وریا؛ از زمین سبز تا زبان سرخ
سپهر خرمی: در سالهای اخیر به نظر میرسد فاصله فوتبالیستها با طبقه متوسط و ضعیف جامعه بیش از پیش شده است، چراکه اکثریت عقیده دارند ورزشکاران و بهخصوص فوتبالیستها دغدغه اجتماعی و معیشتی را که در سطح شهر و روستا مطرح است ندارند و به نوعی گذشته خود را فراموش کرده و غرق در یک زندگی لاکچری هستند. در سطح شهر اگر از مردم سؤال کنید که نظرتان درمورد زندگی فوتبالیستها چیست، با این پاسخ روبهرو میشوید که 22 نفر دنبال توپ میدوند و پولی میلیاردی به جیب میزنند و برد و باخت و اشک مردم نیز برایشان اهمیتی ندارد، چه برسد به مسائل پیرامونی کشور. در یکی، دو فصل اخیر اما تعداد بازیکنانی که فارغ از حواشی مستطیل سبز، نسبت به مسائل اجتماعی واکنش نشان میدهند بیش از گذشته شده است. در گذشته علی کریمی، علی دایی و مسعود شجاعی نیز به این جمع اضافه شدند و امیر قلعهنویی نیز چندینبار در نشستهای خبری و حضور در رادیو نشان داد بیتفاوت به اتفاقات جامعه نیست. در بین فوتبالیستهای نسل جدیدتر اما «وریا غفوری» است که چهره جدیدی را از «ورزشکاران منتقد» نشان داده. اولین جرقه از متفاوتبودن وریا زمانی زده شد که کارلوس کیروش لیست نهایی 23 نفره را برای جام جهانی 2018 اعلام کرد که در آن سیدجلال حسینی و وریا غفوری دو خطخورده بزرگ بودند. طبق عادت، انتظار این بود که بازیکنان بزرگ خطخورده نسبت به این اتفاق که میتوانست زندگی ورزشی آنها را تحتتأثیر قرار دهد مصاحبه آتشینی علیه سرمربی تیم ملی انجام دهند، اما وریا و سیدجلال حسینی سعی کردند در آرامش کار را پیش ببرند. چندینبار خبرنگاران با وریا تماس گرفتند تا مصاحبه تفصیلی از او درباره خطخوردنش بگیرند، اما مدافع راست استقلال تلاش کرد صحبتی نکند که حاشیهساز شود. حواشی خطخوردن وریا به مجلس شورای اسلامی نیز کشیده شد و چندین نماینده به قصد سؤال از وزیر ورزش، موضوع را پیش بردند، چراکه شایعهای مطرح شده بود که این بازیکن به دلیل کُردبودن از لیست تیم ملی ایران خط خورده است و فشارهایی وارد شده تا وریا در جام جهانی حضور نداشته باشد. این شایعه اما دامنه گستردهای به خود نگرفت، چراکه وریا سعی کرد به آن دامن نزند و در کمال آرامش فوتبالش را ادامه دهد و در یک مصاحبه پیش از آغاز جام جهانی نیز برای تیم ملی ایران آرزوی موفقیت کرد. همین اقدام حرفهای وریا باعث شد تا کارلوس کیروش او را برای جام ملتهای 2019 امارات به تیم ملی دعوت کند. کارلوس کیروش اما بعدا سعی کرد دلیل خطخوردن وریا را توضیح دهد. کیروش صراحتا اعلام کرد که دلیل خطخوردن وریا کاملا ورزشی است و هیچ مسئله دیگری در این خصوص دخیل نبوده است و او بارها به غفوری اعلام کرده بود که اگر در استقلال بهعنوان وینگر راست به بازی ادامه دهی، جایی در تیم ملی نخواهی داشت، چراکه در این پست بازیکنان بهتری حضور دارند که شانس تو را برای پوشیدن پیراهن ایران کم خواهد کرد. سکانس اول؛ نقد صحبتهای ظریف؛ آغاز یک جریان توسط وریا داستان فوتبالی وریا اما بر کسی پوشیده نیست؛ او با تلاش زیاد به تیم استقلال و تیم ملی ایران رسید، ولی او علاوهبر فوتبالیستبودن، «شخصیت» جدیدتری هم به خود گرفت؛ شخصیتی که اینبار نشان میداد وریا تبدیل به یک «فعال اجتماعی» شده است؛ استارت شکلگیری این شخصیت اما بهمن سال گذشته رقم خورد؛ 25 بهمن 1397 ویدئویی از محمدجواد ظریف در فضای مجازی دستبهدست شد که وزیر امور خارجه ایران میگوید: «افتخار میکنیم بهخاطر فلسطین تحت فشار هستیم». همین جمله کافی بود تا ابتدا علی