واکنش مقامات و رسانههای خارجی به تصمیم تازه ایران
برجام در خطر است
از زمان اعلام تصمیم ایران برای برداشتن گامهای بعدی به سمت کاهش تعهدات، مقامات کشورهای درگیر در روند گفتوگوهای برجام و اسرائیل، به واکنش و موضعگیری دراینباره پرداختند و رسانهها نیز برداشتهای خود را دراینباره داشتند. در میان مواضع مقامات، احتیاط، ابراز نگرانی و تلاش برای حفظ روند دیپلماتیک بهعنوان ابزار حل مشکل دیده میشود. رسانهها نیز پایانیافتن صبر طولانی ایران را روایت میکنند و آینده برجام را در خطر میبینند. تلاش برای مذاکره و دیپلماسی رئیسجمهور آمریکا با هشدار و تهدید به گام دوم ایران در کاهش تعهدات برجامیاش واکنش نشان داد. به گزارش ایسنا به نقل از فاکسنیوز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در واکنش به گام دوم کاهش سطح تعهدات برجامی ایران گفت: بهتر است که ایران مراقب باشد. ایران دارد کارهای بدی میکند. او بار دیگر تأکید کرد: ایران هیچگاه یک سلاح هستهای نخواهد داشت. مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز گفت اقدام اخیر ایران منجر به انزوا و تحریمهای بیشتر خواهد شد. اتحادیه اروپا دراینباره اعلام کرد که بار دیگر با طرفین برجام در ارتباط است و ممکن است کمیسیون مشترکی بر سر این قضیه، برگزار کند. به گزارش ایسنا به نقل از رویترز، مایا کوچیانچیک، سخنگوی موگرینی، ضمن ابراز نگرانی اتحادیه اروپا از اقدام ایران گفت: ما قویا از ایران میخواهیم که تمامی اقدامات متناقض با تعهداتش را متوقف کند و از آنها بازگردد. سخنگوی کاخ کرملین نیز ضمن ابراز تأسف از عواقب تصمیم ایران گفت دیپلماسی روسیه به فعالیتش ادامه خواهد داد. دیمیتری پسکوف همچنین گفت روسیه در انتظار نتایج کار آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد ماند. او گفت روسیه خواستار ادامه مذاکرات و تلاشهای دیپلماتیک پیرامون برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) است. از سوی دیگر، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی با بیان اینکه مسکو دلیل ایران برای تصمیمات جدیدش پیرامون برجام را درک میکند، از تهران خواست تا از «اقداماتی که موجب پیچیدهترشدن اوضاع میشود»، پرهیز کند. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری اسپوتنیک، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین گفت: تصمیم ایران برای افزایش سطح غنیسازی خود بالاتر از 67/3 درصد غیرمنتظره نبوده است، چراکه ایران به شکلی کاملا شفاف عمل میکند. در همین رابطه، وزیر امور خارجه انگلیس با ابراز نگرانی گفت هنوز مایل به پیداکردن راهی برای حفظ توافق است. به گزارش ایسنا، جرمی هانت، وزیر امور خارجه انگلیس گفت: ما همراه با [شرکای] فرانسوی و آلمانی بر این باوریم مهمترین اولویت این است که ایران فاقد [تسلیحات] هستهای باشد. از نظر ما، اینکه ایران به تسلیحات هستهای دست پیدا کند، برای خاورمیانه بسیار خطرناکتر است. وزیر امور خارجه انگلیس در ادامه هشدار داد: مشخصا اگر ایران در حال نقض توافق هستهای باشد، عواقبی بسیار جدی در کار خواهد بود. همچنین سخنگوی وزارت خارجه انگلیس، از جمهوری اسلامی ایران خواست تا سریعا از «تمامی اقداماتی که مفاد برجام را نقض میکند»، بازگردد. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویترز، سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان نیز روز دوشنبه در کنفرانس خبری هفتگی خود به افزایش سطح غنیسازی اورانیوم در ایران واکنش نشان داد و تأکید کرد که تهران باید کماکان به تعهداتش در توافق هستهای ۲۰۱۵ پایبند بماند. وی گفت: اکنون توپ در زمین ایران است. ما خواهان حفظ توافق هستهای هستیم. ازاینرو، تمام طرفها باید به تعهداتشان عمل کنند. سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان همچنین در پاسخ به این سؤال که خط قرمز دولت برلین در این زمینه چیست، اظهار کرد: هدف ما این است که ایران به توافق پایبند باشد. تهران باید تمامی گامهای خود را که در تناقض با توافق هستهای است، متوقف کند و از آنها بازگردد. رئیسجمهور فرانسه با محکومکردن افزایش سطح غنیسازی اورانیوم در کشورمان مدعی شد که این اقدام «نقض» برجام است. امانوئل مکرون همچنین بر ضربالاجل تعیینشده برای ازسرگیری مذاکرات میان طرفهای توافق در ۱۵ جولای تأکید کرده است. در همین رابطه اما کاخ ریاستجمهوری فرانسه اعلام کرد که درحالحاضر مکانیسم حلوفصل اختلافات ذیل برجام موسوم به مکانیسم ماشه فعال نخواهد شد. