|

تنش میان ترکیه و سوریه بالا گرفت

تنش در ادلب، رايزني در مسكو

نیروهای امنیتی سوریه یکی از پایگاه‌های نظارتی ترکیه در استان ادلب سوریه را محاصره کردند و به‌این‌ترتیب فاصله نیروهای دولتی سوریه و ترکیه به تنها چند قدم رسیده است. از زمان آغاز جنگ سوریه رابطه ترکیه و سوریه هیچ‌گاه دوستانه نبوده است، ولی در روزهای اخیر و پس از هجوم نیروهای دولتی سوریه به منطقه تحت حکومت مخالفان مورد حمایت ترکیه، تنش‌ها میان دو طرف به بالاترین حد در ماه‌های اخیر رسیده است. در پی محاصره پایگاه نظارتی ترکیه، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری این کشور، در تلاشی برای حل‌وفصل تنش با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه و از متحدان کلیدی دولت سوریه، تماس گرفت و ابراز نگرانی کرد. اردوغان در این تماس تلفنی به پوتین گفت که تهاجم دولت سوریه به بحران انسانی عمده‌ای منجر شده و تلاش‌ها برای یافتن راه‌حلی برای بحران سوریه را تضعیف کرده است. بر اساس بیانیه‌ای که دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه منتشر کرده، اردوغان در این تماس گفته است: «این حملات به تهدیدی جدی علیه امنیت ملی ترکیه تبدیل شده است». آن‌طور که یک منبع دولت ترکیه به سایت میدل‌ایست‌آی گفته است، اردوغان قرار است روز سه‌شنبه برای دیدار با پوتین به مسکو سفر کند و انتظار می‌رود درباره این موقعیت با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات‌ متحده، هم گفت‌و‌گویی داشته باشد.از زمان آغاز اعتراضات علیه دولت سوریه در سال 2011، ترکیه همواره از گروهی از مخالفان حمایت کرده و حضور نظامی پررنگی در بخشی از شمال سوریه داشته است. آنکارا بیش از 10 پایگاه نظارتی در استان ادلب، آخرین سنگر مخالفان سوریه، دارد و میزبان بیش از سه میلیون و 500 نفر از آوارگان سوری است.اخیرا نیروهای هوادار دولت سوریه با پشتیبانی هوایی جنگنده‌های روسیه، خان‌شیخون، یکی از شهرهای استراتژیک استان ادلب، را از مخالفان سوری تحت حمایت ترکیه پس گرفتند و مسیر کاروان نظامی ترکیه را که برای تقویت بزرگ‌ترین پایگاه نظارتی آنکارا به منطقه اعزام شده بود، مسدود کردند. ترکیه گزارش داده که حدود 70 هزار غیرنظامی از این منطقه به مرزهای ترکیه هجوم آورده‌اند. بااین‌همه مقامات ترکیه تاکنون به طرز غیرمعمولی درباره بمباران‌شدن مسیر کاروان نظامی‌شان و توقف این کاروان سکوت کرده‌اند. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که درحال‌حاضر نیروهای دولتی سوریه در فاصله اندکی با پایگاه نظارتی ترکیه قرار دارند. مولود چاووش‌اوغلو، وزیر خارجه ترکیه، روز جمعه گفت که ترکیه مکان این پایگاه نظارتی را تغییر نمی‌دهد و دمشق هم جرئت نخواهد داشت به آن حمله کند. او همچنین با تهدید بشار اسد، گفت: «دمشق با آتش بازی می‌کند و ما برای حفاظت از سربازانمان هرکاری که لازم باشد انجام می‌دهیم». یکی از مقامات دولتی ترکیه هم به طرز ناشناس‌ماندن در گفت‌و‌گو با میدل‌ایست‌آی گفت: «ما درحال‌حاضر همان‌جا می‌مانیم. این پایگاه تخلیه نمی‌شود. کاروان نظامی هم به خانه بازنمی‌گردد».مقامات ترکیه گفته‌اند که دیدار سه‌جانبه ترکیه، روسیه و ایران در روز شانزدهم سپتامبر (سه هفته دیگر) برای تعیین گام بعدی مهم خواهد بود. درعین‌حال، رسانه‌های ترکیه گزارش داده‌اند که ارتش این کشور نیروهای تقویتی به برخی پایگاه‌های نظامی‌اش در شمال‌غرب سوریه فرستاده تا در مقابل حمله بی‌امان دولت سوریه از خود دفاع کند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، هم با نمک‌‌پاشیدن به زخم ترکیه، گفت که جهان باید از «عملیات‌های ضدترور» دولت سوریه در منطقه استقبال کند. مقامات روسیه همچنین تأیید کرده‌اند که نیروهای‌ زمینی‌شان هم در شمال‌غرب سوریه، نیروهای هوادار دولت سوریه را همراهی می‌کرده‌اند. آینده جان‌فرسای ادلب یکی از منابع نزدیک به دولت ترکیه هم آینده ادلب را جان‌فرسا خوانده است. به‌ گفته فعالان سوری، از ماه آوریل و از زمان آغاز عملیات دمشق علیه مخالفان، قریب به هزار غیرنظامی کشته شده‌اند و در روزهای اخیر و پس از دستاوردهای مهم نیروهای دولتی، صفوف دفاعی مخالفان از هم پاشیده‌اند.به گفته یکی از منابع مطلع از اوضاع منطقه: «مهم نیست ترکیه چه می‌گوید، در نهایت مجبور خواهد بود که پایگاه نظارتی را ترک کند». این منبع می‌افزاید: «روسیه نقشه جدیدی در سر دارد و می‌خواهد نیروهای مخالف را به سمت مرز بکشاند و آنجا اردوگاه‌هایی برای آوارگان برپا خواهد شد».به گفته این منبع، تنها راه‌حل ممکن می‌تواند رسیدن پوتین و اردوغان به درک جدیدی از شرایط باشد: «آنکارا با گفتن اینکه پایگاه را جابه‌جا نمی‌کند، در حال خریدن وقت است. هرچند، سوریه عزم جزمی دارد و به کنترل سرزمین‌های بیشتری ادامه می‌دهد تا اینکه در روز شانزدهم سپتامبر درک جدیدی از شرایط ادلب با روسیه حاصل شود».ادلب آخرین پایگاه مخالفان سوریه است و طبق توافق‌نامه روسیه و ترکیه، منطقه عاری از تنش اعلام شده بود، اما درگیری‌ها با وجود این توافق‌نامه فروکش نکرد. ارتش ترکیه طبق توافق‌نامه برای نظارت بر اجرای آتش‌بس در منطقه 12 پایگاه نظارتی در منطقه ادلب ایجاد کرد. از سپتامبر سال 2018 در این منطقه بین شبه‌نظامیان مخالف دولت و نیروهای دولتی آتش‌بس برقرار شده است، اما پیمان آتش‌بس که با وساطت روسیه و ترکیه در سوچی بسته شد، هرگز کاملا به اجرا درنیامد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.