همگرايي صنوف براي امنيت شغلي
- من طراح گرافيستم، شما از كدام صنف هستيد؟ - روزنامهنگار غير از چهرههاي سينما و تئاتر كه معمولا شناختهشده هستند، اين شايد يكي از معدود نشستهايی بود كه افراد به واسطه صنوفشان با يكديگر آشنا ميشدند. جمع زيادي از اعضای صنوف فرهنگی و هنری به تالار رودكي آمده بودند تا از گام نخست شکلگیری کانون فراگیر و سراسری فرهنگ و هنر حمایت کنند. نشست همگرایی دولت و پدیدآورندگان آثار فرهنگی و هنری كه با حضور نمايندگان 14 صنف و دو وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و وزير كار و تعاون برگزار شد، فرصتي متفاوت از همدلي و همگرايي را نشان داد. فرصتي كه در آن رؤساي هیئت مدیره و مدیران عامل صنوفی نظير خانه تئاتر و خانه سينما آن را استثنائي دانستند. اين نشست به مناسبت امضاي پيشنويس دستورالعمل تشکیل و فعالیت انجمنهای صنفی پدیدآورندگان آثار فرهنگی، هنری و رسانهای در بستر تشکلهای رسمی و تخصصی روابط کار شكل گرفته بود و رؤساي صنوف از روزنامهنگار تا مجسمهساز و گرافيست و از تئاتر و سينما و موسيقي هركدام از منظري به اين اتفاق پرداختند. مراسمي كه نبايد سخنان و مطالبات اعضاي صنوف كه در آن مطرح شد از ياد دولت و وزراي فرهنگ و ارشاد اسلامی و كار برود. امضاي اين پيشنويس که قدم اول براي امنیت شغلی پديدآورندگان آثار فرهنگی و هنری است، به سادگي ممكن نشده بود. از يك سال پيش تاكنون جلسات منظمي با حضور نمایندگان صنوف مختلف فرهنگ و هنر به دعوت علياصغر سيدآبادي مشاور برنامهريزي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شده است برای تدوین آییننامههای ذیل ماده ٩٢ برنامه ششم توسعه و در نهايت منجر به بحث نظام صنفی شده است. به اين ترتيب اكنون برای اولین بار در تاریخ فرهنگ و هنر کشور، با تصویب هیئت دولت پدیدآورندگان آثار فرهنگی و هنری و رسانهای میتوانند ذیل تبصره (٥) ماده (١٣١) قانون کار، انجمن صنفی سراسری تشکیل دهند. به موجب همین تصویبنامه هر یک از حوزههای فرهنگی، هنری و رسانهای میتوانند یک کانون سراسری تشکیل دهند و در نهایت از بههمپیوستن آنها کانون فراگیر فرهنگ و هنر، تشکیل خواهد شد و آنطور كه سيدآبادي هم اشاره كرد، فرصتي محقق شده است تا «هنرمندان مطالبات خود را از طریق گفتوگوهای سهجانبه ملی دنبال کرده و امنیت شغلی پایدار را محقق كنند». مشخصه اصلي و فراموشنشدني اين پيشنويس همفکری نمایندگان ١٤ تشکل و انجمن فرهنگی، هنری و رسانهای و نمایندگان دو وزارتخانه است و آنطور كه منوچهر شاهسواري مديرعامل خانه سينما تأكيد كرد «اگر میخواهیم برای آیندگان چیزی باقی بگذاریم باید تشکلهای صنفی را پیگیری کنیم». او درخواست كرد : «اجازه داده نشود تصویب پیشنویس دستورالعمل نحوه تشکیل فعالیت انجمنهای صنفی فرهنگ، هنر و رسانه در چرخه اداری دولت به تأخیر بیفتد؛ زیرا فراموشی به وجود میآید و این فراموشی دلمردگی ایجاد میکند، نظام بازنشستگی اهل فرهنگ و هنر در شرایط اسفناکی است، در حال حاضر تمام هنرمندان با کف حقوق بازنشستگی گذران زندگی میکنند، بنابراین یک تصمیم انقلابی برای این موضوع