گفتوگوي «خبرنگار انبيسي نيوز» با ظريف، شمخاني و علي لاريجاني
شمخاني: ايران «تمايلي نظامي» براي نابودي اسرائيل ندارد
شرق: مجري و خبرنگار معروف آمريکايي «انبيسي نيوز» اين روزها در تهران است. «لسرت هولت» تاکنون با وزير خارجه، رئيس مجلس و دبير شوراي عالي امنيت ملي و عبدالناصر همتی رئیس بانک مرکزی گفتوگو کرده و در اين مصاحبهها موضوعات مختلف بر محور سياست خارجي ايران مطرح شده است. محورهاي مشترکي که خبرنگار آمريکايي در اين مصاحبهها دنبال کرده است، نتايج کارزار «فشار حداکثري» آمريکا عليه ايران، احتمال درگيري نظامي بين ايران و آمريکا و موضع آنها درباره توافق هستهاي است. علي لاريجاني و علي شمخاني پاسخهاي به نسبت متفاوتي به اين سؤال دادهاند. حضور خبرنگار آمريکايي البته از جهات ديگري هم حائز اهميت است. اين اولين گفتوگوي محمدجواد ظريف با رسانه خارجي بعد از تحريم از سوي آمريکا است؛ تحريمي که به اعتقاد بسياري براي محدودکردن تريبونهاي وزير خارجه ايران در سطح بينالمللي اتفاق افتاده ولي به نظر ميرسد تاکنون ناکارآمد بوده است. اولين مصاحبه ظريف بعد از تحريم متن کامل گفتوگوي ظريف با مجري با «انبيسي نيوز» هنوز منتشر نشده است. مجري آمريکايي بخشي از آن را در صفحه توييتر خود منتشر کرده است. ظريف درباره احتمال استفاده ايران از ابزار نظامي عليه آمريکا براي پاياندادن به وضعيت فعلي گفته است :«ما چنين کاري نخواهيم کرد. ما در ۲۵۰ سال گذشته هرگز چنين کاري نکردهايم. ما همواره از خود دفاع کردهايم. ما به کسانيکه به ما حمله کردهاند، درسهاي خوبي دادهايم». او به سؤالي درباره اينکه اگر فشار حداکثري (بر ايران) شکست بخورد، رئيسجمهور آمريکا گزينه نظامي را روي ميز قرار ميدهد؟ نیز چنين پاسخ داد: «اين همواره سياست دولت آمريکا بوده که بگويد تمام گزينهها هنوز روي ميز است اما فکر نميکنم که اين مطابق چيزي باشد که همه ما در منشور سازمان ملل روي آن توافق کرده باشيم، مبني بر اينکه استفاده از نيروي نظامي غيرقانوني است. تهديد به گزينه نظامي نيز غيرقانوني است». شمخاني: هدف تحریمها وادارکردن ایران به تسلیم است خبرنگار آمريکايي موضوع نتايج کارزار فشار حداکثري را در مصاحبه با علي شمخاني هم مطرح کرده است. دبير شوراي عالي امنيت ملي و نماينده مقام معظم رهبري در اين شورا پاسخ داد: «کارزار «فشار حداکثري» دولت دونالد ترامپ، رئيسجمهوري آمريکا، ايران را به زانو درنخواهد آورد و به ميز مذاکره هستهاي برنميگرداند». شمخاني تأکيد کرده که هدف تحريمها نه مذاکره بلکه وادارکردن ايران به تسليم است. اما بخش ديگر اين گفتوگو به برجام اختصاص دارد. شمخاني با اشاره به خروج آمريکا از برجام گفت: «ما در مسئله برجام مذاکرات موفقي داشتيم. چرا آمريکا از آن خارج شد؟». به نوشته سايت «انبيسي نيوز» او اضافه کرد: «کساني بودند که فکر ميکردند امضاي توافق هستهاي سال ۲۰۱۵ اقدام اشتباهي است». شمخاني در پاسخ به خبرنگار آمريکايي درباره اينکه آيا خود او نيز يکي از اين افراد بود، گفت: «بله... من فقط از ديدگاههاي ملتم يعني مردم ايران تبعيت ميکنم». برخي از رسانههاي داخلي اين پاسخ شمخاني را مخالفت با امضاي توافق هستهاي تلقي کردهاند. به گزارش «ايسنا» شمخاني در بخش ديگري از اين مصاحبه با تأکيد بر اينکه ايران ضامن ثبات منطقه است، گفت ايران بهدنبال سلاح هستهاي نيست زيرا اين سلاحها در اسلام حرام است و