هنگکنگ؛ آزمون دنیای آزاد
مایک گالاگر . عضو مجلس نمایندگان آمریکا
سه دهه پیش، مردم جهان با وحشت نظارهگر حاکمان چین بودند که رؤیای دموکراسی را زیر تانکها خرد میکردند. امروز حزب کمونیست چین آماده تکرار همان اقدامات است؛ ولی با تاکتیکها و تکنیکهایی پیشرفتهتر و حیلهگرانهتر از پیشینیانشان. لایحه استرداد مجرمان بیش از یک میلیون معترض را به خیابانهای هنگکنگ کشاند و اگرچه هنگکنگیها موفق شدند این لایحه را به تعویق بیندازند، دولت کاملا از آن عقبنشینی نکرده است. با این همه، رویدادهای دو هفته گذشته نشاندهنده دو درس مهم است؛ اول اینکه هنگکنگ همچنان میدان نبرد مهمی در مبارزه میان حاکمیت قانون و توتالیتاریسم است و دوم اینکه فشارها و شرم بینالمللی، ابزارهایی مهم برای معتدلکردن رفتارهای حزب محسوب میشوند. در آوریل 1989، صدها هزار دانشجوی چینی به خیابانهای پکن آمدند و خواستار آزادیهای بیشتر شدند. معترضان با گردهمایی در میدان تیانآنمن و متوسلشدن به جنبشهای دانشجویی بزرگ گذشته چین، تندیس آزادی را برافراشتند و اصلاحات چین را به جشن نشستند. برای لحظهای زودگذر، به نظر میرسید سرانجام آیندهای بهتر در چنگ مردم چین باشد؛ اما در شب سوم ژوئن، آن رؤیاها به کابوس بدل شد. به دستور حزب، نیروهای امنیتی به میدان حمله کردند و هزاران دانشجو را کشتند. صبح روز چهارم ژوئن، جهانیان روز خود را با این واقعیت ناگوار شروع کردند؛ «ما نباید هرگز فراموش کنیم که حزب کمونیست چین، بدون مبارزه کنار نمیرود»؛ حتی آن به اصطلاح اصلاحطلبان نیز برای حفظ حزب هر کاری میکنند. بیشک تفاوتهای مهمی میان تیانآنمن و هنگکنگ وجود دارد؛ اما این تفاوتها فقط آنچه را که حزب حاکم چین میخواهد در هنگکنگ پیش ببرد، مخربتر میکند. هرچه نباشد، هنگکنگ یکی از مناطق ویژه تحت حاکمیت چین است و برنامههای حفاظتی ویژهای دارد که سرزمین اصلی چین آن برنامهها را ندارد. زمانی بسیاری امید داشتند لیبرالیسم هنگکنگ به کل سرزمین اصلی سرایت کند؛ اما پکن مصمم است برعکس آن اتفاق بیفتد؛ دموکراسی گسترش نمییابد، خفه میشود. از سال 1989، حزب کمونیست چین انقلابی در دمودستگاه امنیتی سرکوبگرانه خود ایجاد کرد. شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، با صرف میلیاردها دلار، تاکتیکها و تکنیکهایی را توسعه داده که ظریفتر از زمان دنگ شیائوپینگ، رهبر گذشته حزب چین بودند؛ اما در درازمدت بسیار خطرناکتر است. رهبران چینی حالا بر نرمافزارهای پیشرفته تشخیص چهره، امتیازهای اعتبار اجتماعی و نظارت مداخلهآمیزی تکیه میکنند تا مخالفان را بترسانند و فعالان را پیش از آنکه فرصتی برای سازماندهی داشته باشند، هدف قرار دهند. بااینحال، اشتباه نکنید شی جینپینگ چه در خیابان یا در فضای آنلاین، چه با صفوف تانکها یا هوش مصنوعی، هر کاری لازم باشد برای ازبینبردن هرگونه مخالفتی علیه خود و حزبش انجام میدهد. حزب کمونیست چین در هنگکنگ در حال آزمایش مردم خودش و جهان است. هنگکنگ از قدرت حزب فاصله زیادی دارد و معترضان دنبال حفظ حقوق فعلی خود بودهاند، نه کسب حقوق جدید. برای تمام این دلایل، سرکوب چندیندههای حزب کمونیست نه برای حفاظت از منافع وجودی خود، بلکه برای فهمیدن این است که رژیم تا کجا میتواند جان سالم به در ببرد. به همین دلیل است که تعلیق نامحدود لایحه استرداد، اهمیت بسیاری دارد؛ این به آن معناست که ترکیب فشار خارجی و داخلی هنوز میتواند تکانی به حزب کمونیست چین بدهد. این درسی است که دنیای آزاد باید آن را درونی کند. بیعملی در مواجهه با سوءاستفادههای حزب میتواند دعوت از حزب برای تهاجم بیشتر تعبیر شود؛ ازهمینرو مقابله قوی با خشونت و تهاجم حزب کمونیست چین، نهتنها کار درستی است، بلکه فعالانه به پکن میفهماند وقتی از مرزهایی عبور میکند، با خطرهایی نیز روبهرو میشود. بدون شک، رهبران حزب کمونیست چین بهطور جدی در حال برنامهریزی هستند که ببینند چه زمانی برای محدودکردن بیشتر حقوق در هنگکنگ مناسب است؛ حالا خواه با احیای قانون استرداد یا با قوانین «امنیت ملی» جدیدی که شی جینپینگ پیش کشیده بود. کنگره ایالات متحده به جای احساس رضایت باید از این فرصت استفاده کرده و لایحه دموکراسی و حقوق بشر هنگکنگ را تصویب کند؛ لایحهای که مصوبه سال 1992 را قویتر میکند؛ همان مصوبهای که بر اساس آن، هنگکنگ تا زمانی که «سبک زندگی و نظام قانونی، اجتماعی و اقتصادی کنونی خود را حفظ کند»، مورد رفتار ویژه آمریکا قرار میگیرد. کاخ سفید در کنار رهبران کنگره باید به حزب کمونیست چین و کل جهان بفهماند ایالات متحده بهدقت نظارت بر رویدادهای هنگکنگ را ادامه میدهد و هرگونه خشونتی علیه معترضان در آینده، تحریمهایی را علیه مسببان آن به دنبال خواهد داشت. علاوه بر هنگکنگ، ما باید علیه اردوگاههای متمرکز و نسلکشی فرهنگی در سینکیانگ نیز اعتراض و بازهم مقامات مسئول را تحریم کنیم. ما همچنین باید با دوستانمان در تایوان تجدید عهد کنیم. علاوه بر تقویت نیروی دفاعی جزیره تایوان، باید در مقابل اقدامات پکن در راستای منزویکردن تایوان در سراسر جهان و ویرانکردن استقلال داخلی آن بایستیم. پکن نشان داده نباید هرگز درباره هنگکنگ به آن اعتماد میشد. ما هرگز نمیتوانیم درباره تایوان به این کشور اعتماد کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.