حکایت برنامه «هفت» و باقی ماجرا !
فرانک آرتا : وقتی فیلمی ساخته و اکران میشود، به طور طبیعی کار فیلمساز پایان مییابد. او کنار میرود و آنچه باقی میماند، یک «فیلم» است که باید از خودش دفاع کند. از این به بعد وظیفه «منتقد» است که جهان فیلم را رمزگشایی کند. اگر شاهد خلاقیتی در فیلم بوده، آن را کشف کند و در حقیقت اوست که جهان خلقشده در فیلم را بر اساس اصول و منطق در برابر دیدگان تماشاگر، دوباره تبیین میکند. اصلا تاریخ سینما را منتقدان و مورخان با تحلیلها و نقدهای متفاوت و مؤثرشان نوشتهاند. چون آنها به درکی متفاوت از مفهوم فیلم دست یافتهاند. به همین دلیل «متر و معیار» هر نقدی، عیار آن نوشتار را تعیین میکند. اینکه نگاه یک منتقد «پدیدارشناسانه» است یا «تبارشناسانه»، اینکه تمرکز نگاهش بر کدام تئوری است و...، بیانگر عمق اندیشه و توجه نگارنده آن نقد خواهد بود و مهمتر اینکه هر «نقد» باید یک «مبنا» داشته باشد. اصلا این همه تئوری فیلم و کرسیهای دانشگاهی مطالعات فیلم بهوجود آمدهاند تا به درک هر چه بیشتر فیلمها کمک کنند. حالا این مفاهیم را بگذارید کنار جملات و تحلیلهای منتقد اغلب ثابت برنامه تلویزیونی «هفت» در این سالها و در یک قیاس حتی سطحی به طور قطعی کاملا دچار سرگیجه میشوید! این منتقد که از قضا طرفدارانی هم پیدا کرده، برای نقد یک فیلم از واژگانی همچون «درآمده» یا «درنیامده» استفاده میکند و چقدر خوب بود که نشانی و تبار این واژگان خلقالساعه را هم به مخاطب معرفی میکرد که از کجا به این دستاورد رسیده! منتقدی که خود همه مسائل سینما را نقد میکند، طاقت یک حرف مخالف را ندارد و جالب است که در پاسخ مخالفان خود در این سالها کلماتی به کار میبرد که نگارنده از بازنشر آن شرم میکند! زمانی که کنار دست مسئولان یک کمپانی فیلمسازی نشسته بود، از محصولات آن دفاع میکرد! یک روز «مکس» را فیلمی درخور میدانست و یک روز فیلم «شرط اول» و «زندگی خصوصی» را! ادعا میکند از مخالفان «فیلمفارسی» است اما با انتخاب فیلمهایی از جنس همین نوع فیلمها، «فیلمفارسیسازان» را روسفید کرده است! فیلمهای ناصر تقوایی، داریوش مهرجویی، عباس کیارستمی، اصغر فرهادی و شهرام مکری را با عنوان «گندهگویی» و «حرفهای پرادعا» با چوب میزند، درعوض «اخراجیها» را تحویل میگیرد! یک روز «قصر شیرین» خوب است و چند روز «قصر شیرین» بد است... خلاصه اینکه نقدهایش فاقد معیاری مشخص هستند و بیچاره مخاطبان جوانی که دل در گرو سینما دارند و پای حرفهای او تا پاسی از شب مینشینند!! درست است که در ایام جوانی، فیلمهای کلاسیک زیادی دیده و از قضا این دوره سینما را خوب میشناسد اما بهروز نشده؛ اگر فیلمهای متأخر سینما در مغایرت با چارچوبهای ذهنیاش قرار بگیرند، نتیجه این میشود که آن فیلم بد است و نه اینکه خودش فاقد دانش جدید سینمایی است. مخلص کلام اینکه ایشان همچنان در گذشته خود با همه آرمانها و اعتقاداتش مانده و بیرون نيامده و اشکالش این است که دوست دارد جهان امروز را به جهان دیروز نزدیک کند؛ امری محال؛ چراكه تاریخ سینما به حرکت خطی خود ادامه میدهد. آینده همچنان سوار بر گذشته است و روز به روز شاهد تغییرات جدیدی در این هنر- صنعت خواهیم بود... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.