آرمان مهم نمره 20!
محمدرضا نیکنژاد : فضای مجازی، نفوذ برنامههای سرگرمکننده تلويزیونی- ماهوارهای، بازیهای رایانهای، درگیری خانوادهها با اقتصاد و تهیه حداقلهای زندگی و...، نهفقط جوانان و نوجوانان، بلکه بزرگترها را از کتاب و کتابخوانی گریزان کرده است؛ از اینرو هنگامی که کسی را میبینم کتاب میخواند، ذوقزده میشوم! این بار هم چنین شد. وارد کلاس که شدم «سپهر» مانند دیگر بچهها از جا برخاست و نشست، اما چشمش را از روی کتابی که میخواند، برنداشت. همین که برای ورود به موضوع درسی، جلو کلاس ایستادم و آماده تدریس شدم، کتاب را بست و به من خیره شد. بپرسیدم زیاد کتاب غیردرسی میخوانی؟ پاسخ داد تابستانها و تعطیلاتی مانند نوروز بیشتر کتاب میخوانم اما در 9ماهه سال تحصیلی دیگر فرصت چندانی برای خواندن کتاب ندارم؛ به درسهایم آسیب میزند و نمره و معدلم کم میشود!با خود پرسیدم مگر یکی از هدفهای نوین آموزشی، پرورش شهروندانی خود یادگیرنده نیست؟ آن هم یادگیرندگانی که این ویژگی را برای همه عمر با خود داشته باشند؟ گمانی نیست یکی از هدفهای نوین آموزشی، پرورش شهروندانی است که به طور همیشگی بیازمایند و خطا کنند، تجربه کنند و بیاموزند و به کار گیرند و در خلال همین کارها، شهروندانی دانا و توانا بار بیایند و سنجشگرانهاندیشی را آنچنان بیاموزند که از بنیادیترین پایههای زندگیشان شود. اما آیا خانواده و به دنبال آن نهاد آموزشی ما توانسته یا میتواند زمینه پرورش چنین شهروندی را فراهم کند؟ بیگمان نه! تا هنگامی که فرهنگ آموزشی در خانوادهها، جامعه و ساختار آموزشی درگیر ارزیابیهای کمیِ و آرمانهای مهمش نمره و معدل بالا و بهدستآوردن مهارتهای تستزنی برای پذیرش قبولی کنکور است، نمیتوان امیدی به پرورش شهروندانی دانا، توانا، اخلاقمدار، خود یادگیرنده و... داشت. شوربختانه شمار زیاد عنوانهای درسی و درونمایههای گسترده و دشوار آموزشی، بهویژه در دوره دبستان، افزون بر روشهای خشک، تحکممحور و تنبیه مدار آموزشی، پس از اندکزمانی کودکان این دوره را از درس و مشق و یادگیری میگریزاند. پیامد چنین فشار و آزارِ دنبالهداری، میشود شهروندانی فراری از کتاب و کتابخوانی و یادگیری و پرورش و... اما گویا اکنون باید دست به نقد، قدر افرادي نظير سپهر را دانست؛ گرچه میدانیم با یک گل بهار نمیشود!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.