|

رنج‌هاي روزمرگي

«قطره‌هاي باران، درشت و درشت‌تر مي‌شد و شيشه جلوي ماشينم را لگدمال مي‌كرد. برف‌پاك‌كن مي‌رفت و مي‌آمد و من كه دست‌هايم روي فرمان خشك شده بود، يكسر خودخوري مي‌كردم. كمي بعد، باران چنان شديد شد كه بي‌اختيار پايم را از روي پدال برداشتم. چيزي نمانده بود تصادف كنم!»؛ اين آغاز رماني است با نام «زندگي دومت زماني آغاز مي‌شود كه مي‌فهمي يك زندگي بيشتر نداري» اثر رافائل ژيوردانو كه با ترجمه زيور ايزدپناه در نشر كتاب‌پارسه منتشر شده است. موقعيتي كه در همان ابتداي رمان به تصوير درآمده، موقعيتي است كه ممكن است هر روز براي هركسي اتفاق بيفتد اما ماجرا براي زني كه در اين داستان در اين شرايط گير افتاده در طول چند دقيقه چنان بحراني مي‌شود كه او با خودش فكر مي‌كند گرفتار خشم نيروهاي طبيعي شده و همه‌چيز عليه اوست. زن در زير باراني شديد پشت ترافيك گير كرده و براي رسيدن به مقصدش تصميم مي‌گيرد از راهي فرعي مسيرش را طي كند اما بعد از چند دقيقه مسيريابش قطع مي‌شود و در جاده‌اي جنگلي و تاريك گرفتار مي‌شود و بر اثر حادثه‌اي تصادف مي‌كند به طوري كه ديگر امكان رانندگي با ماشينش را ندارد:‌ «دقيقه‌ها پشت‌سر هم مي‌گذشتند... هيچ‌چيز... هيچ‌كس... تك‌وتنها در جنگل دورافتاده‌اي، گم شده بودم. نگراني‌ام كم‌كم زياد مي‌شد و گلوي خشكم را خشك‌تر مي‌كرد». زن مجبور مي‌شود ماشينش را رها كند و به تنهايي در راه فرعي دنبال كمك بگردد. در مسيرش به نرده‌هاي آهني ملكي شخصي مي‌رسد و بي‌درنگ زنگ خانه را مي‌زند و پس از بازشدن در خودش را به درون خانه پرتاب مي‌كند. زن براي انجام مأموريتِ شركتي كه در آن كار مي‌كند بايد به جايي در حومه شهر مي‌رفته كه گرفتار اين ماجرا مي‌شود. او به لحاظ روحي در وضعيت خوبي قرار ندارد و اين بدبياري ديگر از حد توانش خارج است و در نتيجه او اختيارش را از دست داده است. ورود او به خانه‌اي در ميان جنگل حومه شهر، داستان‌هاي ديگري براي او رقم مي‌زند و اين پرسش مطرح مي‌شود كه چرا زني چون او كه همه‌چيز براي شادبودن دارد اين‌چنين افسرده و شكننده شده است. او مي‌خواهد دوباره به مسير زندگي برگردد و لذت‌بردن را بياموزد. نويسنده اين رمان، رافائل ژيوردانو، از نويسندگان معاصر فرانسه‌زبان است كه در سال 1974 متولد شده و اين كتاب درواقع اولين رماني است كه از او منتشر شده است. ژيوردانو به عنوان نقاش و مربي خلاقيت و نويسنده كتاب‌هاي روان‌شناسي شناخته مي‌شود و تا پيش از انتشار اين رمان آثاري در حوزه روان‌شناسي منتشر كرده بود. در بخشي از رمان او مي‌خوانيم: «در خيابان احساس مي‌كردم با خودم غريبه‌ام. اين گفتگو مرا دگرگون كرده بود. دست‌هايم كمي مي‌لرزيد، نمي‌دانستم از ترس است يا از هيجان. به سمتِ مترو كه مي‌رفتم تا به خانه برگردم، آماج فكر و خيال بود كه با سرعت هرچه تمام‌تر به ذهنم