|

دستور پادشاه عربستان درباره همکاری امنیتی با عراق

نفوذ اقتصادي به قلمرو سياسي

به دستور پادشاه عربستان، يكي از افراد معتمد او به عراق مي‌رود تا زمينه همكاري امنيتي اين كشور را با بغداد، يكي از متحدان منطقه‌اي ايران -رقيب ديرينه رياض- مهيا كند. آن‌طور كه خبرگزاري رسمي عربستان (واس) در گزارش كوتاهي نوشته است، سلمان بن‌عبدالعزیز، پادشاه عربستان، وزیر کشور یا جانشین او را مأمور کرد با عراق درباره پیش‌نویس توافق‌نامه همکاری امنیتی رایزنی کند. كابينه رياض نيز سه‌شنبه از تنظیم توافق‌نامه‌ای برای همکاری امنیتی با عراق خبر داد. این خبرگزاری به حوزه‌هایی که توافق‌نامه یاد‌شده دربر خواهد گرفت، اشاره‌ای نکرد؛ اما بدون شك آغاز همكاري امنيتي با بغداد، به معناي ورود رياض به منطقه‌اي است كه تهران با سران آن روابط حسنه‌اي دارد.عراق و عربستان از سال 1990 ميلادي روابط عادی نداشته‌اند؛ هنگامی که عربستان روابط خود را با عراق در پی حمله صدام به کویت قطع کرد؛ اما روابط دو كشور از زمان سفر حیدر العبادی، نخست‌وزير سابق عراق، به ریاض شاهد سلسله تحولات مثبتی بود که تا تشکیل شورای هماهنگی سعودی-عراقی پیش رفت، آن‌هم در شرایطی که روابط دیپلماتیک دو کشور 25 سال پيش قطع شده بود.بسیاری از تحلیلگران سیاست ‌خارجی بر اين باورند سياست خارجي عربستان تحت ریاست محمد بن‌سلمان، ولیعهد سعودی، تفاوت بسياری با پدرش دارد و او در تلاش است با شيوه‌هاي مختلف، از ناهنجارهاي داخلي و خارجي خارج شود. از اين رو رویکرد جدید عربستان در قبال عراق، به‌نوعی بازگشت به دیپلماسی گذشته است. برخی این استراتژي جدید را نتیجه درس‌آموختن عربستان از اشتباهات گذشته‌اش در عراق می‌دانند؛ این مسئله حتی با بخش اعظم سیاست منطقه‌ای کنونی رياض نیز متفاوت است. در واقع عربستان از زمانی تصمیم به بازگشت به عراق گرفت که اولا همه برنامه‌ها و تلاش‌هایش برای تشكيل دولت و نظام سیاسی جدید بغداد به شکست انجامید و دوم اینکه آمریکا، به‌ويژه بعد از به‌قدرت‌رسیدن دونالد ترامپ و شكست داعش، خواستار ورود جدی رياض به عراق شد. با وجود اين، به نظر می‌رسد هدف اصلی عربستان بیش از آنکه استفاده از فرصت‌های عراق باشد، تنگ‌ترکردن حضور رقبای خود ازجمله ایران و ترکیه است.اين در حالي است كه نگاه مردم و اكثر مقام‌هاي ارشد بغداد به رياض همچنان منفي است. به همين دليل، عربستان براي جلب نظر مقام‌هاي بغداد دنبال به‌کارگیری مجموعه‌ای از ابزارهای اقتصادی شامل تجارت میان‌مرزی، توسعه زیرساخت‌ها در مناطق به‌تازگی آزادشده، ورود سرمایه بخش خصوصی، ایجاد شغل و معرفی محصولات با کیفیت بالاست. اقتصاد حوزه‌ای است که پادشاهی سعودی می‌تواند از طریق آن، هدف ادعاشده از سوی خود، یعنی محدود‌کردن نفوذ ایران را دنبال کند.وسام الکبیسی، کارشناس سیاسی عراقی، در‌این‌باره مي‌گويد: کشورهای عربی با هماهنگی بین‌المللی، به‌ویژه آمریکا، در تکاپو برای ایجاد توازن در معادله سیاسی عراق هستند و در این میان رویکرد آمریکا مبتنی بر جلوگیری از نفوذ ایران در معادله عراق است و در این مسیر می‌کوشد روابط عراق و عربستان را تقویت کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.