|

استاد دانشگاه شهيد بهشتي مطرح كرد

جامعه نيازمند رمزگشايي از جعبه سياه سياست‌گذاري

شرق: مبارزه با فساد دغدغه اصلي هر حكومتي است و رسانه يكي از اركاني است كه به كشف فساد در جامعه كمك مي‌كند. محمد فاضلي، عضو هيئت‌‌علمي دانشگاه شهيد بهشتي، براي مبارزه با فساد، ايده ايجاد ويكي‌فساد براي جلب مشاركت همگاني در زمينه مبارزه با فساد را مطرح كرد. او همچنين بر اين باور است كه رسانه‌هاي ايران اگر به كشف جعبه سياه سياست‌گذاري در كشور ورود كرده و فرايندهاي بروز فساد را براي جامعه روشن كنند، گام مؤثري در فرايند مقابله با فساد برداشته‌اند. ديروز در اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي تهران مراسم اختتاميه دومين جشنواره فرهنگي امين‌الضرب برگزار شد. در اين مراسم محمد فاضلي، عضو هيئت‌علمي دانشگاه شهيد بهشتي هم حضور داشت و مباحثي را درباره فساد و راهكارهاي مقابله با آن ارائه كرد. فاضلي عنوان كرد: مبارزه با فساد امري فراتر از مطبوعات است. براي مبارزه با فساد بايد دو دسته اصلاحات انجام شود. او گفت: نخست نياز به اصلاحات حقوقي داريم. بايد يك‌سري تغييرات در قوانين ايجاد شود. با افشاگري بيشتر درباره فساد مشكلات حل نمي‌شود. به گفته اين عضو هيئت‌علمي دانشگاه شهيد بهشتي، قطع سازوكارهاي توليد رانت و منابع نامشروع دومين اصلاحاتي است كه بايد در كشور انجام شود. او ادامه داد: در يك كشور نمي‌‎توان رانت غير‌مولد توزيع كرد اما عده‌اي در رسانه بگويند كه كجاها فساد رخ مي‌دهد و عده‌اي هم افراد فاسد را بگيرند بلكه بايد سرمنشأ فساد را گرفت. اين مدرس دانشگاه افزود: امروز ما در رسانه‌ها توضيح مي‌دهيم كه رئيس سازمان برنامه يا ديگر وزارتخانه‌ها چه گفتند اما نمي‌گوييم در جعبه سياه وزارتخانه‌ها و شوراهاي اقتصادي ما چه مي‌گذرد. او ادامه داد: از سال 1977 تاكنون كه 42 سال از آن زمان مي‌گذرد، كماكان گزارش برهام كه تحت عنوان رسانه و فساد منتشر شد، درباره رسانه‌ها صادق است. رسانه‌ها نسبت به اخبار بيروني حوزه سياست‌گذاري بيشتر حساس‌اند. به گفته فاضلي، اگر رسانه‌ها بخواهند حرف جديد داشته باشند، بايد به باز‌كردن جعبه سياه سياست‌گذاري براي مردم كمك كنند و ابعاد آن را براي جامعه آشكارتر كنند. رسانه‌ها در مورد عوامل پيگيري‌كننده فساد به جامعه آموزش مي‌دهند و ريسك فساد را براي مقامات سياسي افزايش مي‌دهند. مقامات سياسي از رسانه بيش از هر چيزي مي‌ترسند. اگر ايده برهام را جدي بگيريم، بايد رسانه جعبه سياه سياست‌گذاري را باز كند. او اضافه كرد: همه بار مبارزه با فساد را نبايد به دوش رسانه انداخت. فعالان محيط زيست در دنيا بيشترين تعداد كشته‌شدگان بر‌اثر مقابله با فساد شركت‌ها را دارند و رسانه‌ها در رده دوم و سوم كشته‌ها در راه مقابله با فساد هستند. ويكي‌فساد براي مبارزه با فساد فاضلي در راستاي ايده برهام، پيشنهاد ايجاد «ويكي‌فساد» را مطرح كرد. به اعتقاد اين استاد دانشگاه شهيد بهشتي بايد فضايي ايجاد شود كه همگان در توليد اطلاعات اين سايت مشاركت كنند. او معتقد است: بايد توليد اطلاعات درباره فساد را عمومي كنيم. افراد بايد بدون نام‌بردن از كسي و اتهام‌زدن به ديگران، نحوه بروز فساد و نیز رويه‌هاي فسادزا در هر نقطه‌اي را گزارش دهند. فاضلي گفت: رويه‌هاي فسادزايي وجود دارد كه مردم از آن مطلع نيستند. اگر از مردم بپرسيم كه بيشترين فساد در كجاها رخ مي‌دهد، مردم مي‌گويند بيشترين فساد در بانك است، درحالي‌كه فساد در هر مجوز ارز ترجيحي‌ای مي‌تواند رخ دهد. او ادامه داد: مي‌توان ذهن مردم را از مفسدان به رودخانه‌هاي فساد سوق دهيم. ما مي‌توانيم براي شناسايي فساد، مشاركت همگاني را جلب كنيم. مي‌توان مردمي را كه دوست دارند كشور سالمي داشته باشند وارد فرايند توليد اطلاعات درباره فساد كنيم. اين كار هزينه دارد و وارد اين عرصه‌ها شدن، قطعا بدون هزينه نخواهد بود. به گفته اين استاد دانشگاه شهيد بهشتي، ويكي فساد سطح مطالبه در مورد فساد را از غرزدن بالاتر برده و آگاهي عمومي ايجاد مي‌كند. تحول نهادي براي كنترل فساد ايجاد مي‌‎كند. افزايش تمايل به فساد در محيط‌هاي آلوده فاضلي بيان كرد: اگر فقط درباره فساد اطلاع‌رساني كنيم و نشان دهيم كه فساد بالاست، اما اقدامي براي مبارزه با فساد نكنيم، در درازمدت محيط را براي بروز فساد آماده كرده‌ايم. مردم هرچقدر كه فكر كنند فساد در سازماني بالاتر است، ميل به بروز فساد در آنها بيشتر مي‌شود. به بيان ديگر، آمادگي مردم براي مبارزه با فساد در مناطق آلوده زياد نمي‌شود. او افزود: در كشورهاي پاك‌تر مردم مايل‌اند فساد را گزارش كنند. مردم هرچقدر فكر كنند سازماني فاسدتر است، ميل براي پيوستن به مفسدان بيشتر مي‌شود. اگر رسانه فقط فساد را گزارش كند و موفقيت‌ها براي مبارزه با فساد را در گزارش‌ها ارائه نكند، در اصل در حلقه بروز فساد مشاركت كرده است. اين استاد دانشگاه گفت: ويكي فساد فرايند توليد اميد براي مبارزه با فساد را بهبود مي‌‎بخشد. اين استاد دانشگاه يادآور شد: براي حكمراني كه مي‌خواهد با فساد مبارزه كند، اجازه‌دادن به مرگ مطبوعات، صدور مجوز براي توسعه فساد است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.