|

شام و ناهار هیچ، آفتابه لگن هفت‌ دست!

فرانک آرتا

از شواهد امر این‌گونه به نظر می‌رسد که رئیس سازمان سینمایی علاقه فراوانی به پیشبرد کارها و امورات سینما از طریق تشکیل «شوراها» دارد. برای مثال، چندی پیش با حکم‌دادن به برخی از افراد شاغل در وزارت ارشاد با عنوان «اعضای شورای جشنواره‌ها»، مأموریت این شورا را رتق و فتق امور جشنواره‌ای دانست. چنانچه در حکم اعضای این شورا هم آمده بود:‌ «انتظار این است با همفکری و همکاری سایر اعضا، ضوابط و شاخص‌های صدور مجوز و حمایت‌های این حوزه تدوین و منتشر شود و در رسیدگی به درخواست‌ها، کیفیت مورد توجه قرار گیرد تا ضمن مقابله با آفت جشنواره‌زدگی، به اعتلای سینمای ایران کمک کند». هر چند منتظر خروجی و دستاورد این شورا هستیم. اما همچنان تکلیف دبیر آتی جشنواره جهانی فیلم فجر معلوم نیست! از ظواهر امر این‌گونه استناد می‌شود که به هر صورت «رضا میرکریمی» رفتنی است. اما اینکه حسین انتظامی حکم برکناری او را امضا خواهد کرد یا نه، سؤالی است که باید منتظر پاسخ آن ماند! هنوز جوهر تشکیل این شورا خشک نشده که هم‌زمان با برگزاری سی‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، خبری منتشر شد مبنی بر اینکه طی احکامی از سوی رئیس سازمان سینمایی، «هیئت رده‌بندی سنی آثار سینمایی» معرفی شدند. حسین انتظامی اسامی این هیئت مرکب از 30 شخصیت آشنا با فیلم و سینما در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی، تربیتی، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و رسانه را به این شرح معرفی کرد: «مرضیه ابراهیمی، حمیدرضا ابک، اسدالله اعلایی، محمود امانی‌تهرانی، عماد افروغ، رضا امیرخانی، مرضیه برومند، رضا پورحسین، سمیه توحیدلو، مهدی تهرانی، مریم جلالی‌دهکردی، علی زرافشان، مهری زعفرانی، محمد سلگی، روح‌الله عالمی، افشین علا، مهرزاد دانش، مصطفی رحماندوست، فریدون عموزاده‌خلیلی، سیدعلی کاشفی‌خوانساری، محسن کاشانی‌وحید، عباس کاظمی، الهه کسمایی، میترا لبافی، جواد محقق، سیدمحمدتقی معراجی، سیدمحمدحسین نواب، مهدی نوید ادهم، وحید نیکخواه‌آزاد و محمدرضا وصفی». انتخاب این افراد سؤالاتی را به ذهن مخاطب متبادر می‌کند که اصولا بر اساس چه معیاری انتخاب شده‌اند. چون طبیعتا اعتبار افراد بر مبنای عملکردشان همسان نیست؛ برخی شناخته و برخی ناشناخته هستند. ضمن اینکه آیا این بار هم قرار است افرادی خارج از حوزه تخصصی سینما درباره این هنر مهم نظر دهند؟ اگر قرار است اعضا بر مبنای آموزه‌های تربیتی و از بعد روان‌شناسی و جامعه‌شناسی فیلم‌ها را بررسی کنند، این پرسش کلیدی مطرح می‌شود كه ‌مگر تاکنون فیلم‌ها بر اساس آموزه‌های «غیرتربیتی» ساخته شده‌اند؟ مگر یک فیلم‌نامه‌نویس از ابتدای نگارش کار تحقیق و پژوهش انجام نمی‌دهد؟ قطعا عقل سلیم حکم می‌کند در این مسیر سراغ بحث‌های تخصصی سوژه مورد نظر برود تا به فیلم‌نامه‌اش رنگ اعتبار و سلامت دهد... پس با این نگاه چرا باید چنین شورایی تشکیل شود؟ ضمن اینکه «جامعه‌شناسی» و «روان‌شناسی» دو علم پویا هستند که بر اساس تحولات به‌روز و کارآمد می‌شوند. هر یک بنا به گواه تاریخ تئوری‌های مختلف علمی را از سر گذرانده‌اند. مگر جامعه‌شناسی و روان‌شناسی به این سادگی‌هاست که از میان این همه متخصص در کشور فقط نمایندگان قلیلی انتخاب می‌شوند و قرار است درباره فیلم‌ها تصمیم بگیرند؟... جدا از این، چنین رویکردی به مبحث سلبی و خطرناک موازی‌کاری دامن می‌زند! آیا در سازمان سینمایی شورایی به نام «پروانه نمایش» ندارد؟ مگر رئیس محترم سازمان سینمایی بر وظایف این شورا واقف نیست؟ هر چند رده‌بندی سنی فیلم‌ها در همه جای دنیا مرسوم است. اما فراموش نکنیم فیلم‌های 12+ و... در سینمای جهان به طور مشخص معنای خاصی دارد و در ایران بنا بر ساختار فرهنگی - سیاسی کشور چنین معنایی قابل استنباط نیست. چون طبق قانون و عرف در کشور ما، در همه فیلم‌ها اصول اولیه رعایت می‌شود. پس موضوع آن‌قدر پیچیده نیست. اما اگر هدف از این شورا ممانعت از ساخت کمدی‌های سخیف است، ‌آقایان مسئول بهتر است سر از زیر لحاف بیرون بیاورند و سراغ تهیه‌کننده یا پخش‌کننده آن را بگیرند چراکه برخی از آنها به‌راحتی دستورات را دور می‌زنند! پیامد تشکیل چنین شورایی به‌وضوح و به‌راحتی می‌تواند مسیر ممیزی دوباره را هموار کند. اما اصلی‌ترین منطق رده‌بندی سنی، مراقبت از تأثیرپذیری کودکان و نوجوانان است که به‌راحتی چنین کاری را می‌توان به شوراهای تخصصی بنیاد سینمایی فارابی سپرد. پس بهتر است به کوچک‌سازی سازمان سینمایی فکر کنیم و درباره موضوعاتی که به‌راحتی قابل حل هستند، مصداق «شام و ناهار هیچ، ‌آفتابه لگن هفت‌دست» را سرلوحه کارمان قرار ندهیم!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.