کریمی و بعد وریا غفوری نسبت به صحبتهای وزیر دولت روحانی واکنش نشان دهند. وریا با انتشار پستی اینستاگرامی انتقاد صریحی را نسبت به صحبتهای وزیر امور خارجه ایران مطرح کرد. مدافع راست تیم ملی ایران و استقلال تهران دراینباره نوشت: «آقای ظریف شما که میگویید افتخار میکنید که بهخاطر فلسطین، لبنان، یمن و سوریه تحت فشار هستید این رو بدونید که این شما نیستید که تحت فشارید، درواقع این مردم معمولی هستند که تحت فشار هستند». همین صحبتها کافی بود تا وزارت ورزش، وریا غفوری را برای این اظهارنظرها احضار کند. وریا غفوری چند روز بعد با اعلام اینکه صحبتها در وزارت ورزش دوستانه بوده است، به خبرنگاران گفت که هدفش از پست اینستاگرامی، فقط این بود که «درد» مردم را بگوید. دفاع راست استقلال همچنین به این پرسش که گفته شده نباید پستی در اینستاگرام یا شبکههای اجتماعی بگذارد، پاسخ داد: «در این صورت، دیگر آزادی بیانی وجود ندارد. هر کسی میتواند فعالیت خود را در چارچوب قانون داشته باشد». سکانس دوم؛ هشتگ «من یک شهرستانیام»! انتقاد وریا از صحبتهای وزیر امور خارجه چند روز متوالی نقل محافل بود، بهطوریکه رئیس کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال هم بهناگاه در برنامهای نهچندان «مرتبط» تلاش کرده از وریا غفوری بهخاطر حرفهایی که زده انتقاد کند؛ اسماعیل حسنزاده، رئیس کمیته انضباطی، در گفتوگویی رادیویی که پیرامون حواشی فوتبال روی خط آمده بود، یکباره با اشاره غیرمستقیم به اظهارات وریا غفوری پرداخت و انتقادات مدافع راست استقلال تهران از وزیر امور خارجه و مسائل اقتصادی را اینگونه پاسخ داد: «جوانی که دو روز است به تهران آمده و معروف شده، به خودش اجازه میدهد به وزیر مملکت، مدیر باشگاه، صداوسیما، رئیسجمهور و... انتقاد کند؛ پس هرکسی میتواند این کار را بکند و در این میان باید کالبدشکافی شود که ما چرا اینگونه هستیم؛ مثلا رادیو بیاید و از میان تمام اتفاقاتی که میتواند برای فوتبال مفید باشد، من را روی خط برنامهای بیاورد و حرفهای آقای رحمتی را پررنگ کند تا من جوابی بدهم؛ در این میان حاشیه جدیدی تولید شود». همین صحبتهای حسنزاده کافی بود تا هشتگی در توییتر و اینستاگرام تحت عنوان #با_افتخار_یک_شهرستانیام، ترند( پربازدید) شود و سایر اهالی فوتبال نیز در دفاع از وریا و صحبتهای او برآمدند و از او حمایت فوقالعادهای شکل گرفت. مسعود شجاعی در صفحه اینستاگرام با عکسی از وریا غفوری که اظهارات و نقدهایش در هفتههای گذشته جنجالی شده بود، نوشته است: «ما جوانان شهرستانی هستیم که به تهران آمدیم که با خوردن نان بازو و تلاش خودمان آرزو و رؤیاهایمان را محقق کنیم، نه با سفارش و رانت..؟!». بعد از شکلگیری این موج حمایتی، حسنزاده مجبور شد بار دیگر به تلویزیون بیاید و صحبتهایش را بهنوعی تغییر دهد و به شهرستانیبودن خودش نیز افتخار کرد! سکانس سوم؛ نقد فیلترکردن اینستاگرام و شایعه محرومیت اجباری! اسفند 97 و پیش از سال نو شایعاتی درباره فیلترشدن اینستاگرام و ایجاد محدودیتهای جدید در فضای مجازی بین کاربران شکل گرفت و نقلقولهایی از چند مقام مسئول که این شائبه را تقویت کرد، باعث شد تا وریا بار دیگر به این اتفاقات واکنش نشان دهد. مدافع سابق نفت تهران درباره سانسور در فضای مجازی در صفحه شخصی اینستاگرام خود نوشت: فیلتر و سانسورکردن، توهین به شعور انسان عاقل و بالغ است؛ فضای مجازی یعنی رسانه مردمی. همین انتقادات مصادف شده بود با مصدومیت طولانیمدت وریا و ازدستدادن دربی 89 که با تکلگل