دردسرهای هویت
قمر تکاوران
در ایران به دنیا آمده بود. اینجا بزرگ شده بود، مدرسه و دانشگاه رفته بود. در این 33 سال جایی جز ایران را ندیده بود. همه زندگیاش اینجا گذشته بود و خودش را متعلق به این خاک میدانست، اما ناگهان با تمامشدن دانشگاه گفته بودند باید از اینجا برود، چراکه ایرانی نیست. دیگر نمیتوانست اقامت ایران را بگیرد. تا 18 سالگی اقامت مادر گرفته بود، بعد از آن دانشجو شده بود و اقامت تحصیلی گرفته بود. دانشگاه که تمام شد، خوشحال بود که مهندس عمران شده است، اما ناگهان دید که دیگر دلیلی برای گرفتن اقامت ایران ندارد و نمیتواند اقامتش را تمدید کند. حسین1 برای زندگی در کنار خانوادهاش باید ویزا میگرفت. حالا هربار باید به عراق میرفت و با گرفتن ویزای ایران، وارد کشور میشد. سهبار ویزایش را تمدید میکرد، اما تا چشم بههم میزد، 9 ماه تمام شده بود و دوباره باید برای گرفتن ویزا از کشور خارج میشد. این ویزاگرفتنها علاوهبر دردسرهای رفتوآمدش، فشار اقتصادی مضاعفی هم بود برای او که هنوز کار درستوحسابی نداشت. او خارجی به حساب میآمد؛ خارجیای که به این راحتیها نمیتوانست کار کند. پدر حسین به عشق امام و اسلام آمده بود که علیه کشور خودش بجنگد، اما حالا فرزندانش مجبور بودند در سختی زندگی کنند. پدر تابعیت ایران را نداشت، فرزندان هم. حسین طبق قانون 85 درخواست تابعیت داده بود، اما چون یکسال موعد تمام شده بود، پروندهاش بایگانی شده و به او تابعیتی داده نشده بود. حالا اقامت نداشت، کار نداشت و حتی برای گرفتن گواهینامه به او میگفتند باید ازدواج کند و بچه داشته باشد تا بتواند گواهینامه بگیرد. با خودش میگفت با این وضعیت کارش، چطور ازدواج ممکن است. چرخه باطلی شده بود و همهچیز به تابعیتی که نداشت ختم میشد و او مجبور بود درجا بزند. این مشکلات همینجا پایان نمییافت. نمیدانست باید خودش را عراقی بداند یا ایرانی، چون نه اینجا او را ایرانی حساب میکردند و نه در عراق او را عراقی. اینجا که بود، او را متعلق به اینجا نمیدانستند و میگفتند عراقی است، چراکه پدرش عراقی است. هربار که به ایست بازرسیای میخورد، باید توضیح میداد که چرا به تعدد ویزای ایران گرفته است. این مشکلات را آنطرف مرز هم داشت. در عراق هم همین وضعیت بود. او را عراقی نمیدانستند؛ کسی که مادر ایرانی دارد، در ایران به دنیا آمده و بزرگ شده که عراقی نیست. ایست بازرسیهای عراق هم مشکوک میشدند که شاید پاسپورت عراق را جعل کرده است، آخر پاسپورت عراق در دست کسی بود که عراقی نبود و محل تولدش هم ایران بود. [1] اسامی واقعی نیستند و برای فاشنشدن نام افراد، از اسامی مستعار استفاده شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.