براي کساني مانند اسرائيل که آن را در اختيار دارند، امنيت ايجاد نکرده است. او همچنين گفت «تمايلي نظامي» براي نابودي اسرائيل ندارد و مردم فلسطين درباره سرنوشت اسرائيل تصميمگيري خواهند کرد. شمخاني با انتقاد از سياستهاي دولت ترامپ در قبال اسرائيل گفت: من معتقدم کسي که به دنبال نابودي اسرائيل است، همان کشوري است که واقعيتهاي ميداني را نميبيند. آنها قدس را بهعنوان پايتخت اسرائيل به رسميت ميشناسند. آنها بهدنبال پروژه «معامله قرن» هستند. او افزود: از نظر ايرانيها، ترامپ همان چيزي را ميخواهد که همه رؤساي جمهوري پيشين آمريکا ميخواستند؛ يعني کاهش نفوذ ايران. ايران تصميمهاي خود را بر اساس سياست آمريکا و اينکه چه کسي رئيسجمهوري آن کشور است يا اينکه ترامپ براي دور دوم رئيسجمهوري نخواهد بود، اتخاذ نميکند. او گفت فکر ميکند که کارزار «فشار حداکثري» ترامپ شکست خورده است؛ زيرا مردم آمريکا و متحدان غربي آن رهبري او را «زير سؤال بردهاند». به گفته شمخاني، تصميم اخير ترامپ براي حملهنکردن به ايران ناشي از «ارزيابي هزينه و فايده» بوده است. شمخاني در بخش دیگر مصاحبه با «انبيسي نيوز» درباره احتمال درگيري نظامي ايران و آمريکا گفت اگر آمريکا و ايران وارد درگيري نظامي شوند، ايران «ابزارهاي متعددي در اختيار دارد، ازجمله جنگ نيابتي». او تأکيد کرد: «در صورت وقوع جنگ، آمريکا و متحدان منطقهاي آن در «وضعيت بدي» قرار خواهند گرفت». شمخاني گفت: «ترديدي نيست که وجهه مخدوش آمريکا بیشازپیش در منطقه و دنيا از بين خواهد رفت. اساسا چرا آنها تهديد به آغاز جنگ عليه ما ميکنند؟». لاريجاني: ترامپ صحنه سياسي را با صحنه نمايش اشتباه گرفته بعد از اين، خبرنگار آمريکايي راهي بهارستان شد تا با رئيس مجلس گفتوگو کند. به گزارش «خانه ملت»، علي لاريجاني، رئيس مجلس شوراي اسلامي، در اين مصاحبه درباره احتمال مذاکره با ترامپ، رئيسجمهوري آمريکا گفت: «شما اگر جاي ما بوديد اين کار را ميکرديد؟ زماني آقاي اوباما در دولت قبل پيشنهاد مذاکره کرد که ايران پذيرفت. چرا؟ چون برداشت ما اين بود که اوباما اصولي دارد. دشمن ما بود، اما دشمن دانا بود و با دشمن دانا ميشد مذاکره کرد، اما با دشمن نادان و حتي دوست نادان نميتوان مذاکره کرد. امروز چه روزي است؟ ۲۸ مرداد. در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ چه اتفاقي افتاد؟ آيا ميدانيد؟» اينجا خبرنگار آمريکايي پرسيد که «آيا به نظرتان پذيرش مذاکره هستهاي از سوي ايران اشتباه بود؟» لاريجاني اما گفت که اول پاسخ مرا بدهيد. ۲۸ مرداد چه روزي بود؟ و هولت پاسخي به سؤال نداد. لاريجاني گفت که «در ايران کودتا شد. چه کسي آن را طراحي کرد؟» لستر هولت گفت که «من نميتوانم به آن پاسخ دهم». لاريجاني حرف خود درباره کودتا را اينطور ادامه داد: «وزير اسبق خارجه شما به اين سؤال پاسخ داد و از ايران عذرخواهي کرد، چراکه آمريکاييها پشت اين کودتا بودند پس به آقاي هوک که اخيرا گفته بود آمريکاييها در اين ماجرا هيچ نقشي نداشتند اين موضوع را يادآوري کنيد. مشکل اين است که آنها تاريخ نميدانند و من فکر ميکنم ملت آمريکا گرفتار رهبران دنکيشوتي شده که توهماتي نسبت به صحنه بينالمللي دارند». رئيس مجلس در ادامه درباره اينکه «توافق برجام از اساس اشتباه بود؟» گفت: «از نظر من نه. ما يک توافق هستهاي داشتيم که کشورهاي مهم دنيا با ما مذاکره کردند و به اين توافق