درباره «جشن سالگرد» چخوف، به کارگردانی داریوش مؤدبیان
يك كمدي مفرح چخوفي
سالهاست که داریوش مؤدبیان متنهای آنتوان چخوف را ترجمه و در برخی از موارد اجرا میکند و آنقدر در این خصوص تلاش کرده که امروز یکی از بهترین چخوفشناسان ایران است.
او این روزها نمایش جشن سالگرد را در خانهموزه استاد عزتالله انتظامی اجرا میکند که درواقع یک کمدی از چخوف است که از آثار قابل ملاحظه و تأمل برانگیز است که دنبالکردن آثار این کارگردان نیز خالی از لطف نیست. داریوش مؤدبیان به صورت معمول آثار نمایشیای را ترجمه میکند که امکان اجرا به کارگردانی خودش را داشته باشد و در این نمایش نقشی را نیز برای خودش در نظر گرفته است. ارتباطش با داستانهای نمایشی به دوران نوجوانیاش بازمیگردد و در همان دوران با چخوف و آثارش آشنا شده است. این اثر در پی کارگاه نمایشی که با هنرجویان روی آثار چخوف کار میکردند، شکل گرفته است. پیش از این نیز بارها آثار صحنهای و تلویزیونی را به این شکل و حتی با حضور چهرهها اجرا کرده است. در این کارگاه نیز قصد داشتند داستانهای آنتوان چخوف را به شکل نمایشی درآورند که پس از مدتی از شروع ورکشاپها مؤدبیان بیمار شد و پس از وقفهای، زمانی که به منظور ادامه کارگاهها بازگشت، بر آن شد تا «جشن سالگرد» را با هنرجویان تمرین کنند و به صحنه بیاورند. نمایشنامه «جشن سالگرد» درباره پانزدهمین جشن سالگرد افتتاح یک بانک است که در آن روز مدیر بانک که سودای قدردانی و تشکر خود را از طرف هیئتمدیره در سر دارد، منتظر تمامشدن بررسی گزارشهای بانک از طرف حسابدارش است که ناگهان همسر او و خانمی که درخواست رسیدگی به مشکل شوهرش را دارد وارد بانک میشوند و... «جشن سالگرد» کمدی بسیار مفرحی از جنس کارهای چخوف است. این نمایش کمدی اجتماعی است و به زندگی انسانها اشاره دارد. داستان آن روسی است و در سال 1900 نوشته شده و قصه آن در یک بانک میگذرد. گرچه داستان آن متعلق به سالهای دور است، اما درباره خصوصیات و زندگی ما صحبت میکند. این اثر یک کمدی شاد با ریتم فزاینده و پرشتاب است. داستان آن درباره جشن سالگرد تأسیس بانکی است که این جشن بههم خورده و به سرانجام نمیرسد. در این نمایش سعی بر این بوده با تماشاگر ارتباط نزدیکی برقرار شود و به این منظور محل ورود تماشاگر به صحنه، اتاق رئیس بانک در نظر گرفته شده و بازیگران در همان بدو ورود در کنار مخاطبان هستند. مؤدبیان آنچه را که در متن بوده است بدون تغییرات روی صحنه آورده؛ همان شخصیتها، همان گفتار و همان فضای پیشنهادی چخوف؛ چراکه آثار چخوف دارای لایههای پنهان و زیرمتنهایی است که باید کشف شود و نباید چیزی به آن افزوده یا از آن کم شود. آثار آنتوان چخوف سهل ممتنع است؛ در ظاهر در آثار چخوف اتفاقی نمیافتد و کنش دراماتیک ارسطویی وجود ندارد، اما محور اصلی نمایشنامه را بازیگر و کارگردان باید کشف کنند و نشان دهند. در طراحی صحنه، دفتر کار رئیس بانکی خصوصی است. اجزا، وسایل، لباسها و بازیها واقعگراست، اما واقعگراییای که مدنظر چخوف است. موسیقی نمایش انتخابی از آلبوم «فندقشکن» چایکوفسکی است که چخوف بسیار به آن علاقهمند بوده و دربارهاش صحبت کرده است. مؤدبیان 10 قطعه از این آلبوم را که مناسب فضای نمایش بود انتخاب کرده است و به صورت پلیبک پخش میشود. این کارگاه که به آثار چخوف میپردازد، از بهمنماه سال گذشته آغاز شد و پس از وقفهای به دلیل بیماری داریوش مؤدبیان، مجددا از دو ماه پیش با تمرکز بر «جشن سالگرد» ادامه یافت و تاکنون این اثر نمایشی به مرحله اجرا رسیده است. این کارگردان امیدوار است این کارگاههای آموزشی با حضور جوانها و کار بر آثار مطرح جهانی ادامه داشته باشد و چراغ این نوع تئاتر خاموش نشود. بههرروی خانهموزه استاد انتظامی چشمبهراه علاقهمندان به آثار آنتوان چخوف روسی است که با نمونهای از آثار او وقت خود را با حظ بصری معنوی پر کنند. نمایش «جشن سالگرد»، نوشته آنتوان چخوف، با ترجمه و کارگردانی داریوش مؤدبیان از 25 تیرماه، ساعت 20 در خانهموزه استاد عزتالله انتظامی (قیطریه) با بازی سارا ابراهیمی، بهادر باستانحق، سعید پارسا، احسان صاحبالزمانی، جعفر عباسزاده، کورش قهرمانی، کمند کبیری، آفرین نورینژاد، نگار نیکنامی و داریوش مؤدبیان روی صحنه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.