حفظ منابع آب شیرین با کاهش مصرف محصولات دامی
سپهر سلیمی
کمبود آب شیرین و سالم یکی از مشکلات اساسی انسان در جهان امروز است؛ مشکلی که با افزایش جمعیت و آلودگی محیط زیست بیش از هر زمانی اهمیت پیدا کرده است. «آب مجازی» بیانگر مقدار آبی است که برای تولید مواد غذایی یا کالاهای تجاری به مصرف میرسد. آب مجازی مصرفی برای تولید محصولات دامی در مقایسه با محصولات گیاهی به مراتب بیشتر است و ازاینرو توجه به این مسئله و دعوت از مردمان جهان برای استفاده بیشتر از محصولات گیاهی میتواند یکی از روشهای مؤثر حفاظت از منابع آبی باشد. علاوه بر این، صنعت دامپروری نقش مؤثری در آلودگی منابع آب شیرین جهان دارد. در سال ۲۰۵۰ جمعیت زمین از هفتونیم میلیارد به ۱۰ میلیارد نفر خواهد رسید. در حال حاضر ۸۲۰ میلیون نفر در جهان از گرسنگی یا سوءتغذیه رنج میبرند. از مجموع آبهای کرهزمین فقط یکدهم درصد آن، آب شیرین و در دسترس انسانها است. فعالیت کشاورزی 40 درصد زمینهای جهان را دربرگرفته و بیش از ۷۰ درصد آب شیرین مصرفی را مورد استفاده قرار میدهد. صنعت دامپروری از عوامل مهم آلودگی آب است. طبق گزارش سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا، حیوانات مزرعهای سالانه حدود ۵۰۰ میلیون تن مدفوع تولید میکنند. رواناب این دامپروریها و صنایع وابسته از جمله علل آلودگی خاک و منابع آبی هستند. این رواناب حامل باکتری و ویروسهایی هستند که میتوانند سفرههای آب زیرزمینی را هم آلوده کنند. از دیگر سو رشد صنعت دامپروری سبب شده یکسوم زمینهای کشاورزی جهان به تولید خوراک دام اختصاص یابد. سموم و کودهای شیمیایی برای تولید خوراک دام از دیگر عوامل آلودهکردن خاک و آب است. سموم و آفتکشهای بهکارگرفتهشده برای سویا و ذرت دامی معمولا از نوع انسانی آن قویتر است. از سال ۱۹۷۰ بیش از ۹۰درصد جنگلهای آمازون برای تبدیلشدن به مزارع تولید خوراک دام پاکتراشی شدهاند. طبق نظر کنوانسیون مبارزه با بیابانزایی سازمان ملل متحد در آمریکا ۵۶ میلیون هکتار برای تولید خوراک دام اختصاص یافته و این در حالی است که سهم زمین محصولات گیاهی خوراک انسان تنها چهار میلیون هکتار است. آب مجازی برای تولید یک کیلو گوشت گاو حدود ۱۵ هزار لیتر، یک کیلو گوشت گوسفند هشتهزار و ۷۰۰ لیتر، یک کیلو گوشت مرغ چهار هزار و ۷۰۰ لیتر، یک کیلو شیر هزار لیتر، یک پرس چلوکباب چهار هزار و ۸۰۰ لیتر و یک همبرگر دو هزار و ۴۰۰ لیتر است. این در حالی است که برای تولید یک کیلو میوه کمتر از هزار لیتر، یک کیلو سبزیجات حدود ۳۲۰ لیتر، یک کیلو کلم بروکلی ۲۸۰ لیتر و یک کیلو غلات هزار و ۶۰۰ لیتر آب نیاز است. بهطور متوسط گفته میشود برای تولید یک وعده غذای کاملا گیاهی گاهی حدود یکدهم یک وعده غذای گوشتی آب مصرف میشود. برخی یافتهها نشان میدهد فردی با رژیم غذایی کاملا گیاهی در قیاس با فردی با رژیم گوشتی سالانه حدود ۶۰۰ هزار لیتر آب کمتری مصرف میکند. با توجه به این اعداد و ارقام بهطور واضح میتوان گفت تغذیه گیاهی یکی از روشهای قطعی صرفهجویی در مصرف منابع آب شیرین است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.