|

جلسه مشترک هیئت‌رئیسه و کمیسیون‌های خبرگان رهبری برگزار می‌شود

شرق: مجلس خبرگان رهبری از مهم‌ترین نهادها در نظام جمهوری اسلامی ایران است. حال قرار است ششمین جلسه مشترک هیئت‌رئیسه و کمیسیون‌های خبرگان رهبری دوره پنجم، پنجشنبه (20 تیر) در دفتر دبیرخانه این مجلس در تهران برگزار شود. بر اساس تبصره 2 ماده 15 آیین‌نامه داخلی مجلس خبرگان رهبری در فاصله دو اجلاسیه عادی خبرگان حداقل یک جلسه مشترک با حضور هیئت‌رئیسه و رؤسای کمیسیون‌های مجلس خبرگان و تعدادی از اعضای این مجلس برای بررسی و تبادل نظر در خصوص مسائل مهم مربوط به خبرگان و ایجاد هماهنگی و تنظیم عملکرد کمیسیون‌ها تشکیل می‌شود. به جز این جلسات کمیسیون‌ها و هیئت‌رئیسه، خبرگان رهبری، سالی دو مرتبه اجلاسیه دارد که سبب شده است همیشه با این انتقاد مواجه شود که اعضا با همه مسئولیتی که بر دوش دارند، به دلیل عدم حضور متناوب در مجلس خبرگان، در جریان اهم اتفاقات و حوادث قرار ندارند. این در حالی است که مطابق قانون اساسی، مجلس خبرگان رهبری سه وظیفه دارد: «انتخاب و تعیین رهبر»، «نظارت بر بقا و استمرار شرایط رهبر» و «قانون‌گذاری نسبت به خود». بنابراین لازم به تأکید است مجلس خبرگان یکی از ارکان مهم و تأثیرگذار در سرنوشت کشور است که در اصل‌های ۹۹، ۱۰۷، ۱۰۸، ۱۱۱ و ۱۷۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نام خبرگان رهبری ذکر شده است. اولین مجلس خبرگان در سال ۱۳۶۲ و در زمان حیات امام‌خمینی(ره) بنیان‌گذار و نخستین رهبر جمهوری اسلامی، آیت‌الله حسین‌علی منتظری را به عنوان قائم‌مقام رهبری برگزید تا در صورت درگذشت امام‌خمینی، جانشین ایشان شود. آیت‌الله منتظری در سال ۱۳۶۸ دو ماه پیش از درگذشت امام‌ خمینی از سمت خود استعفا کرد. مجلس خبرگان در جلسه ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ این استعفا را پذیرفت. پس از درگذشت امام‌ خمینی(ره) که بنیان‌گذار و نخستین رهبر جمهوری اسلامی بود، مجلس خبرگان رهبری در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ هجری شمسی، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد. این انتخاب موقت بود. پس از تغییر قانون اساسی و انجام همه‌پرسی مربوط به آن، خبرگان رهبری، آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان رهبر دائمی برگزید.انتخابات دوره‌های دوم و سوم این مجلس طبق قانون هر هشت سال یک بار برگزار شد تا دوره چهارم خبرگان رهبری که به دلیل تصویب هماهنگ‌سازی انتخابات‌ها در جمهوری اسلامی ایران، این دوره از خبرگان 10‌ سال طول کشید. نخستین رئیس این دوره آیت‌الله علی مشکینی بود و بعد از درگذشت او نخست اکبر هاشمی‌رفسنجانی به ریاست رسید. محمدرضا مهدوی‌کنی و محمد یزدی دو رئیس بعدی این دوره از خبرگان رهبری بودند. حال در دوره پنجم این مجلس قرار داریم. در این سال‌ها تعدادی از اعضا به‌ویژه رؤسای پیشین این مجلس به علت بیماری و کهولت سن دار فانی را وداع گفته‌اند. مجلس خبرگان رهبری مطابق تعریف قانون اساسی یک مجلس انتخابی تمام‌عیار است نه انتصابی. این مجلس به علت حساسیتی که در انتخاب رهبر دارد، دارای استقلالی است که هیچ نهاد دیگر ندارد و طبق اصل ۱۰۸ قانون اساسی صلاحیت خودتنظیمی دارد تا هیچ نهادی نتواند این پارلمان کوچک اما راهبردی را تحت نفوذ و تغییرات قرار دهد. به نحوی که می‌توان گفت بانفوذترین نهاد جمهوری اسلامی ایران است. به عبارتی تنها نهادی است که قوانین خودش را خودش وضع می‌کند و هیچ‌کس نمی‌تواند به او فرمان بدهد و به دلیل حساسیت وظیفه عمده جلسات به صورت غیرعلنی و محرمانه برگزار می‌شود. در خبرگان همواره گروهی برای بررسی انتخاب رهبری در صورت پیشامد حادثه تعیین شده ‌است. از همین‌رو است که 22 خرداد سال جاری آیت‌الله محسن اراکی، عضو مجلس خبرگان رهبری و دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب، در گفت‌وگویی مدعی شد کمیسیونی به نام «کمیسیون تحقیق» وجود دارد که مسئول؛ کمیسیون ویژه‌ای است و وظیفه‌اش این است که تمام کسانی که در معرض واجدیّت شرایط رهبری باشند را شناسایی کند و فهرستی از آنها تهیه کند. این فهرست به این کمیسیون داده می‌شود. حتی خود اعضای مجلس خبرگان می‌توانند پیشنهادهای خود را بدهند. این فهرست بررسی می‌شود و افرادی را که واجد شرایط رهبری برای آینده بدانند،‌ این افراد به طور خیلی سرّی و محرمانه، اسم‌شان ثبت خواهد شد تا هر وقت مورد نیاز باشد به مجلس خبرگان عرضه شود تا مجلس خبرگان درباره آنها اظهارنظر کند. وی در ادامه از وجود سه اسم در این فهرست خبر داده و گفته بود: چون مسئله صد درصد محرمانه است و با توجه به تجربه ناموفقی هم که در گذشته از مسئله اعلام قائم‌مقام رهبری به‌وجود آمده، تصمیم گرفته شده در کمیسیون ویژه‌ای که وجود دارد،‌ فقط سه نفر این اسامی را نزد خودشان نگه دارند و از دایره این کمیسیون سه‌نفره خارج نشود. مجلس خبرگان رهبری به عنوان یکی از پایه‌های نظام جمهوری اسلامی همیشه در مرکز توجه قرار داشته و اهمیت این مجلس سبب شده است کم‌کاربودن آن به دغدغه‌ای برای افکار عمومی تبدیل شود هرچند، اعضا این انتقاد را رد کرده و به فعالیت کمیسیون‌ها از جمله کمیسیون تحقیق اشاره دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.