|

18 تیر و خاطراتش

20 سال گذشته است از همان روزهایی كه اتفاقات كوی دانشگاه رخ داد. ما روزنامه‌نگاران كنونی و آن‌زمانی هنوز نمی‌توانیم بگوییم چه شد كه آن‌گونه شد؟ بر سر كسانی كه در آن روزها حضور داشتند، چه آمد؟ آن مسئولان، آن دانشجویان، آن زندانیان، آن ز‌خمی‌ها و... چه شدند؟ چه طنز غریبی است كه آسیب‌دیدگان تلخ‌تر شدند، برخی به براندازان پیوستند و برخی دیگر به سكوت و سكون پیوستند. مرور آنچه در این یكی، دو روز در شبكه‌های اجتماعی رخ داده، می‌تواند اشك را در چشمان برخی، نفرت را در دل برخی دیگر، حسرت و اندوه را برای دیگرانی زنده كند. اما بعد تاریخی بر بیشتر اظهارنظرها در شبكه‌های اجتماعی غلبه دارد. مركز اسناد انقلاب فیلم کمتر دیده و شنیده‌شده از مواضع هاشمی‌رفسنجانی و حسن روحانی درباره ١٨ تیر ٧٨ منتشر كرده كه با استقبال فراوان جمعی از كاربران روبه‌رو شده است. حجت‌الاسلام حسن روحانی در سال ٧٨ از سركوب عناصر فرصت‌طلب گفته و آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در واکنش به قضایای 18 تیر تأكید داشته است: «هر حرکتی جدای از رهبری باشد محکوم به شکست است» یا از نظر كاربری عاقبت حاضران در 18 تیر و اتفاقات 88 یكی بوده «دریوزگی در غرب و تلاش برای تحریم بیشتر ایران. و در این، عبرت‌هاست برای اهل ایمان». البته یكی از كسانی كه تصویرهای او در آن روزگار منتشر شد اكنون پر از نفرت است. برخی هم یادی كردند از شاکیان خصوصی روزنامه‌ سلام در سال ۷۸؛ محمود احمدی‌نژاد، کامران دانشجو، حمیدرضا ترقی و مهدی‌رضا درویش‌زاده. دکتر درویش‌زاده نماینده دزفول بود که از تندترین نمایندگان مجلس پنجم علیه دولت اصلاحات بود؛ هرچند در انزوای تاریخ محو شد. البته سخنان سعید حجاریان، در نخستین روز توقیف روزنامه سلام هنوز به یاد مانده است: «رأی مردم به جمهوری اسلامی، رأی به دموکراسی است و اگر این قاعده چه در مطبوعات و چه در انتخابات در هم شکسته شود، آن‌گاه سیاست‌ورزی به پایان می‌رسد». همان‌طور كه به یاد دارند در حیاط کوی دانشگاه تهران، گروهی از دانشجویان مشغول گفت‌وگو با دکتر مصطفی معین وزیر فرهنگ و آموزش عالی بودند. معین تا صبح پیش آنها ماند. یكی از كاربران به اخبار ساعت دو ظهر 18 تیر اشاره كرده كه در آن گزارشی از دوستی سگ و گربه پخش کرد و تا مدت‌ها سوژه برخی طنزنویسان مشهور آن زمان بود. ریش‌تراش دزدیدن اروجعلی هنوز هم در یادها مانده است. اما واقعیت این است كه 18 تیر برای خیلی از جوانان و نوجوانان اكنون، فقط مجموعه‌ای از شنیده‌هاست، كسانی كه هیچ كدام از آن لحظات را ندیده‌ و لمس نكرده‌اند اما برای بسیاری مرور خاطرات آن روزها پر است از آلام. یك سؤال هم مطرح است؛ از 18 تیر 78 دو دهه گذشت؛ یعنی بچه‌هایی كه همان روز به دنیا آمدند الان 20ساله هستند اما شعارها وخواسته‌های جامعه مدنی هنوز بر همان موضوعات می‌چرخد. چطور می‌شود در همه بزنگاه‌های سیاسی جامعه باز هم اولویت‌ها همان‌ها باشند؟ اما یكی یادآوری كرده است؛ می‌دانستید ما حافظه تاریخی نداریم؟ واقعیت این است امسال نیز گذشت؛ 20 سال گذشت... «ما هنوز نگاه، ما هنوز امید؟».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.