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، این منبع آگاه ادامه داد: گامهای اولیهای وجود دارد و اولویت ما در مقطع کنونی تلاش برای کاهش اختلافات است. گزینه فعلی ما همین است. یاسوتوشی نیشیمورا، معاون دبیرکل دولت ژاپن، از ایران خواست تا به توافق هستهای که با چند قدرت جهانی در سال ۲۰۱۵ امضا شد، پایبند باشد. به گزارش ایسنا، به نقل از شبکه ان.اچ.کی، نیشیمورا روز دوشنبه درباره این خبر که ایران سطح غنیسازی خود را بالاتر از حد تعیینشده در توافق هستهای خواهد برد، ابراز نگرانی کرد و گفت موضع ژاپن این است که باید به دنبال نتیجهگیری از طریق مذاکره بود تا تنشها در منطقه کاهش یافته و وضعیت ثبات پیدا کند. نیشیمورا ادامه داد: ژاپن برنامه دارد تا به تلاش دیپلماتیک ادامه دهد و همچنین اعمال فشار بر طرفهای مربوطه، از جمله آمریکا را انجام میدهد. وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه اعلام کرد که این کشور از تصمیم ایران برای افزایش غنیسازی اورانیوم در سطحی بالاتر از چیزی که در توافق هستهای ۲۰۱۵ تعیین شده بود، ابراز تأسف میکند و همچنین تصریح کرد که این بلاتکلیفی باید از طریق دیپلماتیک حل شود. به گزارش ایسنا، به نقل از رویترز، ژنگ شوآنگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در یک کنفرانس خبری روزانه گفت که چین از تمامی طرفهای [توافق] میخواهد تا خویشتنداری کنند. نخستوزیر رژیم صهیونیستی نیز تصمیم ایران برای افزایش سطح غنیسازی خود را بسیار خطرناک توصیف کرد و خواستار تحریم ایران از سوی اروپا شد. بنیامین نتانیاهو خطاب به رهبران فرانسه، آلمان و انگلیس گفت که اگر باور دارید ایران توافق هستهای را نقض کرده است، میتوانید روند یک قطعنامه را آغاز کنید که در ۶۵ روز میتواند به وضع مجدد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران منجر شود. صبر ایران رو به اتمام از نگاه رسانهها اما مسئلهای که توجهات را به خود جلب کرده است، پایانیافتن صبر ایران و بهخطرافتادن توافق هستهای است در روندی که به نظر برای هیچکس مطلوب نمیرسد. در گزارشها و تحلیلهای این رسانهها نیز ماجرا از اقدام اولیه آمریکای ترامپ شروع میشود. گاردین در بررسی این خبر، برجام را در معرض خطر توصیف کرد و از روبهپایانبودن صبر ایران گفت: «تهران مدتها است علامت میدهد که صبر خود را از دست داده است». گاردین همچنین به نقل از دیپلماتهای اروپایی مینویسد، تهران تا اینجا درباره تعهدات خاصی که در نظر گرفته است، موضع مبهمی داشته است. این دیپلماتها همچنین ادعا میکنند که بین امضاکنندگان باقیمانده توافق، در مرتبه اول این مسئولیت چین است که به واردات نفت ایران ادامه دهد. تایم در تیتر خبری که دراینباره منتشر کرده است، اشاره کرده که ایران «امیدی» به نجات برجام ندارد. بیزنس اینسایدر در گزارشی از جفری لوییس، متخصص تسلیحات هستهای نقل میکند که اقدامات ایران نه برای رسیدن به بمب، بلکه در واکنش به اقدامات ایالات متحده است. آسوشیتدپرس نیز در نوشتهای که به بررسی برنامه هستهای ایران و توافق سال ۲۰۱۵ میپردازد، آورده است: «ایران در هفتههای اخیر مکررا به اروپا هشدار داد که کارزار حداکثری تحریمهای آمریکا این توافق را خنثی کرده است و ایران شروع به فاصلهگرفتن از چنین توافقی خواهد کرد». یک واکنش جالب در این میان، تحلیل رسانه اسرائیلی هاآرتص بوده است. این روزنامه که در صحنه سیاسی اسرائیل موضعی منتقدانه به نتانیاهو دارد، در تحلیلی آورده که ایران هنوز فضایی برای مانور دارد اما گزینههای دیپلماتیک ترامپ رو به پایان است. این رسانه همچنین در تحلیل دیگری میگوید نتانیاهو در حال هدایت ترامپ به سمت یک فاجعه است. هاآرتص مینویسد نتانیاهو ترامپ را به سمت خروج از توافق هل داده اما نتایج این تصمیم فاجعهبار بوده است، همچنین برای اسرائیل.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.