آینه
اعتماد
برجام از دو زاويه
مهدي ذاكريان: كاهش تعهدات گامبهگام توسط ايران، واكنشي به فشارهايي است كه ازسوي آمريكا به ايران وارد ميشود و اجراي برجام را سختتر و سختتر و منافع ايران از توافق را كمتر و كمتر ميكند. ايران اگر ارادهاي براي نقض برجام داشت، از همان ابتدا به اين توافق تن نميداد، يا همزمان با آمريكا يا بعد از آن از اين توافق خارج ميشد. اگر ايران انگيزههاي ديگري داشت، اگر ايران قصد توليد سلاح هستهاي يا اقدامي فراتر از تعهدات بينالمللياش داشت، از همان ابتدا توافق را رها ميكرد. اما ايران حتي بعد از خروج آمريكا از برجام هم اعلام كرد كه من پايمردي ميكنم و پاي اين توافق ميمانم، اما بعد از يك سال شكيبايي و پايمردي ايران، تلاشهاي طرفهاي باقيمانده در برجام براي ايران كافي و راضيكننده نبود. اكنون فرصت براي اروپاييها مهياست. ميتوانند يا آسيبهاي وارده از سوي آمريكا را راسا جبران كنند يا رژيم ترامپ را وادار كنند به توافق بازگردد. ميدانيم كه اگر آمريكا همين امروز تحريمهاي هستهاي را تعليق كند، حتي نميگوييم لغو، اگر تعليق بكند ايران گامهاي كاهش تعهد خود را به عقب بازميگرداند.
همشهری
گناه ظریف
رضا نصری، حقوقدان بینالمللی: حقیقت این است که جواد ظریف نه تن به توقف کامل غنیسازی داد (آنطورکه شورای امنیت مقرر کرده بود)، نه زیر بار محدودکردن برنامه موشکی ایران رفت (آنطورکه دولتهای غربی میخواستند)، نه تن به بازرسیهای نامتعارف داد، نه زیر بار محدودسازی آموزش علم فیزیک و فناوری هستهای در کشور رفت (آنطورکه فرانسه و برخی اروپاییها مطرح کرده بودند) و نه اصولا هیچ محدودیت اساسی، بازگشتناپذیر و دائمیای را پذیرفت. او قراردادی امضا کرد که برایان هوک، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور ایران، در جلسه استماعش در کنگره میگوید: «دستمان در مورد توان نظامی و موشکی ایران بسته بود و محدودیتهایش برای ایران موقت بود»؛ قراردادی که به زعم او «مانع تحریم حوزه انرژی و مالی میشد که بهموجب آن میتوانستیم سالانه ۵۰ میلیارد دلار به ایران ضرر بزنیم!»؛ قراردادی که توازن درونی و نکات قوتش چهار سالِ تمام تندروهای واشنگتن، تلآویو و ریاض را به گریباندری و فریاد واداشت تا سرانجام نابودش کنند. گناه ظریف استعداد او در مذاکره و موفقیتش در تنظیم متنی بود که به مذاق جریان ایدئولوژیک و سلطهگران واشنگتن خوش نمیآمد!
حقیقت این است که ظریف با شکستن اجماع امنیتی علیه ایران و خنثیسازی چهار دهه ایرانهراسی، قراردادی موقت با محدودیتهایی «زماندار» و محصور به حوزه هستهای امضا کرد که امروز بازگشتپذیری ابعاد فنی آن حتی برای کسانی که چهار سال دم از «سیمان در قلب رآکتور» میزدند محرز شده است، چرا باید از امضای آن پشیمان باشد؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.