|

فراموشي

عايشه كولين از نويسندگان معاصر تركيه است كه در كشورش به عنوان يكي از نويسندگان پرفروش شناخته مي‌شود و تاكنون برخي از آثار او به فارسي ترجمه شده‌اند و مدتي پيش نيز دو كتاب او با عناوين «صداهاي شب» و «گره كور» با ترجمه مريم طباطبائيها در نشر پوينده منتشر شدند. «صداهاي شب» رماني است كه در آن رازهاي يك خانواده سنتي تركيه دستمايه روايت قرار گرفته است. در اين رمان با رازهاي چندين نسل از خانواده‌اي بزرگ روبه‌رو هستيم و خواننده با ماجراهاي افراد اين خانواده در سال‌هاي مختلف مواجه مي‌شود. كولين داستان‌هايش را بر بستر تاريخ تركيه مي‌نويسد و در اين ميان تصويري از جامعه‌اش نيز به دست مي‌دهد. «صداهاي شب» اين‌طور شروع مي‌شود: «در حالي كه در درونم غوغايي به پاست از پنجره بيرون را نگاه مي‌كنم. پشت آن شيشه، ديواري سفيد وجود دارد كه زمان را متوقف مي‌كند. افق ديده نمي‌شود. با دلتنگي از اينكه در مكاني بدون افق حبس شده‌ام، مي‌پرم بر روي كيف‌هاي روي هم تلنبار شده و سر جايم برمي‌گردم. به خاطر برفي كه معمولا مي‌بارد و سفرها را خراب مي‌كند، تقريبا دوساعتي مي‌شود كه بر روي صندلي‌هاي ناراحت فرودگاه اسن بوآ نشسته‌ام و پاهايم خواب رفته است. از دري كه به منظور ورود و خروج مسافران باز و بسته مي‌شود، سرما به داخل مي‌دود و به درونم نفوذ مي‌كند. از روي زمين سنگي رطوبت به پاهايم نفوذ مي‌كند. مثل پرنده‌اي به گوشه‌ صندلي پلاستيكي خزيدم. از گرسنگي سرم گيج مي‌رود، حالت تهوع دارم و با صبري درويش‌وار انتظار مي‌كشم».

«گره كور» عنوان رمان ديگري از عايشه كولين است كه اين نيز با ترجمه مريم طباطبائيها به چاپ رسيده است. در اين رمان كه از چهار فصل تشكيل شده، با سرگذشت زني روبه‌رو هستيم كه حافظه‌اش را از دست داده و درحالي‌كه در بيمارستان بستري است به دنبال آن است كه گذشته و حافظه‌اش را بازيابد. زندگي اين زن به خاطر يك تصادف بحراني شده در حالي كه خودش هيچ نقشي در وضعيتي كه اكنون برايش پيش آمده نداشته است. او رفته‌رفته همه‌چيز را هم از ياد مي‌برد و با اين‌ حال وارد نوعي مبارزه براي رسيدن به حقيقت خودش هم شده است. در بخشي از رمان مي‌خوانيم: «فقط مي‌توانم بعد از بيدارشدن آن نور كوركننده كه به چشمانم تابيده بود را به ياد بياورم. نور، اول از همه يك نقطه ارغواني بود، بزرگ شد، فراخ‌تر شد... رفته‌رفته درخشان‌تر شد، حسابي چشمانم را روشن كرده بود. نمي‌دانم آيا كسي چراغ‌قوه‌اي روي چشمانم گرفته بود؟ همه اينها در حالي بود كه انگار من از بدنم جدا شده بودم و داشتم مثل يك پرنده بر روي شاخه‌هاي بلند يك درخت پرواز مي‌كردم. پرواز كردم، پرواز كردم، پرواز كردم... در اتمسفر هوا، درست مثل يك پرنده سبك و بي‌وزن، همان‌طور تاب مي‌خوردم و مي‌رفتم... در حالي كه بي‌نهايت از حالي كه داشتم خوشنود بودم... دوباره نوري آبي‌رنگ، دوباره روي پلك‌هايم... از خيلي دورها، صدايي از اعماق مي‌گفت: به بالا نگاه كنيد، پايين را نگاه نكنيد، حالا راست... حالا چپ... پلك‌هايم را باز مي‌كنم اما دوباره مي‌بندمشان. پرسيدم من كجا هستم؟ يكي جواب داد در بيمارستان». زن تصادف كرده است و به بيمارستان منتقل شده اما بعد از آنكه به هوش مي‌آيد هيچ چيزي حتي از لحظه تصادفش را به خاطر نمي‌آورد. بدتر آنكه او حتي نام خودش را هم فراموش كرده است و اگرچه از تصادف جان سالم به در برده اما تمام گذشته و خاطراتش را يكدفعه از دست داده است. اما اين فراموشي ابدي نيست و كم‌كم تكه‌هايي از واقعيت گذشته در ذهن زن جرقه مي‌زنند و روشن مي‌شوند. زن به ياد مي‌آورد كه در روز حادثه انگار از دست كسي فرار مي‌كرده و امنيتش در خطر بوده است و حالا هم از به‌يادآوردن حادثه واهمه دارد: «وقتي كه از خواب بيدار شدم، هوا تاريك شده بود. به خاطر خواب زياد گيج بودم اما هنوز هم به ياد مي‌آوردم... اينكه از دست يك نفر فرار مي‌كردم و نبايد گير مي‌افتادم. اينكه تنها وقتي در امنيت هستم كه اينجا و روي اين تخت دراز كشيده باشم. و دقيقا اين‌بار به همين دليل است كه دانسته و با قصد قلبي خودم را به فراموشي زده‌ام. هيچ‌كس نبايد مي‌فهميد كه من چيزي را به ياد آورده‌ام. تا زماني كه خودم را در امنيت كامل حس نمي‌كردم، نبايد هويتم را براي كسي فاش مي‌كردم. مدتي ديگر بايد بدون حافظه سر كنم. بايد به ادامه‌دادن نقش گيزم مرموز ادامه دهم. براي اينكه زنده بمانم و به قولي كه دادم وفا كنم، مبجور بودم. به بازي‌ام ادامه دادم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.