نخستوزیر بریتانیا خواستار تمدید تعطیلی پارلمان شد
روز سیاه دموکراسی
«روزی سیاه برای دموکراسی ریشهدار بریتانیا»، «بیحرمتی آشکار به قانون اساسی»؛ این جملات، بخشی از واکنشهای مخالفان به اقدام کمسابقه نخستوزیر بریتانیا بود. بوریس جانسون نخستوزیر بریتانیا با هدف سلب حق مخالفت پارلمان با توافق بدون خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، روز گذشته از ملکه این کشور خواسته است تا با تمدید تعطیلی تابستانی پارلمان موافقت کند. رسانههای بریتانیایی خبر دادند بوریس جانسون که به تازگی به رهبری حزب حاکم محافظهکار و نخستوزیری بریتانیا انتخاب شده، در ملاقات با الیزابت دوم، خواستار صدور فرمان تمدید دوره تعطیلات تابستانی پارلمان تا ۱۴ اکتبر 2019 شده است. این در حالی است که مهلت اتحادیه اروپا به بریتانیا برای تصمیم نهایی در مورد خروج از اتحادیه اروپا 31 اکتبر پایان مییابد و جانسون نیز بارها تأکید کرده بود که در صورت عدم دستیابی به توافق هم از اتحادیه اروپا خارج میشود. جانسون در ابتدای نخستوزیری خود خواستار برخی تغییرات در توافق فعلی میان بریتانیا و اتحادیه اروپا شده بود تا از این طریق بتواند موافقت پارلمان را با این توافق جلب کند، اما رهبران این اتحادیه اعلام کردهاند که هیچ تغییری در توافق قبلی را نخواهند پذیرفت. نخستوزیر بریتانیا یک روز قبل از این درخواست خود هم به جان کلود یانکر رئیس کمیسیون اروپا گفته بود که در صورت عدم بررسی مجدد پرونده خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و لغو پشتوانه مرزی ایرلند چشماندازی برای توافق خروج وجود ندارد و لندن در 31 اکتبر از اتحادیه اروپا خارج میشود. در مقابل، رئیس کمیسیون اروپا تأکید کرد که اتحادیه اروپا تمام اقدامات لازم را برای ممانعت از خروج نامنظم و پرهزینه بریتانیا از اتحادیه اروپا انجام خواهد داد.برگزیت بدون توافق نه تنها با مخالفت بسیاری از نمایندگان حزب کارگر به عنوان مهمترین حزب مخالف دولت روبهرو شده، بلکه تعداد زیادی از نمایندگان حزب حاکم محافظهکار بریتانیا هم اعلام کردهاند خروج بدون توافق را نخواهند پذیرفت. به همین دلیل، بوریس جانسون برای جلوگیری از اقدام پارلمان در ممانعت از اجرائیشدن خروج بدون توافق، خواستار تمدید تعطیلی یا درواقع تعلیق پارلمان شده است. با توجه به اینکه در قانون اساسی بریتانیا، ملکه سمتی تشریفاتی دارد و مداخله و موضعگیری در امور سیاسی نمیکند و صرفا نظرات مشورتی خود را اعلام میكند، بنابراین او درخواست جانسون را پذیرفت. بوریس جانسون که از حامیان سرسخت خروج از اتحادیه اروپا محسوب میشود خواستار تمدید تعطیلات تابستانی و افتتاح دوره جدید در نیمه اکتبر است. در این صورت پارلمان از فرصت کافی برای برنامهریزی برای مذاکره و رأیگیری در ارتباط با مخالفت با هرگونه خروج بدون توافق برخوردار نخواهد بود. بوریس جانسون این خواسته خود را یک روز پس از آن مطرح کرد که فشارها برای استیضاحش به اوج رسید و رسانهها از توافق احزاب مخالف برای رأی عدم اعتماد به نخستوزیر و مقاومت در برابر خروج بدون توافق خبر دادند. بر اساس طرح بوریس جانسون، پارلمان بریتانیا باید تا 14 اکتبر 2019 تعطیل شود و در آن تاریخ ملکه الیزابت دوم باید رسما برنامه دولت جانسون را معرفی کند. به این ترتیب تنها دو هفته تا 31 اکتبر، تاریخ تعیینشده برای خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا فرصت میماند. بنابراین اقدام نخست وزیر به شدت مناقشهبرانگیز است و انتظار میرود که با مقاومت