همنوايي مدرسه و تنبور
پدرام سلطاني
آبان 96 بود که زلزله کرمانشاه شهر و روستاهای سرپل ذهاب، ثلاث باباجانی، قصر شیرین، کرند و... را لرزاند و خسارات جانی و مالی زیادی به بار آورد.
از ساعاتی پس از زلزله، مهر و محبت مردم ایران بود که روانه سرپل ذهاب میشد، حجم کمکها چه سازمانیافته، چه شخصی، آنقدر زیاد بود که ساماندهی و هدایت آنها بهنوعی خود تبدیل به بحران شده بود. از تبوتاب اولیه که اندکی کاسته شد، در دعوتی از مؤسسات مدرسهساز و اتاقهای بازرگانی تصمیم به بازسازی مدارس زلزلهزده در قالب کمپینی به نام #از نو میسازیم گرفتیم. ما نیز در پویش ایران من ساخت چهار مدرسه تخریبشده در زلزله را تعهد کردیم. قرار بود در اقدامی مشترک و با چابکی بیشتر، مدارس را به شیوهای نوین و با سازهای ضدزلزله تا مهر 97 تحویل دهیم؛ اما حجم زیاد درخواست برای بازسازی مدارس، مسئولان آموزشوپرورش و نوسازی را هیجانزده و سردرگم کرد. از مشخصشدن روستاها و تخصیص زمین و پذیرش ساخت مدرسه با سازه icf ، تا تأیید نقشهها همهوهمه باعث شد تا نزدیک به 9 ماه باارزش را از دست دهیم و ساخت مدرسه با موج گرانیها و چندبرابرشدن هزینهها همزمان شود. بههرحال کار ساخت مدرسه را در روستاهایی که چند بار تغییر کردند، با کمک مؤسسه خیریه مهرگیتی بهعنوان مجری ساخت شروع کردیم. سختی و مشکلات کار ساخت در روستاهای آسیبدیده که البته بیشتر آن را مؤسسه مهرگیتی متحمل شد، بماند. در کمتر از یک سال ساخت مدارس ایران من در آنجا به پایان رسید و در واپسین روزهای مرداد 98 برای افتتاح آن راهی سرپل ذهاب شدیم. در عبور از سرپل ذهاب با منظره حاشیهنشینی و حلبیآبادی که در دل آن شهر شکل گرفته، مواجه شدیم؛ صحنهای تأسفبار و حاکی از ضعف مدیریت پسابحران در کشور. در گرمای بالای 40 درجه مردم همچنان در کانکس زندگی میکردند و خانههای نیمهتمامی که نشانی از ادامه کار در آنها نبود، گواهی بر فراموشی پس از بحران بودند؛ اما وضعیت روستاها کمی بهتر بود؛ دستکم در روستاهایی که مدارس ایران من ساخته شده بود، بسیاری از اهالی در خانههای جدیدشان جاگیر شده بودند. اولین روستایی که برای آیین گشایش #مدرسه_ایران_من 97 افتخار حضور در آن را داشتیم، 30کیلومتر پس از سرپل به سمت #ازگله ، روستای بیبیانی بود. این مدرسه و محوطه آن به همت اتاق بازرگانی ایران و سوئیس ساخته شد. در برنامه افتتاح مدرسه دو دختر دانشآموز برایمان تنبورنوازی کردند. «رها»، دختر خردسال اهل کرند، با صدایی خوش و چهچههای گوشنواز ما را به وجد آورد. مدرسه بعدی در روستای بلوان سرپل ذهاب واقع شده بود، ایران من شماره 96 بود که به همت شرکت بهفار تأمین هزینه شد. روز دوم سفر با افتتاح مدرسه ایران من 98 در روستای ریزوند علیاکبر شروع شد. هزینه ساخت این مدرسه هم از سوی انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته تأمین شد. مدرسه آخر هم مدرسه ایران من 99 در روستای زاوله در دل کوههای سرسبز و بلند دالاهو واقع شده بود که با همت همراهان پویش ایران من تأمین هزینه شده بود. در همه روستاها با وجود گرمای شدید، کودکان با لباسهای رنگارنگ کردی به استقبالمان آمدند. برایمان تنبور زدند و به کُردی شعر خواندند. در آخر سفر هم توفیق یارمان شد و به جشنواره تنبورنوازی و نواهای مناطق کردنشین در خانه تنبور گهواره دعوت شدیم که پایان خوبی بر این سفر بود. این جشنواره به همت استادان تنبورزن #کرند و #گهواره برای استعدادیابی و پرورش استعدادهای موسیقی منطقه چند سالی است که برگزار میشود. در کوتاهزمانی که در آنجا بودیم، از نبوغ کودکان و نوجوانان شهرها و روستاهای غرب کشور در تنبورنوازی بسیار شگفتزده شدیم. با خود میگفتیم که حیف از این سرزمین پر ثروت و استعداد که مجال بروز و ظهور لازم را نیافته است. از دیگر سو این همت و اراده مردم منطقه، بهویژه بانی خانه تنبور جناب آقای مرادی در حفظ و نگهداشت آیین و فرهنگ ستودنی است و جای تقدیر دارد. سرمایهگذاریای که در هنر و فرهنگ محلی روی کودکان، چه پسر و چه دختر، صورت میگیرد، کار بزرگی است که امید به شکوفایی این کودکان و آینده سرزمینمان را زنده نگه میدارد. به امید روزهای بهتر برای کردهای سزاوار و همه مردمان صبور و شایسته ایران من... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.