|

فرصت‌های سامانه بهین‌یاب

آرش کجوری . کارشناس اقتصادی

سامانه بهین‌یاب با هدف شناسایی تولیدکنندگان واقعی بخش پایین‌دستی ازسوی وزارت صنعت، معدن و تجارت راه‌اندازی شده است. با کمک این سامانه، مواد اولیه به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان واقعی ازطریق بورس کالا عرضه می‌شود.این سامانه فرصت‌هایی را برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان در زمینه‌های مختلف فراهم کرده است که از آن جمله می‌توان به عرضه مواد اولیه پتروشیمی که زیر‌بنای بسیاری از کالاهای تولیدی است، اشاره کرد.
فرایند خرید مواد اولیه از بورس: فرایند تخصیص مواد اولیه پتروشیمی در سال 1390 پیرو بخش‌نامه‌ای در ستاد هدفمند‌کردن یارانه‌‌ها راه‌اندازی شد.براساس این بخش‌نامه وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف شد سامانه‌ای را ایجاد کند تا از طریق آن واحد‌های تولیدی دارای صلاحیت برای خرید محصولات پتروشیمی به شرکت بورس کالا معرفی شوند. بر این اساس طراحی سامانه و فرایند با نگاهی فرابخشی به تمامی ذی‌نفعان زنجیره تأمین محصولات پتروشیمی و بر‌اساس دستورالعمل‌های مصوب در مراجع مربوطه انجام شد و پس از آن نیز تغییرات و توسعه سیستم بر مبنای قوانین و دستورالعمل‌های مصوب در مراجع ذی‌ربط از جمله کارگروه تنظیم بازار در سامانه اعمال می‌شود. نکته مهم در این فرایند آن است که علاوه بر متقاضیان دریافت مواد اولیه و وزارت صنعت، شرکت بورس کالای ایران، شرکت سهامی پتروشیمی و نیز سازمان‌های نظارتی از جمله عوامل اصلی اجرای آن هستند که هریک بخشی از مراحل اجرائی و نظارتی را بر اساس قوانین و مصوبات خود عهده‌دار هستند.
بورس کالا پس از دریافت برخط: درخواست متقاضی، بر اساس دستورالعمل‌های داخلی خود مواد اولیه را به دو روش به این متقاضیان به فروش می‌رساند: فروش مواد اولیه در چارچوب سهمیه معرفی‌شده و فروش مواد اولیه بدون در‌نظرگرفتن میزان سهمیه معرفی‌شده (سقف باز). درخصوص برخی از کالاهای عرضه‌شده در بورس متقاضیان می‌توانند بدون نیاز به معرفی از طریق سامانه و با مراجعه مستقیم به شرکت بورس کالا خرید خود را انجام دهند.
رصد و پایش فرایند خرید: اعمال هرگونه محدودیت و سهمیه‌بندی نیازمند پایش مستمر فرایند (به‌ویژه در شرایط خاص مانند نوسانات قیمت مواد اولیه) است، امکان رصد فرایند از مرحله ثبت درخواست تا معرفی به بورس در سامانه پیش‌بینی و پیاده‌سازی شده است. بنابراین در صورت رعایت‌نکردن الزامات خرید ازسوی خریداران، عملیات خرید آنها در مراحل مختلف به حال تعلیق درخواهد آمد.
همچنین بر‌اساس بند هفت بخش‌نامه مذکور، ستاد هدفمندکردن یارانه‌ها، سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان موظف است بر حسن اجرای مصوبات نظارت کرده و با واحد‌های متخلف بر اساس ضوابط موجود و معرفی به سازمان تعزیرات حکومتی برخورد کنند.
در همین راستا بعد از معرفی واحدها به بورس امکان تعلیق خرید آنها براساس اعلام دستگاه‌های نظارتی در فرایند پیش‌بینی و اعمال شده است که از جمله این همکاری می‌توان به کشف عرضه خارج از شبکه در استان البرز، نتیجه رصد و همکاری مشترک سازمان صنعت، معدن و تجارت استان و دستگاه‌های نظارتی اشاره کرد که منجر به تکمیل مدارک و بازداشت متخلفان شد؛ رخدادی که ناشی از وجود فرایندی سیستمی و نظارت سازمان‌های ذی‌ربط بود. افزایش بازدیدهای دوره‌ای نظارتی از واحدها، تعلیق پروانه واحدهای غیرفعال، هوشمندسازی فرایندهای کنترل و نظارت و رصد کالا در زنجیره تأمین و توزیع، دریافت اطلاعات تکمیلی واحدهای خریدار مواد اولیه از سایر دستگاه‌های اجرائی از جمله اقدامات تکمیلی برای رصد و پایش فرایند خرید است. همچنین وزارت صنعت اقدام به راه‌اندازی طرح صدور فاکتور الکترونیک (طرح افق) برای خریداران مواد اولیه از بورس کرده است. سهمیه واحدهای متقاضی در سامانه بهین‌یاب بر‌اساس اطلاعات فروش آنها محاسبه و برای دوره بعدی خرید، ملاک عمل قرار خواهد گرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.