خلاقیت و کاردستی
لیلا کیانی . آموزگار
مطلبی که در ادامه میآید درباره رابطه بین کاردستی و پرورش خلاقیت و ایجاد حس مثبت نسبت به خود، در کودک است.
تمایل کودک به ساختن کاردستی، کاردستیهایی که با آنها بازی میکند یا کاردستیهایی که از آنها برای زیبایی محیط استفاده میکند یا به صورت وسایل تزئینی مثل گردنبند و دستبند میسازد یا کاردستیهایی که در حد امکان مدل و ماکت و بازنمایی بخشی از آنچه میبیند و آنچه میاندیشد و آنچه تخیلش میپروراند، است، نمود جالبی از ویژگیهای نوع بشر است که سعی میکند با محیط اطرافش تعامل مفید و مؤثر ایجاد کند، تأثیر بگیرد و تأثیر بگذارد. همچنین با بهکاربردن اشیا و عناصری که در محیط زندگی و طبیعت زندگیاش است و تلفیق آن با ایده و نظر خود و با بهکارگیری اندیشه و نگاه و دست و احساسش به توسعه فکر و تعمیق احساس خود در محیطش بپردازد. به این دلیل است که گاهی جعبه خالی یک اسباببازی برای کودک سرگرمکنندهتر و خلاقیتبرانگیزتر از خود اسباببازی داخل کارتن است. گرچه کاردستی تزئینی یا کاردستی ماکتی و حجمی یا کاردستی عروسکی یا مجسمهای که کودک میسازد ممکن است بسیار ناشیانه و ابتدایی به نظر برسد، ولی قدمهایی مؤثر در پرورش روحیه سازندگی و خلاقیت و حس مثبت نسبت به خود و تواناییهایش است. مراحل ساخت کاردستی خلاق اینگونه رقم میخورد که ابتدا محیط اطراف کودک برای او برانگیزاننده میشود؛ کودک پس از آنچه دیده و شنیده و لمس کرده و بررسی کرده، خواست و آرزوی تغییر یا توسعه یا ساختن در او ایجاد میشود. سپس به موازات این خواست شروع به جستوجو و کنجکاوی در عناصر و وسایل محیط خود میکند. در مرحله بعدی کودک این وسایل و مواد را جستوجو و با آنها بازی میکند. گاهی ممکن است این فعالیت کودک خرابکارانه به نظر برسد. در ادامه بهتدریج و بهآرامی ضمن حفظ کنجکاوی و به استقبال آزمون و خطا رفتن، شناخت خودش را گسترش میدهد و نظرها و ایدههایش را ایجاد و پختهتر میکند، البته همه اینها در حد کودکانه است. در مرحله بعدی سرانجام کودک پس از جستوجوگریهایش از طریق بازی و ساختن و خرابکردن، شناختش و همراه آن مهارتهایش را گسترش میدهد. حالا او به مرحلهای رسیده که با خود فکر میکند از این وسایل چه چیزی بهوجود آورد. در این مرحله کودک به بزرگتری نیاز دارد که بر مبنای تفکر و احساس و تواناییهای کودک او را همراهی کند تا خود کودک گامبهگام مهارتهایش را گسترش دهد. یعنی کنترل کودک بهگونهای باشد که آزادیاش محدود نشود و او بتواند مراحل سازندگی خود را طی کند. کمک به کودک درراستای تشویق او به تجربهکردن، نهراسیدن از شکست و جستوجوی ایدهها و نظرهایش و تلاش در مسیر خودشکوفاییاش باشد. نتیجه کار صرفا رسیدن به یک محصول در قالب کاردستی زیبا و ژورنالی نیست، بلکه شرکت در فرایند خلاقانهای است که کودک مانند یک سفر آن را طی میکند و از آن بهرهمند میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.