عباس پرورده در گفتوگو با «شرق»:
قطر سیاست صفر و یک را دنبال نمیکند
عباس پرورده، کارشناس مسائل منطقه، در ارزیابی سفر محمدجواد ظریف به قطر ترجیح میدهد ابتدا به ویژگی سیاست خارجی او اشاره کند. او میگوید: «جواد ظریف جزء معدود وزاری خارجهای است که نمیتوان به او انگ زد که سفر یا کارش در مورد اتفاقات اخیر بوده یا به واسطه اتفاقات اخیر برنامهریزی شده است. آنچه وزارت شش ساله آقای ظریف نشان میدهد این است که او نشان داده وزیر خارجهای با استراتژی روشن و برنامهریزی مشخصی است که اگرچه اهل گزارشدادنها و بیان جزئیات کارش نیست اما روند آنچه در عرصه سیاست خارجی این سالها میگذرد نشان داده او استراتژی مدونی دارد و برنامه روشنی با تیم سیاست خارجی خود تنظیم کرده است. نه تنها این سفر بلکه تمام اقداماتش بهویژه پس از خروج آمریکا از برجام، در راستای همان استراتژی دیپلماتیکی است که ظریف به همراه تیمش دنبال میکنند». در همین راستا، عباس پرورده قطر را اینگونه توصیف میکند: «در بین کشورهای حاشیه خلیجفارس قطر سیاست خارجی مستقلی دارد -البته نه با ذهنیت ما در مورد استقلال اما قطر باوجود ضعفهای ژئوپلیتیکش، ساختار سیاسی و اقتصادی شبهمدرنتری دارد و حاکم این کشور نسبت به اعضای دیگر شورای همکاری خلیجفارس، استقلال تصمیمگیری بیشتری دارد. اگرچه به واسطه تحریمشدن از سوی عربستان و دیگر اعضا، فراز و فرودی در سالهای اخیر تجربه کرده که با حمایت ایران و ترکیه توانست از آن بگذرد و به رابطه خوبی با ایران نیز دست پیدا کند. با اینحال نمیتوان انتظار داشت که به واسطه این رابطه، قطر به متحد منطقهای ایران تبدیل شده باشد. به دنبال خروج آمریکا از برجام و دور جدید تحریمها، دوحه نیز که تحریم را تجربه کرده، احساس نزدیکی با تهران پیدا کرده است». با این اوصاف، این کارشناس منطقه، تأکید کرد که «نباید از نظر دور داشت که آمریکا یک پایگاه نظامی بزرگ در قطر دارد و با اینکه عربستان و دیگر کشورهای همسایه آن را تحریم کردند، رویکرد متخاصمی با آنها در پیش نگرفت و نشان داد که سیاست و دیپلماسی صفر و صدی نیست. با این حال و در شرایطی که نگرانی از شعلهکشیدن بحران در منطقه افزایش یافته کشوری مثل قطر تصمیم گرفته که به ایران نزدیک شود. این سفر نیز میتواند در همین راستا ارزیابی شود». این کارشناس منطقه تأکید کرد: «قطر دنبال نظامیگری در منطقه نیست و این را میتوان از آن سیاستی متوجه شد که در سالهای دهه 90 که کشورهای مشابه در حال خرید تجهیزات نظامی بودند، قطر شبکه تأثیرگذار الجزیره را دایر کرد. در موضوعات دیگری مانند راهاندازی دفاتر دیپلماتیک حماس نیز قطر کشوری بود که از آن استقبال کرد. دوحه در بین همسایگان عربش بیشتر رویکرد دیپلماتیک به مسائل را دنبال میکند و پایینترین رتبه سوقگیری به سمت ائتلافهای نظامی را دارد. در خلیجفارس هنوز دولتهایی با رویکرد پیشامدرن هستند ولی قطر در این شرایط به دولت و سیاست خارجی مدرن نظر دارد». عباس پرورده، کارشناس مسائل منطقه همچنین به ضعف آمریکا در شکلدهی ائتلاف نظامی برای حضور در خلیجفارس اشاره میکند و آن را نشاندهنده موفقیت سیاست خارجی میداند که ظریف و تیمش دنبال میکنند. این کارشناس یادآوری میکند که پیش از این ایالات متحده میتوانست ظرف دو هفته علیه ایران ائتلاف نظامی شکل دهد و هر کشوری از اروپا تا روسیه و چین را با خود همراه کند. او همچنین به مخالفت اخیر فرانسه با آنچه ترامپ در مورد ایفای نقش مکرون در مورد ایران گفته، اشاره کرد و افزود: «این اتفاق بیبدیل بوده که پیش از این فرانسه به خاطر ایران با آمریکا درگیر شود و بیش از اینکه یک بیانیه از طرف وزارت خارجه فرانسه تلقی شود باید به آن به عنوان یک دستاورد سیاست خارجی ایران نگاه شود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.