حمله‌ور مي‌شد. با هر قدمي كه برمي‌داشتم صحبت‌هاي كلود را با خودم مرور مي‌كردم و اراده‌ام بيشتر مي‌شد... در طول شب، زندگي آن روزهايم را مرور كردم... مثل مخفيگاه بود! كارم،‌ عزيزانم... اين‌ها پناهگاه‌هايي بودند براي گريز از نداشته‌هايم... وقتش شده بود نقاب را از روي صورتم بردارم و جرئت كنم تا دوباره سكان هدايت امور را به دست بگيرم». «مخمل و جين تن خانواده‌ات كن» اثر ديويد سداريس يكي ديگر از كتاب‌هايي است كه نشر پارسه با ترجمه پويان رجايي به چاپ رسانده است. سداريس چهره‌ شناخته‌اي در ادبيات آمريكا به شمار مي‌رود. او در سال 1956 متولد شده و به عنوان نويسنده، طنزپرداز و برنامه‌ساز راديو در آمريكا به فعاليت مي‌پردازد. او عمده شهرتش را مديون داستان‌هاي كوتاهي است كه عمدتا از زندگي شخصي و تجربه‌هايش مايه گرفته‌اند. او در داستان‌هايش با دست‌گذاشتن روي تجربه‌هاي مختلف شخصي‌اش با طعنه و طنز به مسائل اجتماعي اطرافش مي‌پردازد. «مخمل و جين تن خانواده‌ات كن» مجموعه‌اي از داستان‌هاي طنزآميز سداريس است و ويژگي‌هاي كلي داستان‌نويسي او در اينجا نيز ديده مي‌شود. در بخشي از داستان «شكل يك كشتي» مي‌خوانيم: «من و مادرم در خشكشويي پشت زني كه تا آن موقع نديده بوديمش ايستاده بوديم. مادرم بعدا درباره‌اش گفت: زن خوش‌ظاهري بود، خوش‌تركيب و باكلاس بود. زن لباسي مناسب فصل پوشيده بود از جنس كتان سبك با نقش گل‌هاي آفتابگردان بزرگ. كفش‌هايش همرنگ گلبرگ‌ها بود و كيف آويزان از شانه‌اش كه راه‌راهِ سياه و زرد بود، مثل زنبوري تنبل دور گل‌ها مي‌پلكيد. رسيدِ دريافتش را داد، لباس‌هايش را گرفت و بعد از، به قول خودش، خدمات سريع و موثر خشك‌شويي تشكر كرد. زن گفت: مي‌دونيد، مردم دارند درباره رالي حرف‌هايي مي‌زنند. حقيقت كه نداره، داره؟ مرد كُره‌اي سري جنباند، مثل سرجنباندن خارجي‌هايي كه تنها چيزي كه از حرف طرف متوجه شده‌اند اين است كه جمله‌اش تمام شده. او مالك آنجا نبود، يكي از كارگرهاي پشت بود كه براي كمك آمده بود و معلوم بود هيچ نمي‌فهمد زن چه مي‌گويد. زن اين بار كمي بلندتر گفت: من و خواهرم از خارج از شهر اومديم. و مرد دوباره سر تكان داد. خيلي دوست دارم بيشتر بمونم، اما خونه‌ام- خب، يكي از خونه‌هام- توي ليست تور گردشگري باغ‌هاست، و براي همين بايد برگردم به ويليامزبورگ». راوي داستان پسري يازده‌ساله است و همين چند جمله اين زن در خشكشويي دستمايه‌اي مي‌شود براي او و مادرش تا درباره زن حرف بزنند به‌خصوص درباره اينكه او چند خانه دارد. سداريس با همين اتفاق روزمره و ساده ماجرايي طنزآميز روايت مي‌كند. سداريس در داستان‌هايش با نقل اتفاقات ساده توجه را به سمت چيزي جلب مي‌كند كه معمولا ناديده گرفته مي‌شوند و طنز داستان‌هاي او در عين‌ حال نوعي حزن هم در خود دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.