|

وضعیت نگران‌کننده «جمعیت» در ایران

مشاور عالی وزیر بهداشت با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های جمعیتی کشور و ارائه راهکار برای آنها، گفت: در ۳۰ سال آینده، ۳۰ درصد از جمعیت ایران پیر خواهند شد؛ بنابراین در‌حال‌حاضر باید برای افزایش نرخ باروری ایرانیان برنامه‌ریزی کنیم. دکتر محمد‌اسماعیل اکبری با بیان اینکه با وجود کاهش نرخ باروری در تمام دنیا از‌جمله ایران، باز هم جمعیت رشد کرده است و هیچ کشوری نیست که در کنار کاهش نرخ باروری، رشد جمعیت نداشته باشد، ادامه داد: تقریبا در دنیا سالانه حدود ۸۳ میلیون نفر به جمعیت اضافه می‌شود. در کشور ما نیز سالانه قریب به یک میلیون نفر به جمعیت کشور اضافه می‌شود؛ بنابراین هم جمعیت رشد می‌کند و هم نرخ باروری کاهش می‌یابد. نتیجه این موضوع این است که جمعیت به سمت پیری می‌رود. معنی این موضوع این است که نظام سلامت اقداماتی در حوزه سلامت انجام داده‌ که بر میزان سال‌های زندگی مردم افزوده شده، امید به زندگی را بالا برده و با بیماری‌ها مقابله کرده‌ است. از طرفی نرخ باروری هم کاهش یافته و جمعیت به سمت پیری می‌رود. او در ادامه افزود: در کشور ما سرعت رشد پیری دارد از همه‌جا جلو می‌زند؛ به‌‌طوری‌که در ۲۰ سال آینده ۲۰ درصد جمعیت‌مان پیر خواهند بود و در ۳۰ سال آینده ۳۰ درصد جمعیت ایران پیر می‌شوند؛ یعنی از هر سه فرد یک نفر پیر خواهد بود. حال فرد پیر قاعدتا قدرت تولید ندارد و فرد دیگری باید خرجش را بدهد. افرادی که اکنون ۴۰‌ساله‌ هستند، ۲۰ سال دیگر ۶۰‌ساله شده و به گروه پیرها می‌پیوندند. حال در کشور ما به طور متوسط ۳۸ درصد افراد پیر شغل دارند و ۶۰ درصد‌ از آنها سواد دارند؛ بنابراین در گروه سالمندان ۴۰ درصد بی‌سواد هستند و ۶۰ درصد شغل ندارند؛ بنابراین این افراد روی دست جوانان کشور می‌مانند. از طرفی از‌آنجایی‌که میزان باروری کلی کاهش یافته است، دیگر جوانی هم نداریم که به این افراد خدمت دهد. بچه‌هایی که در‌حال‌حاضر به دنیا می‌آیند، در آینده بارهای سنگینی بر دوش خواهند داشت. این اتفاق در کشورهای غربی هم افتاده؛ اما تفاوتش این است که آنها در طول عمرشان به فکر جمعیت بودند و آن را مانیتور و کنترل کرده‌اند؛ اما ما این مسئله را رها کرده‌ایم. اکبری با بیان اینکه سالمندی اتفاقی است که در کشور ما رخ داده و نمی‌توان از آن جلوگیری کرد، گفت: بنابراین ما باید میزان جمعیت جوان را زیاد کنیم. باید توجه کرد که سن سالمندی در کشورهای مختلف متفاوت است. سازمان بهداشت جهانی هم در این حوزه تقسیم‌بندی‌هایی دارد. در ایران سن بین ۶۰ تا ۶۳ سال به بالا را جزء گروه سالمند می‌آوردند که در این سنین افراد برخی از توانایی‌ها را به ‌طور فیزیکی یا روحی از دست می‌دهند و دیگر جزء گروه مولد محسوب نمی‌شوند. برخی از کشورهای غربی این عدد را تا ۶۵ سال می‌گویند. اکبری با بیان اینکه وزارت بهداشت برنامه‌های مفصلی در زمینه آموزش‌های قبل از ازدواج داشته است و ما در حال بازنگری این برنامه‌ها هستیم، گفت: بارداری زیر ۲۰ سال در دنیا یک استاندارد علمی محسوب می‌شود. بر‌اساس‌این شاخص‌های بهداشتی برای باروری، زیر ۲۰ سال را نشان می‌دهند؛ در‌حالی‌که سن ازدواج دختران ما به بالای ۲۰ سال رفته است و این یکی از شاخص‌هایی است که وزارت بهداشت باید به مردم معرفی کند؛ حتی اگر ازدواج نکنند یا باردار نشوند، تخمک‌های‌شان را فریز می‌کنند تا بعد از ازدواج، از آنها استفاده کنند. نرخ باروری در کشور باید به بالای سه برسد؛ یعنی تعداد بچه‌ها در هر خانوار نباید کمتر از سه فرزند باشد تا به جمعیت عادی برسیم. اکبری با بیان اینکه در‌حال‌حاضر ۹.۸درصد جمعیت‌مان سالمند است و هنوز جمعیت‌مان جوان است، اظهار کرد: تا ۲۵ سال آینده پنجره جمعیتی‌ کشور باز است و جزء کشورهای جوان محسوب می‌شویم؛ اما نباید در این سال بایستیم؛ چرا‌که اگر نرخ باروری بالا نرود، دچار مشکل می‌شویم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.