شدیدی هم روبهرو شود. از روز گذشته و بلافاصله پس از اعلام نخستوزیر بریتانیا، در اسکاتلند برای جلوگیری از تعطیلی مجلس، اقدامات قانونی آغاز شده است. به این ترتیب اگر همه چیز مطابق خواسته نخستوزیر بریتانیا پیش برود، پارلمان باید روز سوم سپتامبر 2019 با پایان تعطیلات تابستانی فعالیت خود را از سر گیرد. مدتی پس از شروع به کار، مجلس برای آزادگذاشتن نمایندگان برای شرکت در نشستهای سالانه احزاب اصلی، برای بار دیگر مدتی تعطیل میشود. بهانه بوریس جانسون برای تداوم تعطیلی پارلمان نیز کمک به احزاب برای برگزاری نشستهای سالانه آنها عنوان شده است. در پایان هر دوره از نشستها، پارلمان برای مدتی کوتاه از سوی ملکه و به درخواست نخستوزیر تعطیل میشود. در بریتانیا هر دوره نشستهای پارلمان حدود یک سال به طول میانجامد اما دوره پارلمانی فعلی از زمان انتخابات ژوئن 2017، بیش از دو سال است که ادامه دارد. تهدید دموکراسی این تصمیم جانسون با مخالفتهای تندی روبهرو شده است. جان برکو سخنگوی مجلس عوام بریتانیا اقدام جانسون را نقض آشکار قانون اساسی میداند و جرمی کوربین رهبر حزب کارگر هم در نامهای به ملکه بریتانیا نسبت به تبعات تصمیم نخستوزیر ابراز نگرانی کرده است. کوربن، رهبر حزب کارگر همچنین اعلام کرد که احزاب مخالف دولت جانسون شامل احزاب کارگر، ملی اسکاتلند، لیبرالدموکراتها، حزب سبز و گروه نمایندگان مستقل برای جلوگیری از خروج بدون توافق بریتانیا از اتحادیه اروپا به توافق رسیدهاند و قصد دارند با تصویب قانون یا استیضاح دولت مانع از اجرای طرح برگزیت بدون توافق شوند. آنجلا رینر وزیر آموزش و پرورش در دولت سایه، در توییتر نوشت: «این نمونهای آشکار از نقض قانون اساسی است؛ چارلز اول پادشاه بریتانیا در قرن شانزدهم مرتبا به این اقدام دست میزد که باعث هرج و مرج و آشوب در کشور شد و اکنون یک نخستوزیر که در جریان انتخابات هم به این سمت نرسیده برای اهداف سیاسی به کار مشابهی دست زده است. این نابودی دموکراسی است». دومینیت گریو نماینده محافظهکار مجلس بریتانیا که نقش مهمی در طراحی استراتژی مخالفان «خروج بدون توافق» داشته، گفته است که اين اقدام جانسون باعث میشود رأی عدم اعتماد به نخستوزیر محتملتر شود. «برایم شخصا دشوار است به دولتی اعتماد کنم که واقعا قصد دارد پارلمان را به مرخصی اجباری بفرستد». تام واتسون، معاون حزب کارگر بریتانیا هم از «حملهای شرمآور به دموکراسی» گفت و هشدار داد که «جانسون برای تمرکز قدرت در دست خود، تلاش میکند از ملکه سوءاستفاده کند». نیکلا استرجن، رهبر حزب ملیگرای اسکاتلند که از مخالفان خروج بریتانیا از اتحادیه اروپاست، خواستار اقدام فوری نمایندگان برای ممانعت از اجرای خواسته بوریس جانسون شده است. استرجن گفت: «از امروز به عنوان روزی سیاه در تاریخ دموکراسی بریتانیا یاد خواهد شد. تردیدی نیست که بوریس جانسون میخواهد مجلس را به تعطیلی بکشاند تا نظر خود برای برگزیت بدون توافق را پیش ببرد. اما نمایندگان مجلس باید زودتر از موعد و در هفته آینده بازگردند تا مانع از اقدام او شوند». نخستوزیر بریتانیا روز گذشته با وجود این مخالفتها، هرگونه قصدی برای «کودتا» علیه پارلمان را رد کرده و میگوید این تعطیلی هیچ گونه ارتباطی با ادعاهای مطرحشده در مورد دورزدن پارلمان از سوی دولت ندارد. جانسون میگوید قصد دارد پس از پایان تعطیلی پارلمانی طرحی را برای خروج از اتحاديه اروپا ارائه کند که با موافقت نمایندگان روبهرو شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.