نیاز است تا دلمشغولی بازنشستگان هنرمندان برطرف شود» و آنطور كه ایرج راد رئيس هيئت مديره خانه اشاره كرد: «اين براي اولين بار است كه هنرمندان جايگاهي به عنوان چيزي كه خواستارش هستند پيدا ميكنند و اين روز و اين لحظه، ارزشمند و تاريخي است. راهي پيموده شد و خواسته هنرمندان كه جز گسترش فضاي فرهنگي و خدمت تأثيرگذار به مردم و جامعه نيست، شنيده و اجرائي شد. این تفاهمنامه برای اولین بار هنرمندان را به مطالبات خودشان میرساند». فريدون عموزادهخليلي كه به نمايندگي از انجمن داستاننويسان و انجمن نويسندگان كودك و نوجوان سخن ميگفت، خاطرهاي مكتوب از محمود دولتآبادي در يكي از كتابهايش را خواند و خطاب به دو وزير گفت: «اين مسئوليتي است كه بر دوش پيشنيان شما بود و ما بايد گلايه كنيم كه چرا اين قدر دير انجام شد. امروز را ميتوان تاريخي دانست و اميدوار بود ديگر از اين حديثهاي نفس دردناك از هنرمندان و خالقان اثر نداشته باشيم». اما نكتهاي كه نگار نادري به عنوان نماينده هفت انجمن هنرمندان تجسمي از گرافيك تا تصويرگري و خوشنويسان و... به آن اشاره كرد، نكته مهمي بود: «اين بار لباسي بر تن هنرمندان دوخته نشد و خواستند خودشان براي تدوين اين آييننامه فعالانه وارد عمل شوند كه با زور بر تن آنان كنند. اين بار خود اهالي هنر مطالبه خود را به نتيجه رساندند. جامعه مدني جز با حضور همين نهادها شكل نميگيرد». او درخواست كرد كه هنرمندان و اعضاي صنوف با يكديگر عهد ببندند كه از اين تشكل ملي جز براي توانمندي، استقلال و صيانت حقوق مادي و معنوي هنرمندان و... استفاده نكنند. كاوه رضوانيراد به عنوان دبير حقوقي خانه موسيقي نيز به چند نكته اشاره كرد كه صنوف بايد مدنظر داشته باشند و فراموش نكنند از جمله اينكه مقصد نهايي نظارت و مطالبه در اجراي صحيح اين تصويبنامه است و اينكه بتوانند آن را از بوروكراسي رايج كشور نجات دهند و تلاش براي شكلگيري تشكلها انجام شود تا تشكلهاي صنفي هنري ذيل فصل ششم قانون كار تشكيل شوند. او يادآوري كرد كه از شكلگيري اليگارشي فرهنگي همچون دخالت دولت در شكلگيري نهاد صنفي و شكلگيري نهادهايي نزديك به دولت جلوگيري شود . در اين نشست مسعود هوشمندرضوي از انجمن روزنامهنگاران استان تهران نيز به قوانين كار جهاني اشاره كرد و دو وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و وزير كار و تعاون نيز از همراهي با هنرمندان گفتند. از نظر هنرمندان اين يك سال ميتواند الگويي براي ديگر بخشهاي دولت نيز باشد تا به خود صنوف اعتماد كنند و از گذاشتن مسئوليت برعهده آنها نترسند. در حال حاضر و بعد از تدوين اين تصويبنامه وظيفه سنگيني بر عهده دولت دوازدهم، دولت تدبير و اميد است تا همانطور كه درخواست هنرمندان بود: «آييننامه به صورت كامل تصويب شود، سازوكار در دو وزارتخانه اجرائي شود و يك كارگروه سهوجهي براي رفع موانع احتمالي تشكيل شود تا شفافيت مورد توجه قرار گيرد». عكسي كه در انتهاي مراسم گرفته شد، يادگاري است براي پيگيري مستمر صنوف براي تصويب و شكلگيري اين اهداف.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.