات امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه در حاشیه نشست مطبوعاتی با ترامپ، دیدار رؤسای جمهور ایران و آمریکا برگزار شود؟ گفت: ایران تا به حال چند دلیل برای عدم مذاکره مطرح کرده است. برخی از این دلایل کماکان پابرجاست، برخی دیگر قابل تغییر است و برخی هم کم‌رنگ‌تر شده است. دلیل اول این بود که آمریکا بدون دلیل موجه از یک توافق چندجانبه مورد تأیید شورای امنیت - و بسیاری از معاهدات دیگر‌- خارج شده و تضمینی وجود ندارد توافق بعدی را هم زیر پا نگذارد. دلیل دیگر این است که افرادی ترامپ را احاطه می‌کنند که به احتمال زیاد قصد دارند در روند مذاکره کارشکنی کنند و آن را به شکست بکشانند تا راه را برای برخوردهای تندتر هموار كنند؛ از دیگر سو انتظار دولت ترامپ این است که ایران بر سر موضوعاتی خارج از موضوع هسته‌ای - به‌ویژه در حوزه نظامی و بر سر نقاط قوت خود - نیز مذاکره کند و این برای ایران قابل قبول نیست. صرفا استفاده انتخاباتی این کارشناس مسائل بین‌الملل خاطرنشان کرد: برداشت ایران این است که ترامپ می‌خواهد از این مذاکرات صرفا یک استفاده انتخاباتی کند . برآورد غالب این است که هرگونه «کمک» به پیروزی مجدد او به زیان کشور تمام خواهد شد. شرطی هم که عمدتا ایران برای گفت‌وگو با دولت ترامپ مطرح کرده، برداشتن تحریم‌هایی است که آمریکا - در نقض برجام و قطع‌نامه ۲۲۳۱ - مجددا علیه ایران اعمال کرده است. دولت ایران این تحریم‌ها را تروریسم اقتصادی می‌داند و اعلام کرده مادامي که دولت ترامپ پیگیر این سیاست است، مذاکره دوجانبه‌ای با این دولت نخواهد داشت. نصری با تأکید بر اینکه این موضع یک موضع اصولی و دلایل هم دلایل منطقی است، افزود: اما معتقدم لازم است در کنار این ملاحظات، برای طرف مقابل دست‌کم یک راه فرار و یک فرصت خروج آبرومندانه از این بحران خودساخته‌ را نیز فراهم كرد. بازگشت به موضع پیش از خروج از برجام برای شخص ترامپ و حزب جمهوری‌خواه یک هزینه سنگین سیاسی، حیثیتی و انتخاباتی دارد و بعید است به راحتی، بدون هیچ‌گونه صحنه‌آرایی، تسلیم خواسته و شرایط ایران شوند. محاسن و معایب مذاکره با آمریکا وی با بیان اینکه در واقع دیدار رؤسای جمهور گفت‌وگوی مستقیم با ترامپ برای ایران محاسنی هم دارد که لازم است در برابر معایب آن قرار داده شود تا بشود به یک نتیجه متعادل رسید، خاطرنشان کرد: این تصور که اگر ترامپ با آقای روحانی یک عکس بیندازد، دیگر به مقاصد خود رسیده و ما شکست خورده‌ایم، تصور دقیق و کاملی نیست. لازم است ایران نگاهی جامع‌تر و عمل‌گرایانه‌تر به محاسن و معایب گفت‌وگو داشته باشد. حُسن اول این است که اگر ایران بتواند با یک دولت جمهوری‌خواه متشکل از تندترین عناصر ممکن به یک توافق پایدار برسد، دیگر عملا در صحنه سیاسی آمریکا هیچ جریانی باقی نمی‌ماند که برای ایران به صورت جدی و سیستماتیک ایجاد مزاحمت کند. یعنی این پتانسیل وجود دارد که ایران دست‌کم تا دهه‌ها از مزاحمت‌های دولت‌های جمهوری‌خواه و دموکرات همچنین اقدامات خصومت‌آمیز کنگره مصون بماند. علاوه بر این، یک توافق منطقی با دولت ترامپ این پتانسیل را هم دارد که قوانین تحریمی اولیه و ثانویه آمریکا به‌دست کنگره برچیده شود و از این پس خیال سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی از کار با ایران و کار در ایران یک بار برای همیشه راحت شود. مضاف بر اینکه به احتمال زیاد شخص آقای ترامپ به‌دنبال یک توافق صوری و نمایشی صرفا برای نشان‌دادن یک نقطه مثبت در کارنامه سیاست خارجه‌اش است. مادامي که مقاصد تبلیغاتی او برآورده شود، ترامپ احتمالا به چند تعهد جزئی -اما قابل بهره‌برداری تبلیغاتی- از جانب ایران قانع خواهد شد. نصری ادامه داد: در کنار اینها، از آنجا که تمام زمینه‌سازی‌ها، درخواست‌های علنی و غیرعلنی و تلاش‌ها برای ایجاد زمینه مذاکره همگی به‌صورت یک‌طرفه از جانب آمریکا بوده، دیگر کمتر کسی در دنیا پذیرش مذاکره از جانب ایران را به «تسلیم ایران» تعبیر خواهد کرد. یعنی پذیرش دیدار رؤسای جمهور و آغاز گفت‌وگو دیگر آن‌طور که برخی در داخل کشور نگران هستند برای ایران هزینه حیثیتی نخواهد داشت؛ حال اینکه ردکردن مستمر پیشنهاد گفت‌وگو در بلندمدت موضع افکار عمومی و سایر دولت‌ها را علیه ایران برخواهد انگیخت. ضمن اینکه اگر ایران بپذیرد دیداری صورت بگیرد، این دیدار می‌تواند در چارچوب یک دیدار سه‌جانبه - با حضور مکرون‌ و احیانا نخست‌وزیر ژاپن و دیگران - انجام شود تا قبح «دیدار دوجانبه» شکسته شود و امکان سوءاستفاده تبلیغاتی علیه ایران به حداقل برسد. در دیدار رؤسا می‌شود نسبت به رفع موانع پیش‌روی توافق -‌مثلا برکناری یا خنثی‌سازی افرادی که در دولت ترامپ سابقه دیرینه جنگ‌طلبی با ایران را دارند‌- نیز صحبت کرد. منبع: ایسنا

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.