تلويزيون خاري در چشم عدالت اجتماعي
بهروز مرادي در سايت علامه طباطبايي مطلبي درباره تفاوت تبليغاتي كه در صداوسيما نشان داده ميشود با آنچه مردم زندگي ميكنند، نوشته است كه بخشهايي از آن را ميخوانيد. يکي از انتقاداتي که روشنفکران عدالتخواه پيش از انقلاب به سازمان تلويزيون وارد ميآوردند اين بود که عليرغم حاشيهنشيني بخش قابلتوجهي از مردم و فقر و محروميتهاي متنوع روستاييان و نداري طبقات فرودست جامعه، آگهيهاي بازرگاني به تبليغ کالاهاي لوکس نظام سرمايهداري ميپردازند و اين امر به ايجاد احساس محروميت هرچه بيشتر و فربهسازي حس نداري در مردم محروم و تقويت عقدههاي حقارت در اقشار مستضعف و تعميق فاصله طبقاتي در جامعه منجر ميشود. در مقام مقايسه، هماينک در شبکههاي مختلف تلويزيوني، فضايي که آگهي بازرگاني در آن تهيه و ساخته ميشود، عبارت است از: خانهاي چندصد مترمربعي، با باغي پر از درختان سرسبز و زيبا، با اتاق پذيرايي بسيار بزرگ، با آشپزخانهاي به قيمت چندصد ميليون تومان، با مبلماني فوقشيک و پردههاي اشرافي و کابينتهايي لوکس و فرش و وسايل فوقمدرن که اعضاي ۹ دهک از جامعه چنين اثاثيهاي را در خواب هم نميتوانند ببينند، سپس مرد و زن و يک دختر و يک پسر با لباسهاي شيک و تميز و گرانقيمت و رنگ پوست سفيد و موهاي بور با چشمهاي رنگي و شاد و خندان که معلوم نيست در کدام سياره زندگي ميکنند و در کدامين بهشت اين کليپ تبليغاتي را پر کردهاند، سرمست و شادان به ناگهان دوغي يا چيپسي يا ربگوجهاي يا دستگاه آبآلبالوگيري يا مايع ظرفشويي يا بيسکويتي يا ظرف نگهدارنده رب و کالاهايي از اين دست را تبليغ ميکنند و گاهي شعري و ترانهاي و تصنيفي اين بزم رؤيايي چنين خانواده مريخيای را تکميل ميکند. اين تبليغات هر روز و هفت روز هفته و همه روزهاي ماه و سال تکرار ميشوند و ثانيهاي دهها ميليون و ماهانه ميلياردها تومان به سازمان سيما پرداخت ميکنند. غافل از اينکه اين آگهيها داغي بر جگر خسته اقشار پرحجم محروم جامعه مينهند؛ همانها که براي واريز ۴۵ هزار تومان يارانهشان روزشماري ميکنند و سهمشان از اين جهان لوکسي که در تلويزيون ميبينند، تنها افزايش حس محروميت در آنهاست. تلويزيون هماينک به ابزاري براي تأکيد بر حس سيادت و تفاخر طبقه مرفه مبدل شده و در خدمت نيازهاي اعضاي همان يک دهک بالاي جامعه درآمده است. آگهيهاي بازرگاني به قول مارشال مکلوهان، جامعهشناس معاصر کانادايي؛ «روش زندگي ميفروشند». بر سخن مکلوهان شايسته است بيفزاييم: آگهي بازرگاني به ابزاري براي ساماندهي نيازهاي مصرفگرايانه اشرافي يک دهک مرفه در جامعه مبدل شده و با تکرار برنامههايش، احساس محروميت را در اقشار فرودست جامعه به عقدهاي ويرانکننده و شکاف طبقاتي فزاينده و پرناشدني تبديل ميکند. چنين استفاده دلالانهاي از تلويزيون در راستاي پاسخ به نيازهاي طبقه مرفه جامعه، به راستي اين رسانه را خاري ميکند در چشم عدالت اجتماعي.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.