|

امير محبيان:

نظام حزبی در ايران پا‌ نمي‌گيرد

امیر محبیان، تحلیلگر مسائل سیاسی گفت: «یکی از معایب نظام حزبی ایجاد نوعی انحصار در قدرت است. برای مثال در آمریکا ظاهرا نظامی چند‌حزبی وجود دارد، اما در عمل دو حزب بیشتر قدرت را بین خودشان نمی‌گردانند و جریانات دیگری که مستقل‌تر هستند معمولا خارج از دایره قدرت قرار می‌گیرند. یکی از خطرات نظام حزبی که در کشور باید مراقب آن بود، این است که حزب به جای اینکه دغدغه‌های عمومی را مطرح کند، به کانونی برای کسب قدرت تبدیل شود. در واقع احزاب وارد بازاری می‌شوند که در آن تقسیم منافع صورت می‌گیرد؛ بدون اینکه مردم نقشی داشته باشند. به همین منظور وقتی حزبی تشکیل می‌شود منابع مالی این حزب باید کاملا مشخص باشد. عدم شفافیت در منابع مالی نقطه آغاز فساد است». به گزارش «تسنيم»، اين فعال سياسي درباره منابع درآمدي احزاب گفت: «به هر حال یک حزب باید هزینه‌های مالی خود را از یک منبع تأمین کند. یا باید نظام حاکمیتی اعلام کند که چون می‌خواهد کشور را با محوریت احزاب اداره کند، پس لاجرم هزینه تبدیل احزاب به دانشگاه‌ سیاسی برای افزایش سواد سیاسی مردم را بر عهده بگیرد و از این راه رابطه حکمرانی با مردم را تسهیل کند که از این دست اقدامات در جوامعی مانند ایران که هنوز احزاب به‌درستی در آن شکل نگرفته لازم است. یا اینکه احزاب باید به جریانات پول و قدرت وابسته شوند. برای اینکه حزبی بتواند هزینه‌های جاری خود را مرتفع کند، حداقل باید چند هزار عضو فعال داشته باشد که ماهانه حق عضویتی ثابت پرداخت می‌کنند. اگر چنین چیزی نباشد و حزب به آن مرحله نرسیده باشد باید از یک‌سری رانت‌ها برخوردار باشد؛ یعنی بر‌اساس قدرت نفوذی که دارد، مجوز‌هایی را دریافت کرده و این مجوز‌ها را در بازار بفروشد و با پول به‌دست‌آمده حزب خود را اداره می‌کند. در صورت پیاده‌سازی چنین سازوکاری، مبنای حرکت احزاب با فساد عجین می‌شود». او درباره نسبت حزب با مردم و حكومت تصريح كرد: «حزب حد واسط بین حکومت و مردم است. اگر این رابطه بین مردم و حکومت تعریف نشده باشد، حزب نمی‌تواند فعالیت خود را به‌درستی انجام دهد. مردم باید بدانند که حکومت متعلق به آنها است و آنها نیستند که متعلق به حکومت هستند. مردم حق دارند در جهت‌گیری‌ها و روند فرایند امور تأثیرگذار باشند. وقتی که این حق را به رسمیت شناختند مرحله دوم این است که این حق به تکلیف تبدیل شود. تفاوت حق و تکلیف این است که شما می‌توانید نسبت به حقتان حساسیت داشته یا اینکه در قبال آن بی‌تفاوت باشید. اما وقتی یک مسئله برای شما تکلیف می‌شود عمل‌نکردن به آن خسران و زیان برای شما در‌پی خواهد داشت. در واقع در صورت توجه‌نکردن به آن،‌ تنبیه می‌شوید». او ادامه داد: «امروز در برخی کشورهای غربی، مانند ایران، رأی‌دادن به عنوان حق قانونی مطرح می‌شود در‌حالی‌که در برخی دیگر از کشورها مانند یونان، رأی‌دادن به عنوان تکلیف قانونی تعریف شده و اگر مردم در انتخابات مشارکت نداشته باشند، با جریمه روبه‌رو می‌شوند که این مسئله به این معنا نیست که حکومت در این کشورها قصد زورگویی به مردم را دارد بلکه می‌خواهد مردم را نسبت به سرنوشت کشور مسئولیت‌پذیر کند؛ بنابراین باید ارتقای آگاهی‌بخشی در دستور کار حاکمیت قرار گیرد. حکومت باید مشخص کند که آیا می‌خواهد بر مردم آگاه حکمرانی کند یا بر مردم ناآگاه. حکومت‌کردن بر مردم ناآگاه آسان است ولی مدیریت چنین جامعه‌ای به‌مرور بسیار دشوار و حتی خطرناک می‌شود. به دلیل اینکه مردم چون خواست خود را در روند پیاده‌سازی سیاست‌ها نمی‌بینند، مطالباتی را مطرح می‌کنند که امکان برآورده‌کردن آن از سوی حاکمیت وجود ندارد». او درباره جايگاه تحزب در ايران اظهار كرد: «معتقدم نظام حزبی در ایران هیچ‌گاه به شکل واقعی پا نمی‌گیرد. در نظام‌های حزبی مردم موقع رأی‌دادن به احزاب رأی می‌دهند نه به افراد. وقتی شما به حزب رأی می‌دهید در واقع به شخصیتی حقوقی رأی می‌دهید که قرار نیست چهار سال مناصب قدرت را در اختیار داشته و پس از آن ناپدید شود بلکه این فرد قرار است نماینده حزبی باشد که می‌خواهد سال‌ها بلکه قرن‌ها در فضای سیاسی کشور به سیاست‌ورزی بپردازد. بنابراین یک حزب پیش از اینکه به معرفی یک فرد به عنوان گزینه مورد نظر برای انتخابات مبادرت کند، فرد مورد نظر را از فیلترهای داخلی خود عبور می‌دهد و پس از تأیید توانایی‌ها و صلاحیت‌های فرد مورد نظر، اقدام به معرفی او به عنوان نماینده حزب می‌کند. به همین دلیل است که در دنیا مشاهده می‌کنیم که اعضای یک حزب به‌شخصه اهمیت بالایی ندارند و احزاب به‌راحتی حتی دبیران کل خود را نیز جابه‌جا یا عزل می‌کنند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.