طالبان و آمريكا از توافق نهايي بر سر صلح خبر ميدهند
توافق 2 دشمن ديرينه
دشمنِ دشمنِ من، دوست من به شمار میرود؛ ۱۸ سال قبل و پس از حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تصور چنین توافقی در افغانستان ممکن نبود، اما اکنون آمریکا با گروهی توافق كرده كه زماني برای گروه تروريستي القاعده سرپناهی امن ایجاد کرده بود. در حقيقت واشنگتن با گروهي تندرو سر ميز گفتوگو نشست تا شايد بتواند براي مقابله با دشمني مشترک توافقنامهای امضا کند. اجرای این توافق که به طولانیترین حضور نظامی آمریکا پایان میدهد، بههیچعنوان آسان نیست؛ زیرا اگر طالبان این گام نخست را بپذیرد باید مذاکراتی برای تقسیم قدرت با دولت ملی افغانستان صورت بگیرد. همچنين تندروهای طالبان از مذاکره با واشنگتن خودداری میکنند و آماده این هستند که به گروه تروريستي داعش بپیوندند، چراکه با رویکردها و منافعشان هماهنگتر است. مذاکره بین نمایندگان آمریکا و نمایندگان طالبان در دوحه بر سر دستیابی به صلح در افغانستان وارد مرحله حساسی شده و روز گذشته طالبان و آمريكا متفقالقول اعلام كردند كه به توافق نهايي دست يافتهاند و تنها جزئيات اندكي باقي مانده است. آنطور كه گفته میشود، توافق کلی بین نمایندگان آمریکا و طالبان به دست آمده و مذاکرهکنندگان درحالحاضر سرگرم بحث درباره متن توافقنامه هستند. روزنامه آمریکایی والاستریتژورنال به نقل از يكي از دیپلماتهاي آمریکایی جزئیاتی را از توافق منتشر كرد که بر اساس آن کاخ سفید در یک برنامه زمانی دوساله نیروهای نظامی خود را از افغانستان خارج میکند. طبق گزارش این روزنامه، طالبان اما مخالف این برنامه زمانی است و تأکید میکند خروج نیروها باید تا یک سال به سرانجام برسد. اختلافنظر دیگر به حمایتهای نظامی آمریکا از افغانستان پس از امضای توافق و خروج نیروها مربوط میشود. زلماي خلیلزاد، نماينده ارشد آمريكا در اين مذاكرات، اما ميگويد حمایت آمریکا از نیروهای امنیتی افغانستان بعد از توافق با طالبان هم ادامه پیدا میکند. خبرگزاری فرانسه نيز به نقل از مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، نوشت كه دولت آمريكا قصد دارد هرچه زودتر و در مقیاسی وسیع، نیروهای ارتش را به خانه بازگرداند و درعینحال میخواهد مطمئن باشد حملهای از افغانستان علیه آمریکا صورت نخواهد گرفت. اين در حالي است كه دونالد ترامپ، رئيسجمهوري ايالات متحده، صبح روز گذشته در تویيتي نوشت كه آمريكا براي خروج از افغانستان عجلهاي ندارد. این سخنان مایک پمپئو اشارهای تلویحی به حملات سپتامبر ۲۰۰۱ علیه ایالات متحده است که توسط القاعده صورت گرفت. القاعده در آن زمان تحت حمایت طالبان در افغانستان حضور داشت و همین موضوع در نهایت دلیل حمله ایالات متحده به افغانستان و آغاز طولانیترین نبردی شد که آمریکا در آن حضور دارد. بازگشت به نقطه صفر اما اين تمامي ماجرا نيست، چراكه هنوز انفجارهايی در افغانستان صورت ميگيرد و فرماندهان طالبان ميگويند كه توافق با آمريكا به معناي زمينگذاشتن اسلحههايشان نيست، چراكه آنها با دولت كابل مذاكره نخواهند كرد. يكي از فرماندهان ارشد طالبان به خبرگزاري رويترز ميگويد: «ما به نبردها علیه دولت افغانستان ادامه خواهیم داد تا با استفاده از زور، قدرت را در دست بگیریم». در چنين شرايطي دولت افغانستان مصمم است پس از پایان دور نهم مذاکرات در دوحه، هیئتی را روانه دیدار با طالبان کند. اما نام اعضای این هیئت اعلام نشده و برخی احزاب و گروههای افغان میگویند باید یک هیئت فراگیر باشد تا از موضعی قوی با طالبان گفتوگو کند. از سوي ديگر، برخي ديگر از فرماندهان طالبان حتي گفتوگو با آمريكا را نيز نخواهند پذيرفت؛ از نظر آنها، مذاکرات با آمریکا به مثابه کوتاهآمدن از اصولشان است. روزنامه تایمز در گزارشي مينويسد كه برخی رهبران طالبان به نظر خوشبین هستند، چراکه معتقدند دونالد ترامپ برای این توافق اشتیاق زیادی دارد و میخواهد کشورش از بار سنگین نزاع در افغانستان رها شود. اما این خوشبینی به همه رهبران طالبان تسری پیدا نمیکند، زیرا رهبران جنگجوی آن از نشستن پای میز مذاکره با آمریکا بسیار خشمگین هستند، زیرا آنها معتقدند آنچه انجام میدهند بهعنوان وظیفه انگاشته میشود. به نوشته این روزنامه، رهبران طالبان هر یک از آنها هزاران فرد مسلح را مدیریت میکنند و نگرانند این اختلافات منجر به نابودی دستاوردهای گذشتهشان شود. يكي از آنها كه مسئوليت طالبان در ايالت قندوز را برعهده دارد، به اين روزنامه ميگويد: «رهبران طالبان همچنان به جنگ ادامه خواهند داد، چراکه توافق احتمالی برای حفظ آبروی آمریکاییها خواهد بود تا از هرگونه اهانت دور باشند». به باور کارشناسان، افغانستان با وجود تلاشهای کنونی همچنان مرکز تروریسم باقی خواهد ماند، بهویژه اینکه القاعده در کنار داعش در صحنه حضور دارد و برای كنترل بر مناطق بیشتری تلاش میکند. در صورتی که مذاکرات به نتیجه نرسد و تندروها از طالبان جدا شوند، این به معنای وقوع جنگ داخلی جدید در افغانستان و بازگشت به نقطه صفر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.