انتقاد محمد البرادعی از سیاستهای ترامپ:
دیوانهها دنبال جنگ هستند
اینروزها زمان استمدادخواهی دیپلماتهای سابق است؛ دیپلماتهایی که زمانی نهچندان دور، درگیر پرونده هستهای ایران بودهاند، ایران را شناخته و حالا با اطمینان میگویند راهی که دونالد ترامپ در قبال ایران در پیش گرفته است، به نتیجه نمیرسد.روز گذشته محمد البرادعی در گفتوگو با بیبیسی گفته: «این فریاد کمک است؛ دیوانهها دنبال جنگ هستند». محمد مصطفی البرادعی نام آشنایی برای ایرانیهاست. او بیش از 10 سال به واسطه دبیرکلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در حوزه برنامه هستهای ایران کار کرده و گزارش خوانده و گزارش ارائه داده است؛ فاصله سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۹ (1376 تا 1388). اگرچه پرونده ایران در دوره او کشوقوسهای فراوانی به خود دید، اما دستکم دستیابی به توافق سعدآباد در میانه دهه 80، نشان داد میتوان برای این مسئله راهحلی پیدا کرد.روزهای گذشته دیگرانی که در توافق سعدآباد حضور داشتند نیز به روشهای مختلف از برجام دفاع کرده و آمریکا را بهعنوان کشوری که از این توافق خارج شده و به ابزار تحریم ایران رو آورده است، نکوهش کردهاند. جک استراو، وزیر خارجه وقت انگلیس، کتابی به نام «کار انگلیسی» منتشر کرده و به رهاورد خود از ایرانیها پرداخته است. یوشکا فیشر، وزیر خارجه وقت آلمان نیز در یادداشتی به این محتوا پرداخته است.البرادعی، این دیپلمات مصری که برنده جایزه صلح نوبل در سال ۲۰۰۵ میلادی نیز هست، دورهای در تلاش بود تا در سپهر سیاسی مصر نیز ایفای نقش کند؛ بااینحال وجهه دبیرکلی آژانس در پرونده او بیش از پیش خود را نشان میدهد.البرادعی در این گفتوگو تأکید دارد: «سیاست آمریکا در قبال ایران، فاقد عقلانیت، مبنای حقوقی و خلاف عقل سلیم است».آقای البرادعی که در کنار هانس بلیکس هدایت بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل در عراق را بر عهده داشت، به بیبیسی گفت اوضاع کنونی برای او یادآور روزهای پیش از جنگ عراق است؛ «آنهایی که من قبلا به آنها میگفتم دیوانه، دارند برای رویارویی تلاش میکنند، از امکانات نظامی صحبت میکنند و دنبال راه رویارویی و خشونت میگردند. اگر هدف آنها این است که وارد جنگ شوند، پس دارند کارشان را عالی انجام میدهند».یک عضو مشترک تیم جورج بوش پسر که دستور حمله به عراق را صادر کرد، در تیم دونالد ترامپ جمهوریخواه، جان بولتون است؛ فردی که همه تحلیلگران معتقدند در تلاش است ایران و آمریکا را به نقطه انتهایی تنش، یعنی درگیری برساند. البرادعی در آن زمان بهانه آمریکا را برای حمله به عراق -اینکه عراق سلاح کشتار جمعی دارد- زیر سؤال برد و در نهایت نیز هیچ سلاح کشتارجمعیای در عراق یافت نشد.این دیپلمات سابق اضافه کرده است: «به نظر من، مشکل اصلی کنارکشیدن آمریکا از توافق هستهای است؛ توافقی که صددرصد جواب داده، تمام دنیا سر آن اجماع دارد، آژانس بینالمللی انرژی اتمی صددرصد آن را تأیید کرده و ناگهان آنها میگویند ما میخواهیم از توافق خارج شویم و حداکثر فشار را اعمال کنیم. به نظر من آنها از شیوه القای حس غرقشدن (waterboarding) برای ایران استفاده میکنند و بعد به ایران میگویند بیایید بدون پیششرط مذاکره کنیم. کدام کشوری در دنیا ممکن است در چنین شرایط تحقیرآمیزی همکاری یا مذاکره کند؟».او در پاسخ به این پرسش که آمریکا و بریتانیا ایران را متهم میکنند که کشتیهای تجاری را در خلیجفارس تهدید میکند، گفت: «راستش اینها واکنشی نمادین است از طرف کشوری که درحالحاضر به دلیل تحریمهای سهمگین آمریکا نمیتواند دارو وارد کند. به نظر من این فریاد کمک است. آنچه به نظر من مردم باید متوجه شوند، این است که ایران فاصله زیادی تا سلاح هستهای دارد و بههیچوجه تهدیدی قریبالوقوع نیست. اگر آنها کشتیها را تهدید میکنند، صددرصد کار اشتباهی است؛ بااینحال آنها زیر فشار زیادی هستند، مردم به غذا و دارو دسترسی ندارند، آنها درخواست کمک دارند، اما هیچکس دست کمک به سوی آنها دراز نمیکند. اروپاییها نیز کاری نمیکنند. راستش این فرصتی برای بریتانیاییهاست که نشان دهند پای ارزشهای خود میایستند و فقط نماینده آمریکا نیستند.اروپاییها اگر میخواهند سروسامانی به کارشان بدهند، باید به آمریکا بگویند دیگر کافی است. این سیاست خلاف منافع، منطق و قانون ماست و شما باید تغییر عقیده بدهید. من نمیدانم چرا اروپاییها همیشه به ساز آمریکا میرقصند؛ حتی اگر خلاف منافع خودشان باشد و این درست نیست».البرادعی البته در بخشی از این گفتوگو مدعی شده «بازرسان هستهای آژانس با «مخفیکاری» ایران مواجه شدهاند»، اما اضافه کرده است: «تنها راه، نشستن دور میز مذاکره است و فهمیدن اینکه مشکلات چیست و فهمیدن ناامنیهای طرف دیگر. ایران ناامنیهای زیادی دارد، وقتی آنها را محور شرارت میخوانید، معلوم است آن کشور احساس راحتی نمیکند. وقتی حداکثر فشار را اعمال میکنید، آن کشور تسلیم میشود و میگوید خیلی ممنون؟».او همچنین گفته اینکه حکومت ایران چه حکومتی است یا اینکه اقداماتش و برنامه موشکی آن سبب بیثباتی در منطقه میشود، ربطی به توافق هستهای ندارد؛ «مسئله این است که چه میخواهید؟ اگر میخواهید ایران سلاح هستهای نداشته باشد، توافق هستهای برای این کار بینقص است و حداقل برای 10 سال تضمین میکند که ایران دست به فعالیت هستهای نمیزند. بااینحال، سیاست فعلی شبیه گاوی است در چینیفروشی که همه چیز را کاملا نابود میکند و بعد نمیشود گفت بیایید بنشینیم گفتوگو کنیم. این جواب نمیدهد؛ این بنبست است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.