|

بررسی جرم ارسال فیلم آمران به معروف به خارج از کشور

آیا یک فرد مصداقی از دول متخاصم است؟

شرق: حجت‌الاسلام جلیل محبی، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر، فیلم‌گرفتن از آمران به معروف و ارسال آن برای مسیح علی‌نژاد را نوعی عمل مجرمانه دانسته و در حساب توییتری خود نوشته است: «ارسال فیلم برای مسیح علی‌نژاد مصداق ماده ۵۰۸ قانون تعزیرات است و می‌تواند حبس طولانی‌مدت داشته باشد». در اینکه رفتار مسیح علی‌نژاد در ایجاد تفرقه و نفرت‌پراکنی در ایران در کنار اینکه امری خلاف اخلاق است و می‌تواند مصداق مجرمانه داشته باشد، شکی نیست؛ اما اینکه برقراری ارتباط با این فرد را ذیل ماده 508 قانون تعزیرات قرار دهیم و یک فرد را در حد یک دولت خارجی تصور کنیم، امری خلاف واقع است. ماده 508 مقرر کرده است: «هرکس یا گروهی با دول خارجی متخاصم به هر نحو علیه جمهوری اسلامی ایران همکاری كند، در‌صورتی‌که محارب شناخته نشود، به یک تا 10 سال حبس محکوم می‎شود». اینکه فردی فیلمی برای این شخص ارسال کند، رابطه‌ای خلاف قانون میان دو فرد رخ داده است؛ هرچند نام‌برده به‌عنوان فردی وابسته به دولت آمریکا شناخته شده و شرایط جنگ اقتصادی بر روابط ایران و آمریکا حاکم است و با وجود تحریم‌های بی‌رحمانه آمریکا علیه ایران، اما این خانم فرد معمولی است و با همه رفتارهای خصمانه نمی‌تواند مثابه یک دولت در نظر گرفته شود. در‌عین‌حال نباید او را چنین مهم و بزرگ تصور کرد. اگر هم قصد دبیر ستاد امر به معروف تأکید بر وابستگی او به آمریکا است، باید دید آیا دولت آمریکا دولتی متخاصم است و ارتباط افراد ثالث با این فرد نیز شامل ارتباط با دولت متخاصم می‌شود یا خیر؟ اگر رفتاری خلاف در حال رخ‌دادن است، تحت عنوان مجرمانه خود باید بررسی شود؛ نمی‌توان تفسیر متفاوت از مواد قانونی ارائه داد تا مجازاتی شدید را برای مجرم تعیین کرد. بماند که اداره کل حقوق بین‌المللی وزارت امور خارجه ایران در شماره ۹۶۸۶۵۵-23/۹/92 در پاسخ اداره کل امور بین‌الملل قوه قضائیه اعلام کرده است جز رژیم غاصب صهیونیستی که واجد وصف دولت نیست و دولت شناخته نشده است، هیچ دولتی با ایران در حالت تخاصم قرار ندارد. تخاصم واژه‌ای ساده در سیاست نیست و بار حقوقی سنگینی دارد. دکتر نعمت احمدی چندی پیش گفته بود: همواره بر سر میزان تفسیر واژه تخاصم و مصادیق آن، مناقشه وجود داشته است. تخاصم به حالتی اطلاق می‌شود که با کشوری در جنگ باشیم. به‌جز رژیم صهیونیستی که دولت ایران آن را به‌عنوان دولت شناسایی نکرده است، درحال‌حاضر با هیچ کشوری در شرایط جنگ به سر نمی‌بریم؛ اگرچه در بعضی از کشورها مانند ایالات متحده آمریکا، سفارتخانه نداریم، ولی مراودات سیاسی نسبی با آنها برقرار است؛ چنانچه دفتر حفاظت منافع ایران در آمریکا بسیاری از امور ایرانیان مقیم این کشور را حل‌وفصل می‌کند. قانون دستورالعملی است که ما را به مصادیق عمل مجرمانه نزدیک می‌کند؛ باید بدانیم در تفسیر قانونی، ضرورت دارد به دو نکته، یعنی تفسیر مضیق و به نفع متهم و نیز استناد به نظر کارشناسی توجه شود. تخاصم دایره محدودی دارد. البته قانون جرائم رایانه‌ای مصوب سال 88، انتشار تصاویر افراد را برای سوءاستفاده و بدون رضایت آنها، جرم‌انگاری کرده است. طبق ماده 16 این قانون: «هرکس به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگران را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر کند، به نحوی که عرفا موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از 91 روز تا 2 سال، یا جزای نقدی از 5 تا 40 میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد». همچنین در ماده 17 این قانون آمده است: «هرکس به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که منجر به ضرر یا عرفا موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از 91 روز تا 2 سال یا جزای نقدی از 5 تا 40 میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد». عمل یادشده از سوی دبیر ستاد امر به معروف برای مجازات، شاید بتواند ذیل مواد قانون جرائم رایانه‌ای رسیدگی شود؛ اما ذیل ماده 508 کمی دور از انتظار است و بخشیدن اعتبار گسترده به فردی معمولی است که با ایران دشمنی دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.