احمد نوراللهی به سود سرخها به پایان رسید. طولانیشدن مصدومیت وریا شایعاتی را مطرح کرد که از «بالا» دستور آمده این بازیکن نه به تیم ملی دعوت شود و نه حق دارد برای باشگاهش به میدان برود. اما فروردین 98 وریا به این شایعه با انتشار پستی اینستاگرامی واکنش نشان داد: «متأسفانه شایعاتی اینروزها مطرح شده که لازم دانستم نسبت به آن با شما صحبت کنم. من هم مثل شما از نتایج دو هفته اخیر استقلال تهران ناراحت هستم اما لازم است در جریان باشید که با تمام وجود در تلاش هستم تا در ادامه لیگ برتر و لیگ قهرمانان آسیا بتوانم برای استقلال به میدان بروم و به همین دلیل هرروز پنج تا شش ساعت در کلینیک دکتر نوروزی در حال درمان هستم و بازینکردنم در این روزها هیچ دلیلی جز مصدومیت ندارد. با شناختی که از من دارید، میدانید اگر بازی نکردنم هر دلیلی جز مصدومیت داشت، سکوت نمیکردم و آن را با شما در میان میگذاشتم». سکانس پایانی؛ انتقاد تند از صداوسیما شوخی یا بهعبارتی کری زشت و زنندهای که مجری صداوسیما با لوگوی استقلال داشت، باعث مطرحشدن انتقادات فراوانی به این سازمان شد. اما بازهم یکی از بازیکنان بود که دایره انتقاداتش و جنس آن با سایرین متفاوت بود؛ وریا غفوری سعی کرد علاوه بر انتقاد کلی به صحبتهای مجری، به سایر مسائلی که در سالهای اخیر از طرف صداوسیما شکل گرفته و بهنوعی حق فوتبال داده نشده بپردازد. وریا در پستی اینستاگرامی ضمن انتقاد از صحبتهای مجری تلویزیون، اشاره صریحی به حق پخش تلویزیونی که حق فوتبال است کرد: «صداوسیما سازمانی است که مدتهاست مخاطبانش را از دست داده و شاهد حضور افرادی هستیم که هنوز از نظر شعور و درک به بلوغ نرسیدهاند؛ چه برسد که بتوانند در جایگاه مجری برنامهای را درخور شأن مردم ایران اداره کنند. توهین مجری صداوسیما به پرافتخارترین تیم ایرانی به شأن و منزلت این باشگاه بزرگ و پرطرفدار کوچکترین خدشهای وارد نمیکند بلکه وضعیت صداوسیما را ... کرد. لازم به ذکر است ندادن حق پخش تلویزیونی که از بدیهیترین حقوق باشگاههای فوتبال ایران است، ضربهای بزرگ به پیکره فوتبال از جانب صداوسیما زده است». شاید تصور شود سکانس پایانی انتقادات وریا غفوری درباره مسائل اجتماعی و اقتصادی به صداوسیما و مجری آن ختم شده اما با شخصیتی که او در سالهای اخیر از خود نشان داده بهطور قطع بازهم ملتی را سورپرایز خواهد کرد. وریا غفوری، بازیکن کُرد این روزهای فوتبال ایران، شخصیت جدیدی را از فوتبالیستهای نسل جدید به نمایش گذاشته است و نشاندهنده این است که ورزشکاران علاوه بر دریافت حقوقهای چندمیلیاردی و پیشرفت در زندگی شخصی میتوانند نگران مشکلات معیشتی و مدنی مردم باشند. وریا غفوری نماد فوتبالیستی است که زندگی شخصیاش با مردم گره خورده است؛ مثل بسیاری از مردم در تایم فراغت خود بهجای دوردورکردن در خیابانها، کتاب میخواند و بازهم مثل بسیاری از مردم دغدغه مسائل اجتماعی چون آزادی بیان، فیلترنشدن فضای مجازی و بهبود معیشت عمومی را دارد. فوتبالیستی که بارها گفته فردی «سیاسی» و بهدنبال اظهارات تند سیاسی و عبور از خط قرمز نیست اما بههیچوجه از بیان کاستیهایی که ارتباط مستقیم با رنجش مردم دارد کوتاه نخواهد آمد. مدافع تیم ملی ایران بهخوبی از تریبونی که بهواسطه حضور در فوتبال بهدست آورده، بهرهمند شده است و نیک میداند اینستاگرام، صرفا بازنشر تبلیغات نوشابه و باشگاه بدنسازی نیست و میتوان با نگارش چند خط، صدای مردم را به گوش مسئولان رساند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.