رسيديم و ميتوانست پايهاي براي موضوعات مهمتر باشد و امنيت پايدار در منطقه ايجاد کند، اما آن را بههم زدند. البته اين توافق در داخل کشورمان مخالفان جدي هم داشت، اما درمجموع ايران آن را پذيرفت، ولي در نهايت با رفتاري که انجام شد خيلي از شرايط تغيير کرد». او مذاکره ايران با آمريکا در پشت پرده را هم رد کرد. او در تحليل رابطه رئيسجمهور آمريکا با رهبر کره شمالي هم گفت که «آقاي ترامپ صحنه سياسي را با صحنه نمايش اشتباه گرفته است. صحنه سياسي بايد نتيجه ملموس داشته باشد. آنها چندبار ملاقات کردند، اما نتيجه چه شد؟ حداقل ما به دنبال نمايش نيستيم». لاريجاني در پاسخ به سؤالي درباره پيامي بهعنوان سياستمدار به مردم آمريکا گفت: «ابتدا بگويم ملت ايران پيامهاي تصويري را که آقاي پمپئو و ديگران ميفرستند، به شوخي ميگيرند و اگر شما هم با مردم صحبت کنيد، متوجه ميشويد که رفتارهايي که آمريکاييها انجام دادهاند، باعث شده همبستگي ملي در کشور بسيار گسترش يابد. ايرانيها ملت باتمدن و ريشهداري هستند و با چهار پيام که در آن دلقکبازي وجود دارد، تحتتأثير قرار نميگيرند». لاريجاني درباره احتمال درگيري نظامي هم گفت: «نگاه کوتاهي به رفتار گذشته آمريکا نشان ميدهد که به سادگي دچار چنين خطايي نميشوند. ترامپ ميگفت ما در عراق و منطقه شش هزار ميليارد دلار هزينه و چندهزار کشته دادهايم. آيا ملت آمريکا مجددا ميپذيرند که با تشييع جنازه از سربازان خود استقبال کنند و اين ظرفيت را دارند؟ به نظر من اين مسئله هم يک هياهوست. درباره افغانستان و عراق چه سودي کردند؟ رئيس مجلس به جنگ 33 روزه هم اشاره کرد و افزود: «تصور کنيد اسرائيل حتي با همکاري آمريکا هم از پس فلسطينيان در غزه برنيامد و از حزبالله هم شکست خورد. پس آنها نميتوانند ميداني وسيعتر براي خود باز کنند». او ادامه داد: «ما هيچوقت دنبال جنگ نبوديم. آن زماني که آمريکاييها صدام را براي جنگ عليه ايران تحريک کردند هم دنبال جنگ نبوديم. در اين ۴۰ سال حتي يک تجاوز به کشوري نداشتهايم. استراتژي جمهوري اسلامي جنگ نيست، اما اگر کسي تعرضي کند به صورت جدي دفاع کرده و رهايش نميکنيم که نمونه آن نيز صدام است. موضع دولت ترامپ و طرح موضوع جنگ با ايران به اين علت است که ايران از گروههايي در منطقه مثل حزبالله و حماس براي حضور در جنگهاي نيابتي استفاده ميکند». لاريجاني تأکيد کرده که آمريکاييها ديگر نبايد از اين حرفها بزنند. رئيس مجلس سؤال «آيا شما شخصا آرزوي ازبينرفتن اسرائيل را داريد؟ ما در حکومت ايران کساني را داشتهايم که چنين نظري داشتهاند» را هم چنين پاسخ داد: «آرزوي ما بازگشت ملت فلسطين به سرزمين خود است و براي آن طرح روشني ارائه کرديم که پايههاي کاملا دموکراتيک دارد. ما گفتيم همه ملت فلسطين، اعم از مسلمان، مسيحي و يهودي در يک رفراندوم شرکت کنند و خودشان حکومت خود را تشکيل داده و تصميم بگيرند که چگونه زندگي کنند. آيا اين پيشنهاد که ما در اجلاسهاي مختلف هم اعلام کردهايم، پيشنهاد جنگطلبانهاي است؟ به اين نکته توجه کنيد که ما در تمام مناقشاتي که در منطقه وجود دارد، راهحلهاي مسالمتآميز براي مسائل داريم. درباره يمن از اول گفتيم به ايجاد دولتي با وحدت ملي معتقد هستيم. منتها برخي کشورها جنگ را دنبال کردند؛ لذا نظر ما اين است که بايد بر اساس خواسته فلسطينيان تصميمگيري شود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.