روانی آدم نمیكشد
بابك زمانی. رئیس انجمن سكته مغزی
از تبعات مناظره جنجالی و «سیمایی» پروفسورهای علوم سیاسی با نمایندگان پزشكان یكی هم اینكه آقایی در اینستاگرام نوشته بود «اگر فقط هزار دكتر را دم مطبهایشان با چاقو از پا در بیاوریم همهچیز درست میشود». این كامنت كه اینستاگرام تا آن لحظه، آن را بهعنوان پیام جنایتكارانه بلوك نکرده بود، در جمعی از پزشكان نقل شد. استاد گرانقدری كه رئیس یكی از انجمنهای بزرگ پزشكی است به خشم آمد و گفت: «سازمان نظام پزشكی باید از این {روانی} شكایت كند». استاد بزرگوار دیگری كه نهتنها طبیب روان كه طبیب جان است و نامش را میتوان در سلاله طبیبان بزرگ تاریخ كشور آورد، بلافاصله پاسخ داد كه «روانی، آدم نمیكشد، دلیلش هم خود من كه ٥٠ سال است با این ناتوانان دمخورم و الان سالم در خدمت شما هستم». آنچه این استاد به آن اشاره كردند، برملاكردن رفتار و گفتار ناسنجیدهای است كه بهطور رایج و بدون آنكه قصد خاصی داشته باشیم، از همه ما سر میزند. پیچشی است كه بسیاری از ما در مو نمیبینیم، اما ایشان در آن لحظه خشم هم خیلی روشن دید. بیماریهای روانی گروهی از بیماریها هستند كه در رنج و انزوای درونیشان خشونت و بهویژه خشونت برنامهریزیشده جایی ندارد. انجام یك جنایت علیه فردی یا گروهی از مردم در یك برنامهریزی مشخص و دعوت دیگران به شركت در این جنایت (كاری كه در کامنتِ جنایتكارانه مذکور به چشم میخورد) هیچگاه از عهده یك بیمار روانی برنمیآید. میزان قتل و خشونتی كه تاكنون از بیماران روانی سرزده در مقایسه با جنایات برنامهریزیشده افراد و جمعیتهایی با روان سالم نظیر قطرهای از دریاست. «آندره اس برویك»، معروفترین قاتل دهههای اخیر كه پس از قتل خونسردانه ٧٦ جوان نروژی در حومه اسلو به لطف قوانین نروژ هنوز زنده است و در زندانی بهتر از بسیاری از خانهها نگهداری میشود و در نتیجه مثل یك گونه عجیب از موجودات انسانی امكان بررسی زوایای روح و اندیشهاش فراهم شده، بههیچرو حتی با مدرنترین معیارهای علمی سایكوتیك یا روانی محسوب نمیشود. افراد مبتلا به اختلال شخصیت را به زحمت میتوان روانی خواند. اختلال شخصیت ضداجتماعی(Anti-social) را كه صاحب آن كامنت به احتمال زیاد از این {گونه} است، بهزحمت میتوان بیماری روانی خواند. اینها افرادی با نگرشها و چارچوب خاصی از رفتار هستند، در حقیقت «گونه»های دیگری هستند. روانیخواندن آنها بهشدت حد و مرز سلامت و جنون، مسئولیت و از خود بیخودی را مخدوش میکند، همچنین توهینی است آشكار به گونه بسیار پر تعدادتر ساپینس، آن هم زمانی كه دچار عارضهای روانی هستند. عمده بیماران روانی یا در یأسی عمیق بهسر میبرند (افسردگی) یا شادكامیای هراسناك به جنبشی لجامگسیخته وامیداردشان (مانیا) یا در دنیایی موازی با دنیای واقعی زندگی میكنند (اسکیزوفرنی). آنها هیچ دلیلی برای ارتكاب جنایت ندارند، توان این كار را هم ندارند. آنها نهتنها بهنوعی رنج و محرومیت دچار شدهاند بلكه داغ نوعی استیگما هم بر پیشانیشان خورده است؛ بدتر از همه اینها اینكه، مسئولیت جنایات آن نیمه ظاهرا «روشنروان» مردم هم بر عهده ایشان افتاده است. آیا زمانی فرامیرسد كه «روانی» و بسیاری كلمات تعریفنشده با معانی نامطلوب را از رده فحشهای زبان فارسی پاك كنیم؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.