شهر و خبرنگار
برزين ضرغامي- مديرعامل سازمان زيباسازي شهر تهران
امروز در تقويم رسمي کشور، روز خبرنگار نامگذاري شده است؛ روزي که در کنار تجليل از مقام خبرنگاران، بايد روزي براي تأمل باشد. روزي که بايد در آن به اين پرسش مهم پاسخ دهيم که در عصري که به نام عصر ارتباطات نامگذاري شده است و در زمانهاي که شبکههاي اجتماعي از يک سو و رسانههاي رسمي از سوي ديگر، سپهر رسانهاي ما را تحت تأثير خود قرار دادهاند، خبرنگاران بهعنوان توليد، توزيع و منتشرکنندگان آگاهي در کشور، چه جايگاه و نقشي در اجزاي تصميمگيري کشور دارند؟ من از بحث کلان اين موضوع ميگذرم و به جايگاه خبرنگاران و روزنامهنگاران در مديريت شهري ميپردازم؛ موضوعي مهم و تأملبرانگیز که کمتر به آن توجه کردهايم و گاه خيلي آسان از کنار آن ميگذريم.
يکي از ابزارهاي تحقق مشارکت شهروندان در عرصه مديريت شهري، آگاهيبخشي است؛ آگاهيبخشي هم حاصل نميشود مگر با بسترسازي و فرهنگسازي و به تبع آن آموزش جامعه. در آموزش جامعه و فرايند مشارکتپذيري مردم در اداره امور شهر، آن چيزی که بيش از همه مهم است، رسانه است، ازهمينرو رسانه بهدليل دخالتدادن مردم در فرايند تصميمگيري و مجهزکردن آنها به دانش و مهارت مورد نياز در اداره امور شهرها، بيش از ساير عوامل و فاکتورها نقش ايفا ميکنند. عملکرد رسانهها نسبت به اتفاقات و مسائل حوزه شهر، از يک سو منعکسکننده نيازها و تقاضاها و مطالبات مردم است و از ديگر سو عامل اطلاعرساني فعاليتهاي انجامشده از سوي مديريت شهري که باعث آگاهي مردم از اين فعاليتها، استفاده از خدمات ارائهشده يا مشارکت در آنها ميشود. همين رابطه دوسويه هم هست که ارتباط مستقيمي با مقوله توسعه شهري و به تبع آن توسعه همهجانبه جوامع دارد و آنچه نبض اين رابطه دوسويه است، خبرنگار است. خبرنگار است که مديريت شهري را نسبت به اصلاح امور آگاه ميکند و صداي شهروندان ميشود، خبرنگار است که مديريت شهري را نسبت به مسائل، آسيبها و مسائل خرد و کلانشهرها آگاه ميکند و زمينهاي ميشود براي اداره بهتر شهر، خبرنگار است که ميتواند زمينهساز اعتماد يا بياعتمادي افکار عمومي نسبت به مديريت شهري شود و اين خبرنگار است که ميتواند فعاليتها و خدمات مديريت شهري را صادقانه و بيکموکاست در اختيار مردم بهعنوان شهروندانِ فعال و مشارکتجوي شهرها قرار دهد. شهروندان بهعنوان افرادي که در جامعه زندگي ميکنند و هدف مديريت شهري دستيابي به رضايت آنان است، بايد اطلاعات مربوط به فعاليتها و خدمات انجامشده را در اختيار داشته باشند؛ اما نکته اصلي اين است که اين رسانههاي آزاد و مستقل هستند که ميتوانند اين خدمات و اطلاعات را براي قضاوت در اختيار آنها قرار دهند. در واقع رسانهها با گردش اطلاعات و آگاهيها و زمينهسازي مناسب براي افزايش ظرفيت مشارکت شهروندان در تحقق اهداف مديريت شهري نقش بسزايي دارند و همين ايجاد اطمينان و اعتماد به شهروندان ميتواند عاملي براي توسعه هرچهبهتر شهرها باشد. اين موضوع نه يک شعار که حقيقتي انکارناشدني است، چراکه همين ايجاد حس همکاري و اعتمادسازي در ميان شهروندان، از فاکتورهاي مهم براي رسيدن به درآمد پايدار و نظاممند در هر شهر و ديار است؛ ازهمينرو است که اين اعتمادسازي، نه يک بحث نظري و کليشهاي که نقشه راه هر مديري است که ميخواهد شهر را بهتر و قاعدهمندتر مديريت کند. مسئوليتپذيرکردن شهروندان در شهر مبتني بر افزايش مشارکت مردم در مديريت شهري، افزايش مشارکت شهروندان در تأمين هزينههاي شهري، پويايي و زندهنگهداشتن حيات شهري از طريق اطلاعرساني بهموقع موضوعات مبتلابه شهروندان، حل مشکلات زيستمحيطي شهري نظير آلودگي هوا بهویژه در شهرهاي بزرگ، حل مشکل ترافيک، حل معضلات مربوط به تراکم جمعيت در برخي مراکز خاص شهري، حل چالشهاي مديريت شهري از طريق ايجاد شهر الکترونيک و... همه و همه از جمله مسائلي است که رسانهها ميتوانند به آنها بپردازند. همه اينها هم مبتني است بر نقش آموزشي و اطلاعرسانی رسانهها و اگر بخواهيم جزئيتر ببينيم، جملگيشان مبتني هستند بر خبرنگاران. خبرنگاراني مسئول و دغدغهمند که نسبت به شهرشان احساس مسئوليت دارند و به هر طريق ممکن ميخواهند شهرشان جاي بهتري براي زندگي باشد. بر ماست که زمينهساز اين اعتماد باشيم تا اصحاب رسانه هم بتوانند اعتماد مردم را نسبت به عملکرد مديريت شهري جلب کنند. بدون اين اعتماد متقابل هيچ کاري از پيش نخواهد رفت. مطمئن باشيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.