خاكسترشدن سرمايههاي ملي و غافلگيري مكرر مسئولان بيبرنامه
رحيم ملكنيا.عضو هيئت علمي دانشگاه لرستان
استان ایلام در بهار و تابستان امسال مانند سایر بخشهای زاگرس درگیر بحران آتشسوزی بوده است. شدت آتشسوزیها و نبود برنامه روشن برای مدیریت این شرایط، نه تنها سرمایه طبیعی استان را از بین برده، بلکه در برخی موارد معیشت مردم را نیز تحت تأثیر قرار داده است. حریقهای چندروزه با وسعت گاهی چند هزارهکتاری و انفعال در مدیریت این بحران، نشان از نداشتن اراده یا توانایی مسئولان استانی و شهرستانهای مختلف استان براي مهار آتشسوزي دارد. گلایه از نبود امکانات، اقدامات نمایشی همچون گشت هوایی در استان از جمله راهکارهای مدیران برای مقابله با این بحران بوده است که در عمل مانع از جلوگیری از حریق نشده و هر ساله این مسئله با خسارت بیشتر در حال تکرار است. در این ارتباط مدیران منابع طبیعی استان با فراموشکردن رسالت خود در حل این مشکل با مقصردانستن مردم، سعی در قهرمانسازی از خود و بزرگنمايي اقدامات انجامشده دارند. به اين ترتيب، فضا برای مطالبهگری مردم و جوامع محلي در این زمینه از سوی مسئولان تنگ شده است. در حالی که شرایط بارندگی زمستان و بهار و تقویت پوشش گیاهی زنگ خطری برای آتشسوزی بود و از مدتها قبل درباره آن هشدار داده شده بود، انتظار میرفت مدیریت استان پیش از آغاز بحران برای آن چارهاندیشی کند. اما نداشتن آمادگی برای وضعیت خاص سال جاری و برگزاری دیرهنگام ستاد مدیریت بحران استان، بهروشنی نشان از ضعف مدیریت در این مسئله دارد. انتظار میرفت با توجه به شرایط خاص، مدیریت منابع طبیعی همه تلاش خود را برای بسیج همگانی در استان و جذب کمک سایر سازمانها و مردم بهکار گیرد که فقدان چنین اقداماتی، قربانیشدن طبیعت ایلام را در پی داشته است. ازدسترفتن طبیعت باارزش که ویژگی شاخص استان است، خسارتهای محیطزیستی، اجتماعی و اقتصادی جبرانناپذیري به همراه دارد كه نتیجه سوءمدیریت است. در روزهای اخیر در شهرستان سیروان حریقهایی رخ داده است که نحوه مدیریت آن نشانی از هماهنگی بین سازمانهای مختلف ندارد. بروز حریق در اراضی زراعی بخش نثار شهرستان در اثر صاعقه، باعث ازبینرفتن محصولات کشاورزی روستاییان شده و بخشهایی از عرصههای طبیعی نیز در اثر این اتفاق از بین رفته است. نشانندادن واکنش مناسب به این حریق باعث آتشسوزی در چند صد هکتار از اراضی زراعی و در نتیجه، تضعیف اقتصاد خانوارهای این منطقه و احتمال فشار به عرصههای طبیعی برای تأمین منبع درآمدی جایگزین ميشود. تصاویر منتشرشده از مویه زنان و مردان بر خاکستر محصولات خود، بهتلخی عمق این فاجعه را نشان میدهد. وضعیت مدیریت آتش به نحوی بوده است که مردم این روستاها در اعتراض به مدیران شهرستان به دادستانی پناه برده و خواهان برخورد با مسئولان امر شدهاند. در کنار این رخداد، آتشسوزی در دامنه کوه لاره و وسکور در شرق رودخانه سیمره که در محدوده شهرستان کوهدشت لرستان واقع است، افسوس مردم را در پی داشته است. اگر چه این منطقه در حوزه مدیریت استان ایلام و شهرستان سیروان قرار ندارد اما دسترسی به آن از ایلام سادهتر بوده و بر اساس قانون، اطفای حریق وظیفه همگانی است که این ادارات باید به آن عمل میکردند. حریق چندروزه و خاکسترشدن چند هزارهکتاری از این مناطق و بیتفاوتی مسئولان باعث رنجش مردم شده است. شعارهای طبیعتدوستانه مدیریت ارشد استان در کنار بیتفاوتی در عمل، در حال خاکسترکردن سرمایه طبیعی ایلام است؛ سرمایهای که نه تنها زیبایی را به ایلام هدیه داده، بلکه زراعت و دامپروری فقط در سایه حفظ آنها میسر است. تخریب خاک، سیل، کاهش محصول کشاورزی و در اثر آن ازبینرفتن توان اقتصادی به شرایط اقتصادی-اجتماعی منجر میشود که مهاجرت مردم این دیار نمونه عینی آن است. تغییر این شرایط، توجه مدیران پایتخت و تلاش برای حل ریشهای این مسئله، خواسته مردم استان است که گویی گوشی برای شنیدن آن نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.